Đề xuất chuyển tuyến luồng hàng hải sông Sài Gòn thành luồng đường thủy nội địa quốc gia

Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam (Bộ Xây dựng) đã có báo cáo về đề xuất quy hoạch luồng tuyến hàng hải, đường thủy nội địa và bến tàu khách quốc tế, cùng định hướng quy hoạch không gian bảo tàng Hồ Chí Minh và cảng Nhà Rồng - Khánh Hội.

Cụ thể, đề xuất chuyển một đoạn tuyến luồng hàng hải sông Sài Gòn thành luồng đường thủy nội địa quốc gia (cấp II); đồng thời quy hoạch bến tàu khách cho cỡ tàu đến 30.000 GT (GT là tổng dung tích, 01 GT bằng 2,831 m3 - NV) và phương tiện thủy nội địa tại khu vực các cảng Tân Thuận, Tân Thuận Đông và Bến Nghé.

Cuối tháng 10/2025, UBND TP.Hồ Chí Minh đã có công văn gửi Bộ Xây dựng về quy hoạch luồng tuyến hàng hải, đường thủy nội địa và bến tàu khách quốc tế, cùng định hướng quy hoạch không gian bảo tàng Hồ Chí Minh và cảng Nhà Rồng - Khánh Hội. Theo đó, UBND Thành phố đề nghị Bộ Xây dựng thống nhất chủ trương chuyển tuyến luồng hàng hải sông Sài Gòn (đoạn từ cầu Thủ Thiêm 4 đến ngã ba rạch Bến Nghé) thành tuyến luồng đường thủy nội địa quốc gia (cấp II).

UBND TP.Hồ Chí Minh đồng thời đề nghị cơ quan quản lý nhà nước ngành xây dựng xem xét quy hoạch bến tàu khách cho cỡ tàu đến 30.000 GT và phương tiện thủy nội địa tại khu vực cảng Tân Thuận, cảng Tân Thuận Đông và cảng Bến Nghé.

Cục Hàng hải và Đường thủy cho biết, hiện nay đoạn sông Sài Gòn từ vị trí dự kiến xây dựng cầu Thủ Thiêm 4 đến ngã 3 Rạch Bến Nghé (hầm sông Sài Gòn) thuộc phạm vi tuyến luồng hàng hải Sài Gòn - Vũng Tàu. Tuyến luồng này tiếp nối luồng hàng hải Vũng Tàu - Thị Vải, từ cặp phao báo hiệu hàng hải P8, P9 đến ngã 3 rạch Thị Nghè chiều rộng 150 m, độ sâu đáy âm (-8,5) m, bán kính cong nhỏ nhất khoảng 410 m tại Mũi Đèn Đỏ (quận 7 cũ).

Theo Quyết định số 2251/QĐ-BGTVT ngày 04/12/2020, đoạn luồng hàng hải sông Sài Gòn từ ngã ba rạch Bến Nghé đến ngã ba rạch Thị Nghè (dài 2,2 km) đã được chuyển thành luồng đường thủy nội địa quốc gia. Cũng theo quyết định này, Bộ Giao thông vận tải (nay là Bộ Xây dựng) giao Cục Hàng hải Việt Nam và Cục Đường thủy nội địa Việt Nam (nay là Cục Hàng hải và đường thủy) phối hợp Tổng công ty Bảo đảm an toàn hàng hải Miền Nam việc bàn giao, tiếp nhận tuyến luồng nêu trên bảo đảm công tác quản lý được liên tục và hoạt động giao thông đường thủy được an toàn, thông suốt.

Trước đó, đầu tháng 10/2025, Bộ Xây dựng và UBND TP.Hồ Chí Minh đã phối hợp tổ chức cuộc họp về quy hoạch vùng đất, vùng nước cảng biển Bà Rịa - Vũng Tàu và vùng đất, vùng nước TP.Hồ Chí Minh thời kỳ 2021 - 2030, định hướng đến năm 2050. Cuộc họp thống nhất giao Cục Hàng hải và Đường thủy giao Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam phối hợp các sở, ban, ngành của TP.Hồ Chí Minh nghiên cứu quy hoạch thành ba khu vực với ba phân khúc cỡ tàu gồm khu vực bãi trước (Bà Rịa - Vũng Tàu) cho tàu đến 225.000 GT; khu vực Mũi Đèn Đỏ cho tàu đến 60.000 GT; khu vực Tân Thuận, Tân Thuận Đông và Bến Nghé cho cỡ tàu đến 30.000 GT và phương tiện thủy nội địa.

Riêng khu bến Nhà Rồng - Khánh Hội, Bô Xây dựng và UBND TP.Hồ Chí Minh cho rằng chủ trương di dời các bến cảng trên sông Sài Gòn đã được nghiên cứu và quy hoạch tại các thời kỳ quy hoạch tổng thể phát triển hệ thống cảng biển Việt Nam (Quyết định số 1579/QĐ-TTg phê duyệt Quy hoạch tổng thể phát triển hệ thống cảng biển Việt Nam thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050; Quyết định số 442/QĐ-TTg sửa đổi, bổ sung một số nội dung của Quyết định 1579/QĐ-TTg...).

Ngày 04/11/2025, Bộ Xây dựng đã ban hành Quyết định số 1947/QĐ-BXD công bố danh mục dự án nạo vét vùng nước đường thủy nội địa kết hợp thu hồi sản phẩm thuộc phạm vi quản lý của Bộ. Trong đó, dự án nạo vét luồng đường thủy nội địa quốc gia sông Sài Gòn là dự án trọng điểm duy nhất được đưa vào danh mục công bố đợt này.

Dự án nhằm khơi thông luồng tuyến giao thông thủy, kết hợp tận thu, tái sử dụng vật liệu nạo vét phục vụ các dự án hạ tầng giao thông, góp phần phát triển bền vững và sử dụng hiệu quả tài nguyên. Phạm vi thực hiện dự án từ Km47 đến Km112, trải dài qua địa bàn TP.Hồ Chí Minh và tỉnh Tây Ninh, thời gian triển khai dự kiến từ năm 2025 đến 2027. Chuẩn tắc nạo vét áp dụng tương ứng với luồng đường thủy nội địa cấp II.