Đào tạo xuất khẩu xanh bền vững cho các doanh nghiệp Đồng bằng sông Cửu Long

Từ ngày 3 đến 5/9/2025, chương trình đào tạo “Xuất khẩu xanh bền vững” thuộc dự án GEVA đã chính thức diễn ra tại thành phố Bến Tre. Sự kiện không chỉ mở ra cơ hội cho các doanh nghiệp, hợp tác xã khu vực Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) tiếp cận kiến thức chuyên sâu, mà còn nhấn mạnh vào việc kết nối các tiêu chuẩn quốc tế với thế mạnh nông sản đặc trưng của vùng, định hướng con đường phát triển bền vững và nâng cao giá trị trên thị trường toàn cầu.

PHÁT HUY LỢI THẾ NÔNG SẢN ĐẶC TRƯNG CỦA ĐỊA PHƯƠNG VỚI CÁC TIÊU CHUẨN VSS

Khóa đào tạo đã có sự tham gia của các doanh nghiệp từ nhiều tỉnh thành trong khu vực, hoạt động trong các lĩnh vực thế mạnh của Đồng bằng sông Cửu Long như nông nghiệp, chế biến nông sản, thủy sản, trái cây bản địa, và thủ công mỹ nghệ. Đây đều là những ngành hàng giàu tiềm năng nhưng cũng đang đối mặt với những yêu cầu ngày càng khắt khe từ các thị trường quốc tế như châu Âu, Hoa Kỳ.

Nội dung chương trình được thiết kế tập trung vào tính ứng dụng, giúp doanh nghiệp không chỉ hiểu về lý thuyết ESG (Môi trường - Xã hội - Quản trị) và VSS, mà còn biết cách biến chúng thành lợi thế cạnh tranh. Các học viên đã được trang bị bộ công cụ để tự đo lường mức độ sẵn sàng xuất khẩu xanh, từ đó xây dựng kế hoạch hành động phù hợp với thực trạng doanh nghiệp.

Một điểm nhấn quan trọng của chương trình là việc khuyến khích doanh nghiệp Đồng bằng sông Cửu Long gắn kết các tiêu chuẩn bền vững tự nguyện (VSS) với chính lợi thế nông sản đặc trưng của địa phương. Theo nhiều nghiên cứu của Tổ chức Nông lương Liên Hợp Quốc (FAO), việc khai thác lợi thế đặc sản vùng miền – như bưởi da xanh Bến Tre, xoài cát Hòa Lộc, gạo thơm Sóc Trăng hay tôm sú Cà Mau – kết hợp với các tiêu chuẩn bền vững không chỉ giúp nâng cao giá trị sản phẩm mà còn tạo dựng thương hiệu quốc gia trên thị trường toàn cầu.

Các tổ chức quốc tế cũng nhấn mạnh rằng, khi nông sản địa phương được chứng nhận theo VSS, giá trị gia tăng không chỉ đến từ mức giá cao hơn, mà còn ở khả năng tiếp cận các thị trường khó tính và tạo niềm tin lâu dài với người tiêu dùng. Điều này đồng thời góp phần định hướng phát triển nông nghiệp bền vững, gắn tăng trưởng kinh tế với bảo tồn hệ sinh thái vùng Đồng bằng sông Cửu Long – một trong những khu vực dễ bị tổn thương nhất bởi biến đổi khí hậu.

Chính vì vậy, việc gắn VSS với lợi thế nông sản đặc trưng của địa phương được xem là con đường kép: Vừa khai thác tối đa giá trị bản địa, vừa nâng tầm sản phẩm Đồng bằng sông Cửu Long trên bản đồ xuất khẩu xanh toàn cầu.

Thực tế, tại các thị trường phát triển, nhận thức của người tiêu dùng về các vấn đề môi trường, xã hội rất cao, yêu cầu về sản phẩm của họ cũng ngày càng khắt khe, đặc biệt là về các yếu tố phát triển bền vững. Vì thế, các doanh nghiệp Việt Nam nếu muốn xuất khẩu sang các thị trường quốc tế này sẽ không thể đứng ngoài xu thế mà buộc phải tuân thủ các tiêu chuẩn về VSS hay ESG.

“Chính thế hệ trẻ, những người có nhận thức cao về phát triển bền vững và tiêu dùng xanh, đang thúc đẩy thị trường đi theo hướng này”, bà Nguyễn Đặng Tuấn Minh, CEO KisStartup, cho biết. “Người tiêu dùng trẻ sẵn sàng chi trả cho những sản phẩm có chứng nhận bền vững, điều này buộc các thương hiệu quốc tế phải đặt tiêu chuẩn cao hơn cho nhà cung ứng. Vì vậy, nếu doanh nghiệp xuất khẩu của Việt Nam không chú ý đến xu hướng này, không quan tâm đến VSS, chắc chắn sẽ bị loại khỏi chuỗi cung ứng toàn cầu”.

THAY ĐỔI TƯ DUY, XEM PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG LÀ MỘT KHOẢN ĐẦU TƯ CHO TƯƠNG LAI

Đặc biệt, trong chương trình đào tạo, các doanh nghiệp tham gia đã có chuyến tham quan thực tế tại Hợp tác xã Bưởi Da Xanh Bến Tre. Đây là cơ hội quý giá để các doanh nghiệp tận mắt quan sát một mô hình đã và đang áp dụng thành công các quy trình sản xuất bền vững. Tại đây, những bài học về truy xuất nguồn gốc, quản lý chất lượng, và đảm bảo phúc lợi xã hội không còn là lý thuyết khô khan.

Những chia sẻ thực tiễn từ đại diện HTX về quá trình vượt qua khó khăn, thay đổi tư duy canh tác và xây dựng thương hiệu dựa trên giá trị bền vững đã trở thành nguồn cảm hứng lớn. Học viên đã trực tiếp trao đổi, học hỏi kinh nghiệm và nhận được tư vấn từ chuyên gia ngay tại vườn, giúp họ hình dung rõ ràng hơn con đường áp dụng VSS cho chính sản phẩm đặc trưng của mình, dù đó là trái dừa, con tôm hay sản phẩm thủ công mỹ nghệ.

Chương trình không chỉ cung cấp kiến thức về tiêu chuẩn mà còn tập trung vào việc thay đổi tư duy – xem phát triển bền vững là một khoản đầu tư cho tương lai. Các chuyên gia đã hướng dẫn doanh nghiệp cách kể câu chuyện sản phẩm xanh một cách thuyết phục, gắn liền với 7 xu hướng đang tác động mạnh mẽ đến hành vi người tiêu dùng toàn cầu.

Đặc biệt, việc giới thiệu các công cụ trí tuệ nhân tạo như ChatGPT và Perplexity như những "trợ lý ảo" thông minh đã mở ra một hướng đi mới, giúp doanh nghiệp tối ưu hóa hoạt động truyền thông và marketing, đưa thông điệp xanh đến đúng khách hàng mục tiêu một cách hiệu quả và tiết kiệm chi phí.

Các doanh nghiệp tham gia đều đánh giá cao nội dung đào tạo thiết thực, giúp họ tự tin hơn trên lộ trình chuyển đổi xanh. Trong giai đoạn tiếp theo của dự án GEVA, KisStartup cam kết sẽ tiếp tục theo dõi, ươm tạo và đồng hành cùng các doanh nghiệp, hiện thực hóa mục tiêu nâng cao năng lực xuất khẩu xanh cho cộng đồng doanh nghiệp Đồng bằng sông Cửu Long.

Tại khóa đào tạo, lễ ký kết Biên bản ghi nhớ giữa bà Nguyễn Đặng Tuấn Minh, CEO KisStartup và ông Nguyễn Khắc Hân, Giám đốc Ban Quản lý Dự án CSAT Bến Tre đã đánh dấu một cột mốc hợp tác quan trọng. Sự kiện này thể hiện cam kết mạnh mẽ trong việc đưa các giải pháp đào tạo và hỗ trợ thực tiễn đến gần hơn với cộng đồng doanh nghiệp, tạo nền tảng vững chắc cho hành trình chuyển đổi sang mô hình xuất khẩu xanh.