Dự án Luật Thủ đô (sửa đổi): Hoàn thiện thể chế, tạo động lực để Hà Nội phát triển mạnh mẽ

Bộ Tư pháp vừa đăng tải công khai hồ sơ dự án Luật Thủ đô (sửa đổi) để thẩm định. Việc sửa đổi luật nhằm hoàn thiện thể chế đặc thù, vượt trội, ổn định, có tầm nhìn dài hạn, phù hợp với vị trí, vai trò, tính chất riêng có của Thủ đô; đưa thể chế, pháp luật về Thủ đô trở thành lợi thế cạnh tranh, nền tảng vững chắc, động lực mạnh mẽ cho phát triển..

Dự thảo luật gồm 9 chương, 42 điều, tập trung vào 3 nhóm chính sách lớn bao gồm: vị trí, chức năng, nhiệm vụ của Thủ đô; thẩm quyền; quản trị, xây dựng, phát triển và bảo vệ Thủ đô.

NHIỀU ĐỀ XUẤT ĐỂ TĂNG TÍNH CHỦ ĐỘNG TRONG ÁP DỤNG PHÁP LUẬT

Theo tờ trình dự thảo, bên cạnh việc kế thừa các quy định cũ, dự thảo sửa đổi, bổ sung, làm rõ các thuật ngữ trong Luật Thủ đô để bảo đảm áp dụng thống nhất, chẳng hạn như: “dự án lớn, quan trọng”; “không gian tầm thấp”; “kinh tế bạc”; “thí điểm cơ chế, chính sách”.

Đặc biệt, khoản 2, Điều 5, Hội đồng nhân dân thành phố có thẩm quyền áp dụng quy định trong trường hợp luật, nghị quyết của Quốc hội ban hành sau ngày Luật Thủ đô có hiệu lực thi hành có quy định cơ chế, chính sách ưu đãi hoặc thuận lợi hơn. Quy định này nhằm tăng tính chủ động cho chính quyền thành phố trong việc áp dụng các quy định pháp luật.

Bên cạnh đó, điều 8 dự thảo bổ sung thêm quy định mới về thẩm quyền xây dựng, ban hành văn bản pháp luật của chính quyền Thành phố Hà Nội nhằm phục vụ phát triển Thủ đô và tăng cường liên kết Vùng Thủ đô.

Cụ thể, Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân thành phố được ban hành quy chuẩn, tiêu chuẩn, định mức kinh tế – kỹ thuật, đơn giá và giá dịch vụ sự nghiệp áp dụng riêng cho Thủ đô, khác hoặc chưa được quy định ở trung ương.

Bộ Tư pháp cũng nhấn mạnh việc ban hành các văn bản này phải bảo đảm đúng thẩm quyền, phù hợp với yêu cầu phát triển và đặc thù quản trị của Thủ đô; bảo đảm trật tự, an toàn xã hội, bảo vệ môi trường, sức khỏe cộng đồng, quốc phòng, an ninh và quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân. Đồng thời có tiêu chí đánh giá, cơ chế giám sát, giải trình và phương án xử lý khi không đạt mục tiêu hoặc phát sinh rủi ro.

“Riêng đối với các quy định do Ủy ban nhân dân Thành phố ban hành, phải bảo đảm tính khả thi, tính tương thích với quy chuẩn, tiêu chuẩn quốc gia hoặc phù hợp với tiêu chuẩn, thông lệ quốc tế, không làm cản trở việc liên thông, kết nối kỹ thuật, quản lý và dữ liệu với hệ thống quốc gia và các địa phương khác”, tờ trình nêu rõ.

TĂNG CƯỜNG TÍNH TỰ CHỦ TÀI CHÍNH- NGÂN SÁCH

Một điểm đáng chú ý, về nguồn lực phát triển Thủ đô (Điều 25), dự thảo tờ trình quy định các chính sách tài chính nhằm tăng cường tính chủ động, tự chủ về tài chính – ngân sách cho Thủ đô, phù hợp với vai trò là trung tâm chính trị – hành chính quốc gia, đầu tàu phát triển kinh tế, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của cả nước.

Theo đó, ngân sách trung ương bổ sung có mục tiêu cho ngân sách Thành phố toàn bộ số tăng thu ngân sách trung ương phát sinh trên địa bàn so với dự toán được giao, trên cơ sở tổng hợp các khoản thu, do Bộ Tài chính xác định hằng năm.

Dự toán chi ngân sách hằng năm của Thành phố được xác định theo định mức phân bổ cao hơn (1,5 lần) so với các địa phương khác.

Hội đồng nhân dân Thành phố được quyết định phương án vay trong nước và cơ chế vay lại vốn Chính phủ; quyết định việc giữ lại toàn bộ phần ngân sách trung ương được hưởng từ các khoản thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất thuộc thẩm quyền quản lý của Thành phố.

Các khoản thu từ giao dịch tín chỉ các-bon, giảm phát thải khí nhà kính sử dụng ngân sách Thành phố được hưởng 100% và không tính vào tỷ lệ phân chia ngân sách.

Hội đồng nhân dân Thành phố có thẩm quyền quyết định việc thành lập, tổ chức và cơ chế tài chính của các quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách; quyết định cơ cấu chi ngân sách, sử dụng ngân sách và các quỹ ngân sách cho đầu tư phát triển; quyết định hỗ trợ tài chính cho cơ quan trung ương, địa phương khác, hỗ trợ quốc tế và hỗ trợ giữa các đơn vị hành chính cấp xã trong các trường hợp cần thiết.

Ngoài ra, Hội đồng nhân dân Thành phố được quyết định sử dụng ngân sách cho các dự án liên kết vùng, công trình giao thông quan trọng đi qua địa bàn và ban hành chế độ, tiêu chuẩn, định mức chi ngân sách Thành phố cao hơn hoặc chưa được quy định tại văn bản của cơ quan nhà nước cấp trên.