10:09 30/09/2009

Dùng hàng Việt: “Quả bóng đang ở chân doanh nghiệp!”

Từ Nguyên

Chương trình "Người Việt ưu tiên dùng hàng Việt" cần chọn đúng đối tượng làm xuất phát điểm để có thể đạt được mục đích

Ông Ngô Trọng Thanh, Giám đốc Công ty Tư vấn phát triển thị trường Mancom.
Ông Ngô Trọng Thanh, Giám đốc Công ty Tư vấn phát triển thị trường Mancom.
Chương trình "Người Việt ưu tiên dùng hàng Việt" cần chọn đúng đối tượng làm xuất phát điểm để có thể đạt được mục đích.

Quan điểm trên được ông Ngô Trọng Thanh, Giám đốc Công ty Tư vấn pháttriển thị trường Mancom đưa ra, khi trao đổi với VnEconomy về chươngtrình vừa được Bộ Chính trị chỉ đạo triển khai.

Ông nói:

- Mục đích của chương trình “Người Việt ưu tiên dùng hàng Việt” về cơbản là rất hay, bởi không có gì lý tưởng hơn khi mình được dùng hàngcủa chính đất nước mình sản xuất mà chất lượng lại rất đảm bảo.

Tuy nhiên, giữa mục đích và phương thức triển khai là hai điều hoàntoàn khác nhau. Nếu chúng ta chỉ tập trung “hô hào” người Việt dùnghàng Việt thì đó là chúng ta đang tiến hành một quy trình ngược.

Lẽ ra, chúng ta phải đặt ra xuất phát điểm là phải làm sao để doanh nghiệp Việt sản xuất được sản phẩm mà người Việt tin dùng.

Vì sao các doanh nghiệp Mỹ lại thường "trội" hơn các doanh nghiệp củacác nước khác trong việc chiếm lĩnh thị trường thế giới, bởi doanhnghiệp Mỹ có một thị trường tiêu thụ nội địa rộng lớn với hơn 350 triệudân.

Không một doanh nghiệp nào thành công ở thị trường quốc tế mà lại khôngthành công ở thị trường nội địa, tức thị trường nội địa phải là bàn đạpcho doanh nghiệp tiến ra thị trường quốc tế.

Bên cạnh đó, để doanh nghiệp Việt “tấn công” được vào các thị trườngÂu, Á, Mỹ…, trước hết phải làm tốt trên thị trường nội địa, sau đó mớitính đến chuyện kinh doanh trên thị trường quốc tế.

Phải bắt đầu từ doanh nghiệp

Có nghĩa là theo ông, mục tiêu đặt ra sẽ gặp nhiều khó khăn vì chưa “bấm trúng huyệt”?

Tôi cho rằng, chương trình này có phần thiên về mệnh lệnh hành chính, nên cũng có thể hiệu quả đối với chi tiêu công.

Tuy nhiên, gốc rễ của vấn đề phải là chi tiêu của hộ gia đình, của toànxã hội. Do vậy, tôi có phần nghi ngờ về hiệu quả của chương trình bởichúng ta chọn xuất phát điểm dường như chưa hợp lý. Lẽ ra, chúng taphải bắt đầu từ doanh nghiệp, bởi đó mới chính là đối tượng tạo nênlòng tin từ người tiêu dùng.

Do đó, thay vì kêu gọi người Việt ưu tiên dùng hàng Việt thì chúng tacó thể tập trung vào khâu quản lý chất lượng để làm sao sản phẩm làm rađúng với những gì họ đã đăng ký và quảng cáo.

Bên cạnh đó, cần phải tìm cách nâng cao vị thế người tiêu dùng vì thựctế họ đang bị đơn độc, mặc dù việc bảo vệ người tiêu dùng bằng thôngtin đang dần được phát huy.

Ông nghĩ sao về tâm lý “sính ngoại” vẫn đang đeo bám nhiều người tiêu dùng?

Nói một cách công bằng, chuyện "sính ngoại" không chỉ xảy ra với thịtrường nội địa của chúng ta. Tuy nhiên, ở nhiều nước phát triển, ngườitiêu dùng nhìn chung sính những thương hiệu nổi tiếng, thay vì nguồngốc xuất xứ của sản phẩm.

Chúng ta vẫn biết về lòng tự tôn dân tộc của người Nhật Bản, nhưng cầnbiết có tới 40% phụ nữ Nhật Bản sở hữu ít nhất một sản phẩm của LuisVuitton.

Như vậy, phải chăng một phần nguyên nhân "sính ngoại" của người tiêudùng Việt là do họ "sính" những thương hiệu lớn của nước ngoài?

Bên cạnh đó, chúng ta phải tự hỏi tại sao người Việt hiện vẫn chưa đặtnhiều tin tưởng vào hàng Việt. Đó là vì họ đã bị lừa dối quá lâu bởicung cách làm ăn chụp giật, tư duy bán hàng tiểu nông, lừa dối kháchhàng của không ít doanh nghiệp Việt.

Tất nhiên, trong hơn 20 năm mở cửa nền kinh tế, cũng có rất nhiều doanhnghiệp Việt thành danh. Nhưng nếu để ý sẽ thấy, trong số họ không códoanh nghiệp nào mà không biết giữ chữ tín. Kết quả khảo sát của mộttập đoàn nước ngoài hồi năm ngoái cũng cho thấy, có đến 70% người Việtchuộng hàng ngoại, và là nước có tỷ lệ chuộng hàng ngoại thuộc hàng caonhất thế giới. Đây là một con số báo động cho doanh nghiệp Việt.

Khi hàng nội chưa tạo được lòng tin trong người tiêu dùng thì chúng ta không thể cổ súy người Việt dùng người Việt.

Trong khi đó, nếu hàng Việt vừa rẻ vừa tốt thì chúng ta cũng không cầnphải kêu gọi dùng hàng Việt. Chúng ta đâu có cần phải kêu gọi dùng bánhKinh Đô, cà phê Trung Nguyên, nội thất Hòa Phát…, mà người tiêu dùngvẫn tự tìm đến.

Tuy nhiên, đáng tiếc là trong số hơn 280 nghìn doanh nghiệp Việt Namđang hoạt động, thì số thương hiệu ở lại được trong lòng người tiêudùng là quá ít.

Khách hàng phải được tôn trọng

Ông có thể nói thêm về nguyên nhân khiến hàng Việt chưa tạo được nhiều niềm tin với người tiêu dùng?

Chúng ta thử đặt câu hỏi, tại sao hàng của Nhật Bản, Hàn Quốc đượcngười tiêu dùng của họ chấp nhận. Vì các doanh nghiệp của họ cũng tuyênbố: hàng hóa tiêu chuẩn cao nhất sẽ dành cho thị trường nội địa. Ở NhậtBản, những phát kiến mới nhất của hãng xe Toyota cũng đều được dành chongười tiêu dùng trong nước tối thiểu là 3 năm, sau đó mới tính chuyệnxuất sang các thị trường khác.

Điều này cho thấy, doanh nghiệp của họ luôn tôn trọng chữ tín, tri ân khách hàng nội địa.

Nhưng, nếu điều này đem áp dụng đối với Việt Nam thì lại là một điềukhông tưởng, bởi sức tiêu dùng của người Việt là quá thấp so với nhiềunước trên thế giới.

Tuy nhiên, chúng ta cũng có thể đòi hỏi những gì tốt nhất so với camkết của doanh nghiệp. Nhưng đáng tiếc là hiện nay vẫn còn không ítdoanh nghiệp Việt vẫn cố ý lừa gạt người tiêu dùng từ cách đặt tên sảnphẩm, lập lờ trong công bố xuất xứ hàng hóa…

Chính điều đó đang gặm nhấm dần uy tín của doanh nghiệp Việt và cũngkhiến cho người tiêu dùng đánh mất lòng tin với sản phẩm nội. Nếu khôngmang lại giá trị thật thì đừng bao giờ lấy được của khách hàng dù chỉlà một xu.

Thực tế thì tỷ lệ người dân dùng hàngngoại cao cấp hay hàng giả hàng nhái vẫn chiếm khá cao. Theo ông, họ làthủ phạm hay là bị hại của thực tế này?

Người tiêu dùng luôn thông minh với túi tiền của họ. Họ luôn có tráchnhiệm với từng đồng tiền và họ biết đâu là sản phẩm phù hợp với túitiền của họ. Tôi cho rằng, người tiêu dùng luôn luôn đúng khi quyếtđịnh mua một sản phẩm nào đó.

Tuy nhiên, thực tế lại đang tồn tại một sự bất đối xứng thông tin trênthị trường. Đó là người bán luôn có nhiều thông tin hơn so với ngườimua nên thường đặt người tiêu dùng vào thế bị động. Do vậy, cũng có thểxem phần lớn người tiêu dùng hiện nay đang là nạn nhân của chính sự bấtđối xứng thông tin đó.

Ông nghĩ sao khi nhiều người tiêu dùng cho rằng, họ chọn hàng nội chỉ vì muốn ủng hộ doanh nghiệp Việt?

Đúng! Tôi được biết, cuộc khảo sát đang diễn trên VnEconomy với hàngnghìn ý kiến tham gia, thật ngạc nhiên khi có 47% người cho rằng ủng hộdoanh nghiệp Việt là nguyên nhân quan trọng nhất khi họ chọn hàng Việt.Tỷ lệ này bỏ xa nguyên nhân quan trọng thứ hai là giá thành hợp lý(25%).

Tuy nhiên, một vấn đề chúng ta cần thống nhất: thế nào là hàng Việt?Hàng chỉ do các doanh nghiệp Việt sản xuất, hay bao gồm cả các doanhnghiệp nước ngoài sản xuất tại Việt Nam?

Kết quả cuộc khảo sát thực sự là một nguồn khích lệ rất lớn với doanhnghiệp. Mỗi sản phẩm, mỗi thương hiệu cần một thời gian dài để chiếmđược khối óc của người tiêu dùng, nhưng cần một thời gian rất, rất dàiđể chiếm được trái tim của họ. Với sự ủng hộ này, ít nhất về mặt cảmxúc, quả thực mỗi doanh nghiệp Việt đã có một điểm tựa mạnh mẽ từ 86triệu người tiêu dùng nội địa.

Và như vậy, chúng ta có thể khẳng định, để chương trình thành công, quả bóng đang ở chân doanh nghiệp!