Điều chỉnh cơ cấu Kiểm sát viên để phù hợp với nhiệm vụ, thẩm quyền mới

Trình bày tờ trình dự thảo, Phó Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao Nguyễn Duy Giảng cho biết việc ban hành Nghị quyết là yêu cầu tất yếu trong bối cảnh Luật Tổ chức Viện Kiểm sát nhân dân sửa đổi năm 2025 đã thiết lập mô hình hệ thống kiểm sát ba cấp.

Theo đó, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao xác định cần phải điều chỉnh lại cơ cấu kiểm sát viên cho phù hợp với nhiệm vụ và thẩm quyền mới. Việc điều chỉnh không làm tăng tổng biên chế đã được giao là 11.285 kiểm sát viên.

Theo tờ trình, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao sẽ bố trí tổng cộng 622 kiểm sát viên, trong đó có 248 kiểm sát viên cao cấp, chiếm 39,9%; 223 kiểm sát viên trung cấp, chiếm 35,8% và 151 kiểm sát viên sơ cấp, chiếm 24,3%.

Cơ cấu này được hình thành trên cơ sở giữ nguyên 140 kiểm sát viên cao cấp đã được giao trước đây cho Viện Kiểm sát nhân dân tối cao. Đồng thời chuyển 102/124 kiểm sát viên cao cấp của Viện Kiểm sát cấp cao về Viện Kiểm sát nhân dân tối cao và bổ sung thêm 6 kiểm sát viên cao cấp để thực hiện nhiệm vụ thí điểm khởi kiện vụ việc dân sự theo Nghị quyết của Quốc hội, bắt đầu có hiệu lực từ ngày 1/1/2026.

Đối với Viện Kiểm sát nhân dân cấp tỉnh, tổng số kiểm sát viên được bố trí là 3.732 người. Trong đó có 337 kiểm sát viên cao cấp, 2.757 kiểm sát viên trung cấp, chiếm gần 74% và 638 kiểm sát viên sơ cấp, chiếm 17,1%.

Đối với Viện Kiểm sát nhân dân khu vực, tổng số kiểm sát viên là 6.931 người, gồm 385 kiểm sát viên cao cấp, 1.786 kiểm sát viên trung cấp và 4.760 kiểm sát viên sơ cấp. Việc bố trí kiểm sát viên cao cấp xuống đến cấp khu vực là để đáp ứng yêu cầu thẩm quyền tố tụng gia tăng rất mạnh ở cấp này khi địa hạt tư pháp được mở rộng và nhiều nhiệm vụ mới được giao theo mô hình tổ chức mới.

Với hệ thống Viện Kiểm sát quân sự, trên tổng số 448 kiểm sát viên đã được giao, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao đề xuất điều chỉnh cơ cấu theo hướng tăng tỷ lệ kiểm sát viên cao cấp và trung cấp, giảm kiểm sát viên sơ cấp để nâng cao chất lượng đội ngũ.

Theo đó, Viện Kiểm sát quân sự Trung ương có 42 kiểm sát viên thì 34 người là kiểm sát viên cao cấp và 8 người là trung cấp. Viện Kiểm sát quân sự quân khu và tương đương có 142 kiểm sát viên, trong đó 26 người là cao cấp và 116 người là trung cấp. Viện Kiểm sát quân sự khu vực có 264 kiểm sát viên, chủ yếu là sơ cấp với 204 người và 60 người là trung cấp.

Báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết đa số ý kiến trong Ủy ban cơ bản tán thành với phương án tổng thể của dự thảo Nghị quyết.

Đặc biệt là việc tăng cường kiểm sát viên cho Viện Kiểm sát nhân dân tối cao nhằm đáp ứng khối lượng công việc tăng nhanh trong những năm gần đây; việc tiếp nhận toàn bộ thẩm quyền từ Viện Kiểm sát cấp cao sau khi cấp này kết thúc hoạt động; cũng như yêu cầu mới phát sinh từ các luật tố tụng và nhiệm vụ thí điểm khởi kiện vụ việc dân sự.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã tiến hành biểu quyết và 100% thành viên tán thành thông qua Nghị quyết về số lượng, cơ cấu, tỷ lệ các ngạch kiểm sát viên của Viện Kiểm sát nhân dân và Viện Kiểm sát quân sự.