
Eo biển Bab al-Mandeb, huyết mạch vận tải chiếm 12% thương mại toàn cầu và 11% lượng dầu biển, đang bị đe dọa nghiêm trọng khi lực lượng Houthi tại Yemen mở rộng kiểm soát các vị trí chiến lược như cảng Mocha và đảo Mayyun. Trong bối cảnh chiến tranh Mỹ - Iran khiến eo biển Hormuz gần như đóng cửa, vai trò của Bab al-Mandeb càng trở nên sống còn, nhưng rủi ro tấn công từ Houthi đã khiến tuyến đường này trở nên mong manh. Sự gián đoạn này gây sức ép nặng nề lên nguồn cung năng lượng. Saudi Arabia buộc phải chuyển hướng xuất khẩu dầu qua đường ống Đông - Tây ra Biển Đỏ, nhưng các cuộc tấn công của Houthi đã khiến lượng dầu vận chuyển qua Bab al-Mandeb giảm mạnh, từ 3 triệu thùng/ngày xuống mức rất thấp. Để đảm bảo an toàn, nhiều tàu chở dầu phải đi vòng qua mũi Hảo Vọng, kéo dài hành trình thêm một tháng, làm tăng chi phí nhiên liệu, bảo hiểm và tiền lương. Hệ quả là giá dầu Brent và WTI bị đẩy lên trên 100 USD/thùng, đồng thời giá dầu diesel tại Mỹ tăng hơn 50%. Về mặt vận tải, lưu lượng hàng hóa qua Biển Đỏ giảm khoảng 50-55% giai đoạn 2023-2025. Dù Houthi tuyên bố tàu thuyền vẫn có thể đi lại an toàn, các hãng vận tải vẫn thận trọng tránh khu vực này. Tình thế hiện tại đặt các nước vùng Vịnh vào thế khó: tiếp tục chịu thiệt hại kinh tế hoặc đàm phán với Iran để bảo vệ dòng chảy thương mại. Khi Mỹ không can thiệp quân sự trực tiếp để ngăn chặn Houthi, các nước vùng Vịnh có xu hướng tăng cường đối thoại với Tehran nhằm đạt thỏa thuận tạm thời, hướng tới một chiến lược an ninh độc lập và ít phụ thuộc hơn vào Mỹ để bảo vệ lợi ích cốt lõi của mình.
Giá USD tại các ngân hàng thương mại bắt đầu có dấu hiệu tăng nhẹ từ 20-25 đồng ở cả hai chiều mua và bán so với cuối tuần trước, dù mặt bằng chung vẫn thấp hơn thời điểm đầu năm (giảm lần lượt 1,26% và 0,94%). Trên thị trường liên ngân hàng, tỷ giá giao dịch quanh mức 25.915 đồng/USD, ghi nhận mức giảm nhẹ trong ngày và trong tuần, hiện chỉ cao hơn đáy 52 tuần khoảng 28 đồng. Thị trường ghi nhận sự phân hóa rõ rệt ở chiều mua USD giữa 21 ngân hàng khảo sát, với biên độ chênh lệch giữa mức cao nhất (KienlongBank - 25.767 đồng) và thấp nhất (NCB - 25.610 đồng) lên tới 157 đồng. Ngược lại, giá bán USD duy trì sự tập trung hơn, dao động từ mức thấp nhất tại HSBC (26.083 đồng) đến cao nhất tại NCB (26.130 đồng). Đáng chú ý là sự phân kỳ giữa tỷ giá thị trường và tỷ giá điều hành. Trong khi giá tại các ngân hàng thương mại vẫn thấp hơn đầu năm, Ngân hàng Nhà nước lại nâng tỷ giá trung tâm lên 25.607 đồng/USD, tăng 1,92% so với đầu năm. Việc giá mua USD của Ngân hàng Nhà nước tăng theo tỷ giá trung tâm nhưng vẫn thấp hơn nhiều so với tỷ giá liên ngân hàng cho thấy cơ quan quản lý chưa chủ động nâng mạnh giá mua để hút USD từ hệ thống. Mặc dù tỷ giá ổn định hiện tại hỗ trợ doanh nghiệp nhập khẩu và giảm áp lực lạm phát, nhưng tín hiệu trái chiều từ tỷ giá điều hành cảnh báo USD/VND khó có khả năng tiếp tục giảm sâu. Trong những tháng cuối năm, tỷ giá có thể duy trì vùng thấp hoặc tăng trong biên độ kiểm soát tùy theo biến động ngoại lực và nhu cầu trong nước. Do đó, các doanh nghiệp có nghĩa vụ ngoại tệ cần chủ động quản trị rủi ro, cân nhắc phòng ngừa nhu cầu USD sớm thay vì chờ đến thời điểm thanh toán.
Các ngân hàng trung ương châu Âu đang có xu hướng chuyển dự trữ vàng ra khỏi Mỹ để tăng cường khả năng tự chủ và linh hoạt trong quản trị tài sản chiến lược. Điển hình là việc Ngân hàng Trung ương Hà Lan chuyển 86 tấn vàng sang London và Pháp rút toàn bộ vàng từ Fed New York. Động thái này không chỉ đơn thuần là phản ứng trước những bất ổn địa chính trị mà còn là chiến lược đảm bảo khả năng tiếp cận tài sản nhanh chóng khi khủng hoảng xảy ra. Mối lo ngại chính không nằm ở rủi ro bị tịch thu tài sản, mà là khả năng bị hạn chế rút hoặc sử dụng vàng do các lệnh trừng phạt, vấn đề pháp lý hoặc biến động chính trị tại quốc gia lưu ký. Việc chuyển vàng về gần hơn hoặc đến các trung tâm giao dịch lớn như London giúp các quốc gia dễ dàng mua bán, hoán đổi ngoại tệ với thanh khoản cao, thay vì đối mặt với quy trình vận chuyển phức tạp và tốn kém. Song song đó, niềm tin vào Mỹ như một nơi lưu giữ an toàn đang suy giảm. Các chính sách khó đoán của chính quyền Tổng thống Donald Trump, cùng những căng thẳng trong quan hệ với EU, đã khiến nhiều quốc gia lo ngại. Thêm vào đó, tình trạng lạm phát và nợ công tăng mạnh tại Mỹ gây bất an cho các nhà đầu tư, khiến họ cân nhắc giảm tỷ trọng tài sản tài chính Mỹ, bao gồm cả trái phiếu kho bạc. Tuy nhiên, Mỹ vẫn giữ vai trò quan trọng trong hệ thống lưu ký vàng toàn cầu. Ngân hàng Trung ương Đức, dù đã đưa một phần vàng về nước, hiện vẫn lưu giữ hơn 1.000 tấn tại Mỹ và khẳng định niềm tin vào Fed New York. Nhìn chung, xu hướng hiện nay phản ánh sự thay đổi trong tư duy quản lý dự trữ: ưu tiên sự linh hoạt, đa dạng hóa địa điểm lưu giữ và giảm thiểu phụ thuộc vào một quốc gia duy nhất để chống chịu tốt hơn trước các cú sốc toàn cầu.
Năm 2025, quy mô thị trường du lịch wellness toàn cầu được định giá 990,4 tỷ USD. Năm 2026, dự kiến 1.085,6 tỷ USD. Năm 2035 dự kiến 2.400 tỷ USD. Thị trường châu Á - Thái Bình Dương có tốc độ tăng trưởng kép hàng năm cao nhất... trong giai đoạn 2026 - 2035.
Nuôi biển đang nổi lên như một động lực tăng trưởng mới của ngành thủy sản, với sản lượng và giá trị xuất khẩu tăng mạnh. Tuy nhiên, để phát triển quy mô lớn, hiện đại và bền vững, Việt Nam cần tháo gỡ các điểm nghẽn về hạ tầng, tín dụng, công nghệ, con giống và quyền sử dụng mặt biển.