TP. Hồ Chí Minh đang cho thấy một bước chuyển mạnh mẽ trong tư duy phát triển du lịch, khi MICE được xác định là một trong những sản phẩm chiến lược để nâng tầm vị thế của Thành phố trên bản đồ du lịch Châu Á...

Từ các báo cáo, đánh giá quốc tế đến thực tế đón khách cho thấy, TP. Hồ Chí Minh liên tục nằm trong nhóm điểm đến MICE (du lịch kết hợp hội nghị, hội thảo) hàng đầu khu vực.

Nhiều tổ chức quốc tế ghi nhận sự phát triển về dịch vụ hội nghị - triển lãm, sự đa dạng về trung tâm hội nghị hiện đại, và lợi thế của một đô thị kinh tế tài chính lớn nhất cả nước.

MỘT ĐÔ THỊ MICE NĂNG ĐỘNG NHƯNG BỀN VỮNG

Điểm đáng chú ý là ở cách TP. Hồ Chí Minh lựa chọn hướng đi, không chỉ phát triển MICE thuần túy, mà xây dựng hình ảnh "MICE xanh", kết hợp với tài nguyên sông nước đặc trưng của Thành phố.

Trong bối cảnh du lịch toàn cầu đang dịch chuyển mạnh sang các giá trị bền vững, trải nghiệm xanh, trách nhiệm môi trường, cách làm này giúp thành phố không hòa lẫn với những đô thị MICE khác ở khu vực.

Ông Lê Trương Hiền Hòa, Phó giám đốc Sở Du lịch TP. Hồ Chí Minh, cho biết động lực phát triển đến từ hệ thống hạ tầng đô thị được quy hoạch theo hướng nâng cao chất lượng sống. TP. Hồ Chí Minh được xếp thứ 2 toàn cầu trong nhóm đô thị “giữ chân cư dân tốt nhất”, theo đánh giá của Gensler năm 2025.

Theo ông Hòa, việc một siêu đô thị giữ được mức độ hài lòng và gắn bó cao của cư dân là điều kiện nền tảng để phát triển MICE theo hướng lưu trú dài ngày, làm việc - trải nghiệm - nghỉ dưỡng. Một thành phố đáng sống đồng nghĩa với một điểm đến hội nghị - triển lãm có năng lực phục vụ lớn, thuận tiện và thân thiện.

Từ định hướng này, các chính sách đã được triển khai nhất quán, gồm: Hỗ trợ doanh nghiệp đón đoàn MICE, thúc đẩy những tiêu chuẩn du lịch xanh theo chuẩn ASEAN. Mở rộng mô hình dịch vụ gắn với sông nước, khuyến khích kết nối giữa khu vực trung tâm và vùng ven đô. Đặc biệt, du lịch MICE được đặt trong chiến lược phát triển đô thị xanh, sạch, đáng sống; nhấn mạnh yếu tố an toàn, tiện ích, giao thông đa phương thức và hạ tầng dịch vụ chất lượng cao.

Nhờ sự dịch chuyển này, sản phẩm MICE của TP. Hồ Chí Minh đang dần định hình một bản sắc mới. Hiện đại nhưng gần gũi thiên nhiên; sôi động nhưng không đánh đổi môi trường. Hội nghị - hội thảo lớn nhưng vẫn bảo đảm trải nghiệm thư giãn, lắng đọng và mang tính địa phương... Đây là điều tạo nên sự khác biệt so với nhiều trung tâm MICE trong khu vực, nơi sản phẩm thường nghiêng về tính “công nghiệp”, thiếu cảm xúc và ít kết nối với bản sắc văn hóa.

Thương hiệu du lịch TP. Hồ Chí Minh ngày càng được khẳng định trên phạm vi quốc tế. Chẳng hạn, năm 2024, Sở Du lịch TP. Hồ Chí Minh tiếp tục được vinh danh là “Cơ quan quản lý du lịch thành phố hàng đầu Châu Á” (Asia’s Leading City Tourist Board); TP. Hồ Chí Minh là “Điểm đến lễ hội và sự kiện hàng đầu Châu Á”, “Điểm đến du lịch kinh doanh hàng đầu Châu Á”.

Tạp chí du lịch danh tiếng CN Traveler cũng công bố TP. Hồ Chí Minh thuộc nhóm đầu 25 điểm đến du khách nên ghé thăm trong năm 2025 của cả 7 lục địa. Hơn nữa, TP. Hồ Chí Minh đã nhiều lần được vinh danh là “Điểm đến MICE hàng đầu Châu Á” tại World MICE Awards (5 lần liên tiếp), khẳng định vị thế và năng lực của mình trên bản đồ du lịch MICE quốc tế.

BẢN SẮC SÔNG NƯỚC - KHÁC BIỆT CHO DU LỊCH MICE 

Không giống các đô thị thuần hiện đại, TP. Hồ Chí Minh sở hữu mạng lưới sông ngòi, kênh rạch trải khắp, tạo nên một cấu trúc cảnh quan mềm mại hiếm thấy trong các thành phố lớn của Châu Á. Khi Thành phố đặt mục tiêu phát triển du lịch MICE theo hướng xanh, yếu tố sông nước nhanh chóng trở thành lợi thế tự nhiên để định hình bản sắc.

Trên thực tế, nhiều doanh nghiệp lữ hành tại TP. Hồ Chí Minh đã chuyển từ mô hình “hội nghị trong bốn bức tường” sang mô hình trải nghiệm mở, kết hợp các hoạt động trên sông, ven sông hoặc tại những khu sinh thái ở ngoại ô.

Chẳng hạn như tour “chèo SUP” trên sông Sài Gòn dành cho khách doanh nghiệp; các chương trình team-building ven sông; đêm gala trên du thuyền, hay hành trình khám phá hệ thống kênh rạch bằng water-bus… đã trở thành những sản phẩm thu hút khách MICE quốc tế vì mang đến trải nghiệm mà các đô thị khác khó có thể sao chép.

Tiến sĩ Dương Đức Minh, Viện phó Viện Nghiên cứu phát triển TP. Hồ Chí Minh (HIDS), cho rằng sự mở rộng về địa giới hành chính (sau sáp nhập) cũng tạo thêm diện tích, không gian sinh thái và quỹ đất cho du lịch MICE.

Các khu vực ven đô, vốn trước đây chưa được khai thác đúng mức, nay được kết nối tốt hơn với trung tâm thành phố, hình thành những tổ hợp hội nghị - nghỉ dưỡng - sinh thái phù hợp cho khách MICE muốn kết hợp công việc với thư giãn. Đặc trưng sông nước, không gian xanh, và nhịp sống chậm rãi ở vùng ven đã bổ sung cho nhịp sống năng động của khu trung tâm, tạo nên một hệ sinh thái MICE đa dạng hơn rất nhiều.

Bên cạnh yếu tố thiên nhiên, Thành phố đang triển khai hàng loạt giải pháp để bảo đảm tính “xanh thật”. Các khách sạn, cơ sở hội nghị được khuyến khích đạt tiêu chuẩn du lịch xanh. Chiến lược giảm rác thải nhựa và tối ưu năng lượng được đưa vào tiêu chí xếp hạng dịch vụ. Hệ thống tiện ích công cộng ven sông được cải thiện; buýt đường sông và giao thông kết nối đa phương thức được nâng cấp để giảm áp lực di chuyển bằng xe cá nhân...

Thách thức lớn nhất của TP. Hồ Chí Minh hiện nay là làm thế nào để giữ được sự cân bằng giữa phát triển MICE với bảo vệ môi trường đô thị và không gian sông nước. Một khi lượng khách MICE tăng mạnh, áp lực lên hạ tầng, rác thải, giao thông và không gian công cộng cũng tăng theo.

Nhiều chuyên gia khuyến nghị rằng Thành phố cần tiếp tục đầu tư để bảo đảm chất lượng dịch vụ, giữ môi trường sạch, kiểm soát tiếng ồn và giữ nét đẹp của cảnh quan sông ngòi. Nếu duy trì được sự cân bằng này, MICE xanh - sông nước sẽ không chỉ là sản phẩm du lịch của TP. Hồ Chí Minh, mà trở thành thương hiệu đô thị mang tính dài hạn, một lợi thế cạnh tranh khác biệt so với Singapore, Bangkok, Kuala Lumpur, hay các đô thị khác trong khu vực.