Đề án sửa đổi Nghị quyết 98 gỡ nút thắt đầu tư, tạo đà bứt phá cho TP.HCM

Chiều 3/9, Viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM đã phối hợp Hội đồng tư vấn thực hiện Nghị quyết 98 tổ chức tọa đàm khoa học góp ý dự thảo “Đề án xây dựng trình Quốc hội ban hành Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị quyết 98/2023/QH15”.

Tại tọa đàm, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Mạnh Cường khẳng định, ngoài Nghị quyết 98 TP.HCM hiện còn có hai cơ chế đặc thù quan trọng là Nghị quyết 188 về đường sắt đô thị và Nghị quyết 222 về Trung tâm tài chính quốc tế. Việc sửa đổi, bổ sung Nghị quyết 98 lần này nhằm tận dụng cơ hội và nguồn lực, đưa TP.HCM phát triển nhanh, mạnh và bền vững trong thời gian tới.

ĐỀ ÁN TẬP TRUNG VÀO 2 NỘI DUNG: “1 SỬA - 1 BỔ SUNG”

Phát biểu tại tọa đàm, TS. Trương Minh Huy Vũ, Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM, Phó Chủ tịch Hội đồng Tư vấn triển khai Nghị quyết 98, cho biết sau 2 năm triển khai thực hiện, Nghị quyết số 98/2023/QH15 đã góp phần quan trọng vào việc phục hồi kinh tế Thành phố và từng bước phát triển ổn định trên cơ sở đổi mới mô hình tăng trưởng, chuyển dịch cơ cấu, gắn với ứng dụng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, đóng góp vào việc hoàn thiện hệ thống pháp luật chung.

Ngày 12/6/2025, Quốc hội ban hành Nghị quyết số 202/2025/QH15, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của TP.HCM, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu và tỉnh Bình Dương; tạo ra một thực thể kinh tế có quy mô và tiềm năng lớn nhưng cũng nhiều thách thức.

Trong bối cảnh kỳ họp thứ 10 - kỳ họp cuối của Quốc hội khóa XV dự kiến tổ chức vào tháng 10 năm 2025, Đề án "Xây dựng trình Quốc hội ban hành Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị quyết số 98/2023/QH15" được khẩn trương thực hiện, để kịp thời giải quyết những vướng mắc, khó khăn nhằm phục vụ điều hành kinh tế - xã hội trên địa bàn Thành phố sau sáp nhập.

Thành phố đã triển khai áp dụng 36/44 cơ chế đặc thù được quy định tại Nghị quyết số 98/2023/QH15, 6 cơ chế đang xây dựng văn bản triển khai và 2 cơ chế dừng thực hiện do đã có quy định mới thay thế.

Đồng thời, qua rà soát, đối chiếu cơ chế đặc thù giữa Thành phố và 5 địa phương khác cho thấy các chính sách áp dụng đối với TP.HCM cần được nghiên cứu sửa đổi, bổ sung và ban hành các cơ chế chính sách mới mang tính đột phá cho Thành phố, ngoài những nội dung đã được quy định tại Nghị quyết số 98/2023/QH15 của Quốc hội, nhằm tiếp tục tạo điều kiện để Thành phố phát huy vai trò đầu tàu kinh tế, đổi mới sáng tạo và là động lực tăng trưởng của cả nước.

Do yêu cầu thời gian cấp bách về chuẩn bị nội dung trình Quốc hội biểu quyết thông qua tại kỳ họp thứ 10, dự thảo Đề án sẽ tập trung vào 2 trọng tâm "1 sửa - 1 bổ sung".

Thực hiện chỉ đạo của Chủ tịch UBND TP.HCM, Hội đồng tư vấn triển khai Nghị quyết số 98/2023/QH15 phối hợp với Viện Nghiên cứu phát triển tổ chức Hội thảo khoa học đóng góp ý kiến dự thảo "Đề án xây dựng trình Quốc hội ban hành Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị quyết số 98/2023/QH15" nhằm tạo diễn đàn để các chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý trao đổi, thảo luận hoàn thiện dự thảo Đề án.

TẠO CƠ CHẾ ĐỘT PHÁ, HÚT NHÀ ĐẦU TƯ CHIẾN LƯỢC

PGS. TS. Trần Hoàng Ngân nhấn mạnh TP.HCM là đầu tàu kinh tế, đóng góp 1/4 GDP cả nước và 1/3 ngân sách quốc gia. Với quy mô dân số hơn 14 triệu người, GDP năm nay ước đạt 123 tỷ USD. Do đó, Thành phố cần có cơ chế đặc thù tương xứng để giải quyết bài toán hạ tầng kết nối, quản lý siêu đô thị và thu hút nguồn lực.

Theo Sở Tài chính TP.HCM, để kịp trình Quốc hội xem xét ban hành vào kỳ họp tháng 10 tới đây, việc sửa đổi, bổ sung lần này tập trung liên quan đến cơ chế nhà đầu tư chiến lược tại Điều 7 Nghị quyết 98/2023/QH15 (có bổ sung Đề án nghiên cứu khu thương mại tự do gắn với cảng biển tại khu vực Cái Mép Hạ). Các nội dung khác (ngoài Điều 7) tiếp tục nghiên cứu đề xuất tại thời điểm phù hợp.

Đồng thời, TP.HCM đề xuất bổ sung các ngành nghề ưu tiên thu hút nhà đầu tư chiến lược. Cụ thể: dự án công nghệ chiến lược có vốn từ 1.000 tỷ đồng; đường sắt đô thị ven sông Sài Gòn từ 6.000 tỷ đồng; khu đô thị hỗn hợp từ 50.000 tỷ đồng; khu liên hợp thể thao, công viên văn hóa từ 15.000 tỷ đồng; dự án khách sạn, khu du lịch, nghỉ dưỡng cao cấp và khu vui chơi giải trí có sân gôn, casino từ 35.000 tỷ đồng; các dự án xây dựng hạ tầng khu thương mại tự do, khu công nghiệp, khu công nghệ cao từ 30.000 tỷ đồng trở lên.

Các dự án thuộc nhóm ngành nghề ưu tiên sẽ được phép áp dụng hình thức chỉ định nhà đầu tư nhằm đẩy nhanh tiến độ, thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội và bảo đảm lợi ích quốc gia. Nhà đầu tư chiến lược phải giải ngân vốn tối thiểu trong vòng 10 năm kể từ ngày bàn giao đất, đồng thời không được chuyển nhượng dự án trong thời gian này.