Chế biến nông sản và thực phẩm; năng lượng; công nghệ hàng không; công nghệ tiên tiến; hạ tầng kinh tế - xã hội và công nghiệp quốc phòng lưỡng dụng sẽ là 6 lĩnh vực được Việt Nam xác định ưu tiên hợp tác với Canada trong thời gian tới...

Trong khuôn khổ chuyến công tác tham dự Kỳ họp lần thứ III Ủy ban Hỗn hợp về Kinh tế Việt Nam - Canada (JEC 3) diễn ra tại Toronto, Canada mới đây, Bộ Công Thương Việt Nam phối hợp với các đối tác Canada tổ chức Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam - Canada 2026 với chủ đề “Tái định hình Quan hệ Đối tác kinh tế nhằm thúc đẩy chất lượng, tăng trưởng và nâng cao khả năng chống chịu của nền kinh tế”.

Diễn đàn được tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến, với sự tham gia của đại diện Bộ Các vấn đề Toàn cầu Canada, Quỹ Châu Á – Thái Bình Dương của Canada (APFC), Hội đồng Kinh doanh Canada – ASEAN (CABC), Cơ quan Phát triển Xuất khẩu Canada (EDC) cùng doanh nghiệp hai nước.

Theo Vụ Phát triển thị trường ngoài nước (Bộ Công Thương), diễn đàn lần này không chỉ thúc đẩy xuất nhập khẩu giữa hai nước, mà còn tìm cách định hình lại quan hệ đối tác kinh tế trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu đang tái cơ cấu mạnh mẽ. Chủ đề của diễn đàn cũng đã phản ánh đúng áp lực mà cả hai nước đang đối mặt, đó là cần đa dạng hóa thị trường và đối tác trong một trật tự thương mại ngày càng bất định.

Phát biểu tại diễn đàn, Thứ trưởng Bộ Công Thương Phan Thị Thắng nhấn mạnh hai nền kinh tế có tính bổ trợ cao và cùng chia sẻ nhiều lựa chọn chiến lược quan trọng. Canada có thế mạnh về năng lượng, nguyên liệu, công nghệ và tài chính, trong khi Việt Nam sở hữu lợi thế về sản xuất chế biến, vị trí địa chiến lược trong ASEAN và mạng lưới hiệp định thương mại tự do trải rộng với 60 đối tác.

Hai nước cũng đang cùng theo đuổi mục tiêu đa dạng hóa thị trường và chuỗi cung ứng, bảo vệ hệ thống thương mại quốc tế dựa trên luật lệ và chú trọng phát triển các ngành công nghiệp tương lai như trí tuệ nhân tạo, công nghệ năng lượng, vật liệu tiên tiến và điện toán lượng tử.

"Điều kiện pháp lý để hai bên khai thác tiềm năng đã có, đó là Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) mà cả Việt Nam và Canada đều là thành viên tạo ra một khuôn khổ ưu đãi thuế quan đáng kể", Thứ trưởng Phan Thị Thắng nhấn mạnh; đồng thời cũng lưu ý: những phiên thảo luận tại diễn đàn cho thấy khoảng cách giữa khuôn khổ pháp lý và thực tế tận dụng còn rất lớn, đặc biệt với doanh nghiệp vừa và nhỏ ở cả hai phía vốn thiếu thông tin về thị trường và đối tác của nhau.

Thứ trưởng Phan Thị Thắng cho biết sáu lĩnh vực được Việt Nam xác định là ưu tiên hợp tác, gồm: chế biến nông sản và thực phẩm; năng lượng; công nghệ hàng không; công nghệ tiên tiến; hạ tầng kinh tế - xã hội và công nghiệp quốc phòng lưỡng dụng. Trong số này, năng lượng và chế biến nông sản là hai lĩnh vực có điều kiện hiện thực hóa sớm nhất.

Việt Nam đang trong giai đoạn chuyển dịch năng lượng mạnh mẽ với nhu cầu lớn về vốn, công nghệ và kinh nghiệm quản lý dự án — đúng với thế mạnh của Canada. Về chế biến nông sản, Việt Nam là một trong những nhà xuất khẩu nông sản lớn nhất thế giới nhưng tỷ lệ chế biến sâu còn thấp, trong khi Canada có hệ thống công nghệ thực phẩm phù hợp để hợp tác nâng cấp chuỗi giá trị.

Về phía Canada, các doanh nghiệp tham gia diễn đàn cho biết ngày càng quan tâm đến Việt Nam như điểm đến đầu tư trong chiến lược "China plus one", đặc biệt trong bối cảnh căng thẳng thương mại Mỹ - Trung tiếp tục tác động đến quyết định bố trí chuỗi cung ứng toàn cầu.

Tuy nhiên, một rào cản được nhiều đại biểu đề cập tại diễn đàn, đó là gặp nhiều khó khăn trong xác minh thông tin và đánh giá đối tác. Hiện doanh nghiệp cả hai phía đều thiếu kênh kiểm chứng đáng tin cậy về năng lực thực tế của đối tác tiềm năng, đặc biệt với doanh nghiệp vừa và nhỏ. Đây là điểm mà các cơ quan xúc tiến thương mại được kỳ vọng đóng vai trò cầu nối thực chất hơn, không chỉ dừng ở tổ chức sự kiện.

Đại sứ Việt Nam tại Canada Phạm Vinh Quang nhận định rằng những trao đổi thực chất tại diễn đàn lần này sẽ tạo nền tảng để hai nước tiếp tục làm sâu sắc quan hệ Đối tác Toàn diện và hướng tới những bước phát triển cao hơn trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đang có nhiều biến động.