Đột phá phát triển giáo dục Việt Nam: Nghị quyết 71 và hành động của Chính phủ

Ngày 16/9/2025, tại Hội nghị toàn quốc quán triệt và triển khai thực hiện các Nghị quyết của Bộ Chính trị, truyền đạt chuyên đề 1: “Nội dung trọng tâm, cốt lõi của Nghị quyết số 71-NQ/TW, ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo và Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết”, Ủy viên Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính nêu rõ những nhiệm vụ, giải pháp đột phá phát triển giáo dục và đào tạo để góp phần thực hiện thành công 2 mục tiêu chiến lược 100 năm.

VIỆT NAM CẦN CÓ NHỮNG CÔNG DÂN TOÀN CẦU CÓ ĐỦ BẢN LĨNH, SỨC KHOẺ ĐỂ KIẾN TẠO TƯƠNG LAI

Điểm lại các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước về giáo dục và đào tạo, Thủ tướng Chính phủ cho biết Đảng và Nhà nước luôn dành sự quan tâm đặc biệt, coi giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, là sự nghiệp của Đảng, Nhà nước và của toàn dân.

Thời gian qua, giáo dục và đào tạo nước ta đã phát triển, đạt nhiều kết quả quan trọng như tiếp cận giáo dục và chất lượng giáo dục phổ thông ngày càng được cải thiện, được xếp vào mức cao trong khu vực và nhóm quốc gia có cùng mức thu nhập, nhất là đạt giải cao trong các kỳ thi quốc tế.

Cùng với đó, giáo dục đại học có chuyển biến rõ nét về chất lượng đào tạo, nghiên cứu khoa học và hội nhập quốc tế; giáo dục nghề nghiệp được mở rộng, bước đầu đáp ứng nhu cầu nâng cao kỹ năng lao động; chất lượng giáo dục mũi nhọn được khẳng định với nhiều kết quả cao trong các kỳ thi quốc tế. Việt Nam là một trong 21 quốc gia sớm đạt mục tiêu phát triển bền vững của Liên hợp quốc về giáo dục chất lượng; trí tuệ, sức sáng tạo của con người Việt Nam luôn tỏa sáng; huy động các nguồn lực xã hội, từ nhân dân, doanh nghiệp cho phát triển giáo dục đào tạo đạt kết quả tích cực; tinh thần học tập suốt đời, “học, học nữa, học mãi” thấm sâu vào tư tưởng mỗi người.

Chỉ rõ một số tồn tại, hạn chế và nguyên nhân trong phát triển giáo dục và đào tạo, Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh trong bối cảnh toàn cầu hóa và sự phát triển nhanh chóng của công nghệ, giáo dục Việt Nam đang đứng trước những thách thức lớn.

Đặc biệt, đất nước ta đang đứng trước yêu cầu phát triển nhanh và bền vững, thực hiện hai mục tiêu 100 năm, cần phải có thế hệ con người Việt Nam mới, những công dân toàn cầu có đủ bản lĩnh, trí tuệ, sức khỏe để kiến tạo tương lai.

Trình bày các nội dung trọng tâm của Nghị quyết 71, Thủ tướng Phạm Minh Chính cho biết Nghị quyết 71 nêu rõ quan điểm giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, giáo dục toàn diện “Đức - Trí - Thể - Mỹ”.

Đây là yếu tố quan trọng nhất quyết định tương lai dân tộc, là sự nghiệp của Đảng, Nhà nước và của toàn dân; phát huy truyền thống hiếu học, xây dựng xã hội học tập, học tập suốt đời vì sự nghiệp phát triển nhanh và bền vững của đất nước, vì tương lai của dân tộc. Giáo dục và đào tạo lấy người học là trung tâm, là chủ thể; nhà trường là nền tảng, nhà giáo là động lực.

Chuyển đổi mạnh mẽ tư duy từ đào tạo kiến thức sang đào tạo toàn diện năng lực, phẩm chất của người học; bảo đảm “học đi đôi với hành”, giáo dục mầm non, phổ thông là nền tảng hình thành nhân cách, phát triển phẩm chất và năng lực; giáo dục nghề nghiệp là then chốt; giáo dục đại học là nòng cốt phát triển nhân lực trình độ cao, nhân tài.

NHỮNG NHIỆM VỤ, GIẢI PHÁP ĐỘT PHÁ PHÁT TRIỂN GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

Thủ tướng Chính phủ cho biết Nghị quyết 71 đã đặt các mục tiêu cụ thể với các mốc đến năm 2030, đến năm 2035 và đến năm 2045; đồng thời chỉ rõ các nhiệm vụ, giải pháp đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, gồm 8 nhóm nhiệm vụ, giải pháp, với 5 nhóm chung và 3 nhóm riêng cho các bậc học.

Thông tin về những điểm mới, đột phá về nhiệm vụ, giải pháp phát triển giáo dục và đào tạo, Thủ tướng Phạm Minh Chính cho biết Nghị quyết đề ra nhiệm vụ: đột phá về thể chế, chính sách; đột phá về quản lý, quản trị; đột phá về nguồn lực đầu tư, trong đó ngân sách Nhà nước bảo đảm các điều kiện giáo dục đạt chuẩn, phấn đấu cơ cấu chi đầu tư 5%; chi cho giáo dục đại học 3%; đột phá về phát triển đội ngũ nhà giáo, chuyên gia và nhân tài; đột phá trong chính sách hỗ trợ người học; đột phá về tự chủ và phát huy năng lực sáng tạo của các cơ sở giáo dục, đào tạo; đột phá về năng lực ngoại ngữ, chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong giáo dục.

Thủ tướng Chính phủ cho biết, ngay sau khi Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết 71, Chính phủ đã xây dựng và ban hành Chương trình hành động để thực hiện Nghị quyết 71, bao gồm 8 nhóm nhiệm vụ, giải pháp lớn, cụ thể hóa thành 36 mục tiêu và 151 nhiệm vụ. Trong đó, đã phân công cụ thể các nhiệm vụ cho từng bộ, ngành, địa phương với tinh thần “6 rõ: rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian, rõ kết quả.

Thủ tướng Phạm Minh Chính chỉ rõ ngay trong năm 2025, các bộ, ngành, địa phương tiếp tục đẩy mạnh công tác hoàn thiện thể chế, chính sách; khẩn trương rà soát, đánh giá việc triển khai thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông để điều chỉnh phù hợp; xây dựng lộ trình và triển khai ngay các chủ trương về chế độ lương, phụ cấp cho nhà giáo, cán bộ quản lý, nhân viên ngành Giáo dục; rà soát, sắp xếp, tái cấu trúc các cơ sở giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp; sáp nhập, giải thể các cơ sở đào tạo không đạt chuẩn; sửa đổi, bổ sung các quy định pháp luật về thực hiện chủ trương không tổ chức hội đồng trường trong các cơ sở giáo dục công lập.

Các bộ, ngành, địa phương khẩn trương phân bổ vốn, thực hiện quy trình đầu tư công, lựa chọn nhà thầu, phấn đấu để khởi công xây dựng 100 trường liên cấp nội trú tiểu học, trung học cơ sở trong tháng 10/2025;

Rà soát các chương trình, kế hoạch đang triển khai để đưa các chỉ tiêu, nhiệm vụ được giao vào chương trình, kế hoạch công tác hằng năm, hằng quý và hằng tháng của cơ quan, đơn vị, địa phương; quyết liệt triển khai chủ trương của Bộ Chính trị về đầu tư xây dựng các trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở tại 248 xã biên giới đất liền; trước mắt, thí điểm đầu tư hoàn thành xây mới hoặc cải tạo 100 trường trong năm 2025.

Thủ tướng Chính phủ đề nghị Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng chương trình, kế hoạch hướng dẫn, vận động nhân dân thực hiện Nghị quyết, phát huy vai trò giám sát, phản biện xã hội, tham gia xây dựng pháp luật, chính sách.

Các tỉnh ủy, thành ủy lãnh đạo, chỉ đạo quán triệt, triển khai thực hiện nghiêm túc Nghị quyết, bảo đảm đầy đủ nguồn lực đầu tư cho giáo dục và đào tạo, tăng cường kiểm tra, giám sát quá trình thực hiện Nghị quyết tại địa phương.

Nghị quyết 71 không chỉ là một văn bản chính trị mà còn là một cam kết mạnh mẽ của Đảng và Nhà nước đối với sự nghiệp giáo dục. Thủ tướng Phạm Minh Chính khẳng định đầu tư cho giáo dục chính là đầu tư cho sự phát triển bền vững của đất nước. Thủ tướng tin tưởng với sự quyết tâm và đồng lòng của toàn xã hội, Nghị quyết 71 sẽ được thực hiện một cách hiệu quả, tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển của giáo dục Việt Nam trong tương lai.