Di sản Huế: Động lực phát triển kinh tế bền vững

Theo Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế, trong năm 2025, đơn vị đã đạt nhiều bước đột phá trên hầu hết các lĩnh vực. Công tác bảo tồn, tu bổ, phục hồi di tích tiếp tục được chú trọng, tạo dấu ấn rõ nét với việc triển khai nhiều dự án trọng điểm và khởi công trùng tu nhiều công trình kiến trúc tiêu biểu.

Không chỉ mang giá trị tinh thần, Di sản Huế còn đóng vai trò quan trọng trong phát triển du lịch và kinh tế địa phương. Lượng khách đến tham quan các di tích tiếp tục tăng trưởng, nhờ đó doanh thu từ hoạt động tham quan và dịch vụ tăng cao.

Cụ thể, tổng lượt khách đến tham quan di tích Huế đạt gần 3,2 triệu lượt, tăng 14,2% so với cùng kỳ; trong đó khách quốc tế đạt 1,32 triệu lượt, khách nội địa đạt 1,84 triệu lượt. Tổng doanh thu đạt 473 tỷ đồng, tăng 51,257 tỷ đồng so với năm 2024, đạt 110% kế hoạch được giao; doanh thu từ các hoạt động dịch vụ đạt 41,7 tỷ đồng, tăng 8,5 tỷ đồng so với cùng kỳ.

Ông Hoàng Việt Trung, Giám đốc Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế, cho biết kế hoạch phát triển trong thời gian tới: “Sắp tới chúng tôi sẽ chỉnh trang khu vực Thượng thành, hình thành các tuyến trải nghiệm trên dọc hơn 10 km quanh Kinh thành và phát triển hệ thống thuyền trên sông Ngự Hà cùng các thủy đạo của Kinh thành. Đây sẽ là những sản phẩm du lịch mới, vừa mang tính đặc thù, vừa quảng bá giá trị lịch sử, văn hóa di sản của Cố đô Huế”.

Song song với hoạt động khai thác du lịch, công tác bảo tồn, trùng tu và phục hồi di sản tiếp tục được triển khai với tổng nguồn vốn bố trí hơn 461,4 tỉ đồng. Trong đó vốn kế hoạch năm 2025 hơn 357,1 tỉ đồng, còn lại hơn 104,2 tỉ đồng là nguồn vốn kéo dài từ năm 2024.

TIÊN PHONG TRONG CHUYỂN ĐỔI SỐ

Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế hiện đảm nhiệm công tác quản lý, bảo tồn và trùng tu hơn 40 công trình di tích quan trọng trong Quần thể Di tích Cố đô Huế, tiêu biểu như Ngọ Môn, Hiển Lâm Các, cụm di tích Thế Miếu, Cung Diên Thọ, Điện Thái Hòa…

Thời gian qua, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế đã ứng dụng hàng loạt công nghệ số hiện đại trong bảo tồn và phát huy các giá trị di sản, thay đổi cách thức tiếp cận với di sản.

Mỗi cổ vật được gắn mã định danh duy nhất, kết hợp số hóa 3D và lưu trữ trên blockchain (công nghệ chuỗi khối) đảm bảo tính xác thực, minh bạch và bảo mật cao. Hệ thống triển lãm số trên museehue.vn, ứng dụng VR/AR (thực tế ảo/thực tế tăng cường), metaverse (vũ trụ ảo) và công nghệ vật lý, cho phép công chúng trải nghiệm di sản sống động vượt qua giới hạn không gian và thời gian.

Giải pháp “Định danh số” và “Triển lãm cổ vật Triều Nguyễn” được triển khai đã chứng minh tính khả thi và khả năng mở rộng bền vững của bảo tồn di sản số. Từ thí điểm 10 cổ vật định danh số vào năm 2024, năm 2025, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế đã mở rộng định danh thêm 98 cổ vật được thiết kế trong 10 phòng triển lãm số. Từ thành công này, UBND thành phố Huế đã phê duyệt chủ trương định danh số cho gần 1.000 cổ vật trong thời gian tới.

Trong năm 2025, Trung tâm đã triển khai nhiều ứng dụng công nghệ tiên tiến gồm số hóa dữ liệu di sản, thuyết minh tự động đa ngôn ngữ, thực tế ảo, triển lãm số trên nền tảng metaverse, định danh cổ vật bằng công nghệ RFID/NFC (truyền dữ liệu từ xa) kết hợp blockchain; đồng thời hướng đến mở rộng phát triển các công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data) và Internet vạn vật (IoT) sẽ được đưa vào sử dụng để tối ưu hóa quy trình quản lý và cung cấp thông tin cho du khách tại các di sản ở Huế.

Trung tâm đã số hóa hơn 114.870 trang tài liệu; 7.830 cây xanh khu vực Đại Nội Huế và thảm xanh, mặt nước tại 13 điểm di tích; các di tích như Điện Thái Hòa, Lăng vua Gia Long, Hải Vân Quan; định danh số 108 cổ vật; triển khai 96 trạm tương tác du lịch thông minh tại 13 địa điểm di tích...

Tới đây, đơn vị đang tiếp tục tăng cường ứng dụng chuyển đổi số trong xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu về di sản; số hóa cổ vật, tư liệu, tài liệu, công trình; ứng dụng công nghệ số vào định danh và triển lãm số cổ vật, bảng tương tác du lịch.

Tại hội nghị tổng kết công tác năm 2025, triển khai nhiệm vụ năm 2026 của Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TP. Huế Nguyễn Khắc Toàn nhấn mạnh: “Di sản Huế là tài sản vô giá không chỉ của riêng Huế mà của cả Việt Nam và nhân loại. Trách nhiệm của chúng ta là gìn giữ, phát huy và trao lại cho thế hệ mai sau trong trạng thái tốt hơn, sống động hơn, có ý nghĩa hơn”.

Đồng thời, ông Toàn khẳng định thành phố sẽ tiếp tục đồng hành, tạo điều kiện thuận lợi để Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế hoàn thành tốt vai trò “người gác đền” tin cậy của Di sản Cố đô.