Đi ngược lại châu Âu, Đức mở cơ chế hỗ trợ cho xe điện Trung Quốc

Chính phủ Đức dự kiến triển khai gói hỗ trợ xe điện trị giá 3 tỷ euro, áp dụng cho mọi nhà sản xuất ô tô - bao gồm các hãng xe Trung Quốc - nhằm tạo thêm động lực mới cho thị trường.

Gói hỗ trợ này sẽ giúp người dân Đức mua hoặc thuê dài hạn khoảng 800.000 xe mới. Trợ cấp hướng tới nhóm người thu nhập thấp và trung bình, với mức hỗ trợ 1.500-6.000 euro, tùy quy mô hộ gia đình và tổng thu nhập chịu thuế.

Theo ông Carsten Schneider, Bộ trưởng Môi trường Đức, chương trình có hiệu lực hồi tố từ đầu năm 2026 và kéo dài đến 2029, không đặt hạn chế theo địa lý.

“Tôi không thấy hãng xe Trung Quốc tràn vào Đức như nhiều người vẫn dự báo, cả về số lượng doanh nghiệp lẫn trên đường phố. Vì vậy, chúng tôi không hạn chế doanh nghiệp nào tham gia chương trình”, ông Schneider cho biết.

Chương trình áp dụng với xe hybrid được trang bị động cơ xăng và mô-tơ điện có cắm xạc ngoài nếu đáp ứng tiêu chuẩn  phát thải, cùng các mẫu xe có máy phát để sạc điện cho pin.

Các hãng xe tại Đức trước đó liên tục kêu gọi Chính phủ triển khai chương trình trợ cấp xe điện mới kể từ khi Berlin bất ngờ chấm dứt chương trình tương tự vào cuối năm 2023.

Việc chấm dứt chương trình đột ngột khiến doanh số ô tô chạy pin tại Đức giảm 27% trong năm 2024, dù thị trường đã hồi phục sau đó. Sang năm 2025, Đức ghi nhận khoảng 545.000 ô tô chạy pin đăng ký mới, cao hơn mức của năm 2023.

Động thái mới của Đức đi ngược với xu hướng ở châu Âu. Tại Anh, chương trình hỗ trợ mua xe điện tương tự đặt ra nhiều điều kiện khiến các hãng xe Trung Quốc gần như không thể tham gia.

Tại Đức, các hãng xe Trung Quốc vẫn không ngừng gia tăng thị phần dù Liên minh châu Âu (EU) áp thuế quan chống trợ cấp với xe nhập khẩu từ quốc gia châu Á này. Dù vậy, thị phần của nhóm này hiện ở châu Âu nhìn chung vẫn tương đối nhỏ so với các nhà sản xuất nội địa.

Ví dụ, năm 2025, hãng xe điện BYD của Trung Quốc bán được khoảng 23.000 chiếc tại Đức, tăng gấp 8 lần so với năm trước, nhưng vẫn chưa chiếm tới 1% tổng doanh số của thị trường này.

Phản ứng với chương trình trợ cấp mới, Hiệp hội Công nghiệp ô tô Đức (VDA) hoan nghênh động thái của chính phủ nhưng cảnh báo hiệu quả có thể chỉ mang tính ngắn hạn nếu chính phủ không đẩy nhanh phát triển hạ tầng dành cho xe điện.

“Mạng lưới trạm sạc đủ dày và chi phí năng lượng hợp lý vẫn là điều kiện then chốt để xe điện tăng trưởng bền vững”, Chủ tịch VDA Hildegard Muller nhận xét trong một thông cáo.

Một số tổ chức môi trường đánh giá chương trình không mang lại nhiều lợi ích cho các mục tiêu khí hậu vì bao gồm nhiều xe lai sạc ngoài. Các tổ chức này cũng cho rằng ngưỡng thu nhập để nhận hỗ trợ “khá cao” và gói trợ cấp không áp dụng cho xe đã qua sử dụng - loại xe thường phù hợp hơn với các hộ gia đình thu nhập thấp.

Trong khi đó, chính phủ Đức coi đây là chương trình vừa phục vụ mục tiêu khí hậu - xã hội, vừa hỗ trợ công nghiệp, trong bối cảnh Berlin muốn kích thích lại nhu cầu xe điện trên thị trường nội địa.