Đột phá trong ngành năng lượng để đạt tăng trưởng kinh tế cao và bền vững
Việt An
22/08/2025, 18:22
Các chuyên gia nhận định: "Để ngành năng lượng đáp ứng được nhu cầu tăng trưởng kinh tế thì cần có những giải pháp triệt về đầu tư, công nghệ cũng như đào tạo nhân lực..."...
Toàn cảnh diễn đàn “Đầu tư và phát triển năng lượng hướng tới mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao và bền vững”. Ảnh: Việt An.
Ngày 21/8, Viện Kinh tế Việt Nam và Thế giới (thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và xã hội Việt Nam) tổ chức diễn đàn khoa học với chủ đề “Đầu tư và phát triển năng lượng hướng tới mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao và bền vững”.
Diễn đàn có sự tham gia của 300 khách mời là đại biểu, chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý đến từ các bộ, ban, ngành và doanh nghiệp có liên quan.
Phát biểu tại diễn đàn, TS. Tạ Đình Thi, Phó chủ nhiệm Ủy ban Khoa học Công nghệ và Môi trường của Quốc hội cho biết diễn đàn “Đầu tư phát triển năng lượng hướng tới mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao và bền vững” cần đề xuất những giải pháp mang tính đột phá, tháo gỡ các điểm nghẽn và rào cản trong huy động nguồn lực đầu tư cho phát triển năng lượng. Đây sẽ là cơ sở để tạo lập nền tảng cho mục tiêu tăng trưởng cao và bền vững trong giai đoạn 2026 - 2030, định hướng đến năm 2045.
CẦN GIẢI PHÁP ĐỘT PHÁ CHO NGÀNH NĂNG LƯỢNG
Chia sẻ tại sự kiện, PGS.TS.Trần Đình Thiên, Thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách của Thủ tướng, Nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, nhấn mạnh để đạt mục tiêu trở thành quốc gia thu nhập cao vào năm 2045, giai đoạn 2026-2030 Việt Nam phải duy trì tăng trưởng 8-10%/năm. Điều này kéo theo nhu cầu sử dụng năng lượng lớn. Việt Nam đặt mục tiêu đến năm 2035 cần bổ sung thêm 150.000 MW năng lượng tái tạo, tương đương khoảng 1.500 dự án mới (với mỗi dự án có công suất trung bình 100 MW).
"Không chỉ về số lượng, quá trình đầu tư các dự án nguồn điện tái tạo với công nghệ cao cần hơn 5 năm. Đây là thách thức vượt qua năng lực triển khai hiện tại, buộc Việt Nam phải đột phá trong cơ chế, chính sách và quản trị cũng như cơ chế chọn nhà thầu", PGS.TS.Trần Đình Thiên nhấn mạnh.
Bên cạnh thách thức về số lượng dự án, nhu cầu vốn đầu tư cũng đang là rào cản. Trích phân tích của TS.Cấn Văn Lực từ các trường hợp của Hàn Quốc và Trung Quốc, PGS.TS.Trần Đình Thiên nhận định để trở thành nước có thu nhập cao vào năm 2045 - trong trường hợp GDP giả định tăng 7% trong năm 2025, 8-10% trong giai đoạn 2026-2030 và 7-8% trong giai đoạn 2031-2045 (thấp hơn nhiều mục tiêu chính thức) - Việt Nam cần duy trì đầu tư toàn xã hội tối thiểu ở mức 38% GDP cho giai đoạn 2026-2045. Đây là một con số khổng lồ, tương đương với 240-245 tỷ USD/năm giai đoạn 2026 - 2045, trong đó đầu tư điện và lưới điện lên đến 24,78 tỷ USD/năm.
Tuy nhiên, trở ngại không chỉ là nguồn vốn mà còn ở thể chế. Theo thống kê của Bộ Tài chính, hiện có hơn 2.200 dự án với tổng vốn khoảng 6 triệu tỷ đồng bị đình trệ do vướng mắc thủ tục, pháp lý. Điều này ảnh hưởng trực tiếp tới các dự án năng lượng quy mô lớn như điện hạt nhân, thủy điện tích năng hay LNG, những nguồn cung then chốt cho an ninh năng lượng dài hạn.
PGS. TS. Trần Đình Thiên, Thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách của Thủ tướng, Nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam phát biểu tại sự kiện.
Bổ sung thêm, TS. Nguyễn Ngọc Hưng, Trưởng phòng Kinh tế năng lượng, Viện Năng lượng, cho biết mục tiêu thay đổi cơ cấu kinh tế, hướng đến phát triển các ngành công nghiệp công nghệ cao và bền vững của Việt Nam sẽ đặt gánh nặng rất lớn lên ngành năng lượng. Theo vị chuyên gia này, trong bức tranh năng lương hiện tại thì 1 triệu VNĐ đóng góp GDP của ngành công nghiệp tiêu tốn khoảng 66 số điện. Trong khi đó, 1 triệu VNĐ đóng góp vào GDP của ngành dịch vụ chỉ cần khoảng 11 số điện.
"MỞ KHÓA" NGUỒN LỰC NGÀNH NĂNG LƯỢNG
Theo quy hoạch cũ, tổng nhu cầu năng lượng cuối cùng của Việt Nam sẽ tăng lên 107 triệu TOE vào năm 2030 và định hướng khoảng 165-184 triệu TOE vào năm 2050 với tỷ trọng điện trong năng lượng cuối cùng chiếm lần lượt là 41% và 60% , đòi hỏi tốc độ tăng trưởng rất lớn của ngành công nghiệp năng lượng.
Tuy nhiên, để đáp ứng kịch bản tăng trưởng 8% trong năm 2025 và 2 con số trong các năm tới, tổng nhu cầu năng lượng cuối cùng được điều chỉnh tăng 11 triệu TOE vào năm 2030 và tăng 18-37 triệu TOE vào năm 2050. TS. Nguyễn Ngọc Hưng đánh giá mức tăng này tạo ra thách thức cho các nhà quản lý khi phải cân bằng giữa nhu cầu tăng cường nguồn cung, đảm bảo an ninh năng lượng trong ngắn hạn và phát triển bền vững thông qua đầu tư năng lượng tái tạo.
Để đạt được những mục tiêu này, TS. Nguyễn Ngọc Hưng cho rằng trong dài hạn, cần tăng cường chuyển dịch sang các nguồn năng lực bền vững, vì dù những loại hình này có chi phí đầu tư ban đầu lớn nhưng lại không mất chi phí nhiên liệu để duy trì trong lâu dài. Bên cạnh đó, vị chuyên gia này cũng nêu bật nhu cầu phát triển và nhập khẩu khẩu những công nghệ hiệu suất cao giúp tăng hiệu quả sử dụng năng lượng.
“Trong năm 2020, để quy đổi ra 1 tỷ VNĐ GDP thì cần 19 TOE. Đến năm 2030, con số này cần phải giảm xuống 14 TOE để tạo ra 1 tỷ VNĐ GDP và đến năm 2050 cần giảm xuống 8 TOE”, TS. Nguyễn Ngọc Hưng cho biết.
Theo ông Lê Anh Tuấn, Chủ tịch Hội đồng Đại học Bách khoa Hà Nội, để làm chủ công nghệ, đặc biệt trong lĩnh vực điện hạt nhân và năng lượng tái tạo, Việt Nam phải đầu tư mạnh cho nguồn nhân lực chất lượng cao. "Không thể chỉ đào tạo cử nhân mà đáp ứng được yêu cầu. Việt Nam cần kỹ sư, thạc sĩ, tiến sĩ được đào tạo bài bản, gắn với nghiên cứu và ứng dụng",ông Tuấn nhấn mạnh; đồng thời cho rằng cần có chính sách đãi ngộ và thu hút nhân tài để giữ được lực lượng chuyên gia nòng cốt.
Tháo gỡ các rào cản cho cơ chế mua bán điện trực tiếp và lĩnh vực năng lượng tái tạo
07:27, 22/08/2025
Việt Nam trong tiến trình chuyển dịch năng lượng: Sẵn sàng ở mức nào?
21:49, 29/07/2025
TSKH Phan Xuân Dũng: Thiếu khoa học công nghệ không thể giải quyết các thách thức chuyển dịch năng lượng
Thương mại biên giới Quảng Trị: Từ lợi thế hành lang Đông – Tây đến “nút thắt” hạ tầng
Nằm ở điểm đầu Hành lang kinh tế Đông - Tây, tỉnh Quảng Trị đang từng bước khẳng định vai trò trung chuyển hàng hóa, kết nối khu vực. Tuy nhiên, để biến lợi thế địa kinh tế thành động lực tăng trưởng thực chất, địa phương cần tháo gỡ những điểm nghẽn về hạ tầng, logistics và cơ chế chính sách...
Nông dân trồng mía và doanh nghiệp sản xuất đường “kêu cứu”
Nhiều nhà máy sản xuất đường thua lỗ, phải hạ giá thu mua mía, trong khi giá phân bón và chi phí trồng mía tăng, đang khiến người trồng mía tại Đắk Lắk lao đao. Nông dân và doanh nghiệp đồng loạt “kêu cứu”, kiến nghị Nhà nước siết chặt quản lý thị trường, ngăn chặn đường nhập lậu, gia hạn các biện pháp phòng vệ thương mại...
Quý 1/2026: Nền kinh tế vượt qua “cơn gió ngược”
Trước những “cơn gió ngược” từ rủi ro đứt gãy chuỗi cung ứng, nhiệm vụ quan trọng hàng đầu trong quý 2/2026 là phải bảo đảm bằng được nguồn cung đầu vào, ổn định an ninh năng lượng và logistics, đồng thời theo dõi sát diễn biến cầu thế giới để có phản ứng chính sách phù hợp.
Mở cửa thị trường Trung Quốc cho bưởi và chanh Việt Nam
Trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Trung Quốc, ngày 15/4/2026, tại Bắc Kinh, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam và Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) đã chính thức ký kết Nghị định thư về yêu cầu kiểm dịch thực vật đối với quả bưởi và quả chanh xuất khẩu từ Việt Nam sang Trung Quốc.
Khủng hoảng năng lượng của ASEAN không chỉ là vấn đề năng lượng
Việc phong tỏa eo biển Hormuz không chỉ gây gián đoạn nguồn cung, mà còn phơi bày giới hạn về vai trò và năng lực địa chính trị của các quốc gia Đông Nam Á trong một cuộc khủng hoảng mà họ không thể định hình…
Với phương châm Đoàn kết - Dân chủ - Kỷ cương - Đột phá - Phát triển, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng xác định tư duy, tầm nhìn, những quyết sách chiến lược để chúng ta vững bước tiến mạnh trong kỷ nguyên mới, thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2030 khi Đảng ta tròn 100 năm thành lập (1930 - 2030); hiện thực hoá tầm nhìn phát triển đến năm 2045, kỷ niệm 100 năm thành lập nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam (1945 - 2045).
Tổng số đơn vị bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI trong cả nước là 182. Số đơn vị bầu cử, danh sách các đơn vị bầu cử và số lượng đại biểu Quốc hội được bầu ở mỗi đơn vị bầu cử của các tỉnh, thành phố được ấn định...
VnEconomy cập nhật giá vàng trong nước & thế giới hôm nay: SJC, 9999, giá vàng USD/oz, biến động giá vàng tăng, giảm - phân tích, dự báo & dữ liệu lịch sử.
Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên VnEconomy.
Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo, đặc biệt là generative AI, phát triển mạnh mẽ, Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy đã tiên phong ứng dụng công nghê để mang đến trải nghiệm thông tin đột phá với chatbot AI Askonomy...
Thuế đối ứng của Mỹ có ảnh hướng thế nào đến chứng khoán?
Chính sách thuế quan mới của Mỹ, đặc biệt với mức thuế đối ứng 20% áp dụng từ ngày 7/8/2025 (giảm từ 46% sau đàm phán),
có tác động đáng kể đến kinh tế Việt Nam do sự phụ thuộc lớn vào xuất khẩu sang Mỹ (chiếm ~30% kim ngạch xuất khẩu).
Dưới đây là phân tích ngắn gọn về các ảnh hưởng chính:
![[Interactive]: Toàn cảnh kinh tế Việt Nam quý 1/2026](https://premedia.vneconomy.vn/files/uploads/2026/04/04/d8c76cccd80b4b9eb1eecaa2f44753ca-80865.png?w=600&h=337&mode=crop)
