Fed tăng lãi suất thêm 25 điểm cơ bản trong tuần và phát tín hiệu có thể tiếp tục thắt chặt. Giá dầu thô lên mức cao nhất 4 tháng, làm gia tăng lo ngại lạm phát và đẩy lợi suất trái phiếu kỳ hạn Mỹ tăng, gây áp lực lên các quỹ tăng trưởng.

Theo dữ liệu từ ABS, dòng vốn vào các quỹ đầu tư trên toàn cầu tiếp tục chịu áp lực rút vốn trong tuần qua, với tổng dòng tiền rút khỏi các quỹ cổ phiếu lên tới 23,21 tỷ USD – mức rút ròng mạnh nhất trong 9 tháng.

Tại Mỹ, các quỹ cổ phiếu ghi nhận 31,44 tỷ USD bị rút ròng, đánh dấu tuần rút vốn thứ tư liên tiếp. Châu Âu cũng ghi nhận dòng vốn rút ròng, dù quy mô khá khiêm tốn, ở mức 295 triệu USD.

Trái chiều, châu Á tiếp tục thu hút dòng tiền, với 6,26 tỷ USD chảy vào các quỹ cổ phiếu trong tuần. Trong khi đó, nhóm thị trường mới nổi (EM) ghi nhận dòng vốn rút ròng 1,61 tỷ USD, nối dài tuần rút vốn thứ hai liên tiếp.

Xét theo loại tài sản, các quỹ cổ phiếu toàn cầu chịu áp lực rút vốn mạnh nhất, với 23,21 tỷ USD bị rút khỏi quỹ, cũng là mức cao nhất trong 9 tháng. Dòng vốn vào các quỹ trái phiếu toàn cầu cũng đảo chiều, với 167 triệu USD bị rút ròng, qua đó chấm dứt chuỗi 6 tuần hút vốn liên tiếp.

Dòng vốn vào các quỹ theo ngành ghi nhận tín hiệu tích cực trong tuần qua, đạt tổng cộng 4,49 tỷ USD, mức cao nhất trong vòng 6 tuần.

Trong đó, các quỹ công nghệ dẫn đầu về khả năng thu hút dòng tiền, với 1,94 tỷ USD vốn mới. Xếp sau là nhóm tài chính, thu hút 1,31 tỷ USD, cho thấy dòng tiền tiếp tục tập trung vào các ngành có vai trò quan trọng trên thị trường cổ phiếu.

Các quỹ tiêu dùng không thiết yếu cũng ghi nhận dòng vốn vào đáng kể, đạt 621 triệu USD trong tuần.

Như vậy, ba nhóm công nghệ, tài chính và tiêu dùng không thiết yếu là những ngành chủ yếu đóng góp vào tổng dòng vốn 4,49 tỷ USD chảy vào các quỹ ngành trong tuần.

Nhận định về xu hướng lãi suất thời gian qua, ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc khối Ngân hàng đầu tư của Chứng khoán ABS cho rằng, trong tuần qua, 3 Ngân hàng Trung ương lớn đều đưa ra quyết định tăng lãi suất gồm ECB, Fed, BOJ, riêng BoE giữ nguyên lãi suất. 

Cả 4 quyết định nhìn khác nhau bề ngoài nhưng cùng nhắm một mục tiêu giữ niềm tin rằng Ngân hàng Trung ương không buông lạm phát, đồng thời ngăn lạm phát tăng mạnh vòng 2. Tức là ngăn cú sốc giá tạm thời (dầu, vận tải) lan thành lương tăng, giá tăng và lương tăng tiếp, biến một cú sốc nhất thời thành lạm phát dai dẳng. Họ không kỳ vọng lãi suất giải quyết được nguyên nhân gốc (giá dầu, xung đột địa chính trị).

Lạm phát có nằm trong tay họ không? Theo ông Minh: Không hoàn toàn.

Cơ chế truyền dẫn cổ điển (tăng lãi suất → giảm tín dụng/đầu tư/tiêu dùng → giảm tổng cầu → giảm lạm phát) chỉ hiệu quả khi lạm phát đến từ cầu kéo. "Nhưng lần này lạm phát chủ yếu đến từ cú sốc cung - giá dầu, khí đốt, chiến tranh, chi phí vận tải. Lãi suất không tạo thêm một thùng dầu nào và không kết thúc xung đột", ông Minh nhấn mạnh. 

Về lý thuyết, Ngân hàng Trung ương vẫn có thể ép lạm phát về mục tiêu bằng cách nâng lãi suất đủ cao để "bóp nghẹt" tổng cầu nhưng cái giá là nền kinh tế sẽ bị sốc. Vì vậy quyền kiểm soát thực sự đang chuyển sang phía Chính phủ: chính sách tài khóa, kiểm soát giá năng lượng, thương mại và ngoại giao (giảm căng thẳng Trung Đông) — những công cụ tác động trực tiếp vào phía cung.

Nếu Ngân hàng Trung ương cố ép lạm phát về mục tiêu bằng cách tăng lãi suất mạnh bất chấp, hậu quả sẽ diễn ra gồm: Suy thoái kinh tế sâu hơn cần thiết - đầu tư, tín dụng, bất động sản, tiêu dùng và việc làm bị bóp nghẹt. BoE đã nêu rõ: mortgage 2 năm ở Anh đã đắt hơn gần 1%, một số hộ tái vay với lãi suất gấp 2,5 lần. 

Hiệu quả thấp so với chi phí bỏ ra vì không giải quyết được nguyên nhân gốc (giá dầu, vận tải), phải bóp cầu rất mạnh mới bù được cú sốc cung, nghĩa là "liều thuốc" phải rất nặng mới có tác dụng.

Áp lực chính trị lên tính độc lập của Ngân hàng Trung ương: Lãi suất cao kéo dài dễ bị chính phủ gây sức ép can thiệp, đe dọa chính độ tin cậy mà việc tăng lãi suất vốn nhằm bảo vệ.

Rủi ro tài chính phân mảnh (rõ nhất ở châu Âu): lãi suất cao đồng loạt cho một khối tiền tệ không đồng nhất có thể làm giãn spread trái phiếu chủ quyền giữa các nước (Đức so với Italy, Tây Ban Nha…), đe dọa truyền dẫn chính sách tiền tệ.

Tỷ giá và dòng vốn biến động mạnh hơn: Như trường hợp BOJ, thị trường phản ứng không phải với hành động mà với khoảng cách giữa hành động và kỳ vọng; bất đồng nội bộ hay tăng "không đủ quyết liệt" vẫn có thể khiến đồng tiền tiếp tục yếu đi thay vì mạnh lên.

"Chiến lược hợp lý hơn mà đa số Ngân hàng Trung ương đang chọn là không cố triệt tiêu hoàn toàn cú sốc giá ban đầu, mà chỉ tập trung chặn vòng xoáy lương - giá, rồi chờ giá dầu giảm, căng thẳng địa chính trị hạ nhiệt, chi phí vận tải giảm, đồng thời kêu gọi chính phủ hành động ở phía cung. Nếu áp lực dầu/vận tải tiếp tục leo thang, khả năng cao là lãi suất phải tăng thêm — không phải vì Ngân hàng Trung ương muốn, mà vì mực nước lũ lạm phát dâng nhanh hơn khả năng "đắp đê" của họ", ông Minh nhận định. 

Giá dầu Brent đã điều chỉnh sau khi quay lại mức kháng cự 111.5 USD/thùng. Đây là mức kháng cự mạnh và giá dầu dự báo có thể chưa thể vượt qua khỏi mức kháng cự này.

Ở kịch bản tiêu cực, nếu giá dầu Brent vượt được mức kháng cự 111.5 USD/thùng, giá dầu có thể mở rộng đà tăng về mức 130 USD/thùng và áp lực lạm phát có thể gia tăng trở lại như giai đoạn 2022.

Đối với Mỹ, một khi Fed bắt đầu thắt chặt chính sách, họ thường sẽ tiếp tục trong một thời gian, và lợi suất sẽ tiếp tục tăng, thường là hơn một điểm phần trăm. Dựa trên lịch sử... chúng ta nên chuẩn bị tinh thần cho việc lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm sẽ đạt mức 6% trước khi Fed kết thúc chính sách này.

Theo khảo sát của S&P Global, đối với các nhà quản lý đầu tư, triển vọng phức tạp hơn một chút. Những người tham gia khảo sát này đã nhận định chính xác về triển vọng kinh tế và tình hình lợi nhuận đang được cải thiện của Mỹ, nhưng ngày càng lo ngại về chính sách tài khóa + tiền tệ, định giá và (địa) chính trị. Nhìn chung, vẫn rất lo ngại về địa chính trị đang tác động vào diễn biến thị trường chứng khoán trong 1 tháng tới.