Đường sắt trong hành trình hội nhập và phát triển bền vững
Huỳnh Dũng
25/08/2025, 15:31
Sau nhiều năm bị coi là “chậm nhịp” trong bức tranh hạ tầng, ngành đường sắt Việt Nam đang bước vào giai đoạn tái thiết với những tín hiệu mới...
Đoàn tàu "Hà Nội 5 cửa ô" (The Hanoi Train) lấy cảm hứng hình ảnh của kinh thành Thăng Long xưa. Ảnh: Hoài Nam
Ngành đường sắt Việt Nam đang trải qua giai đoạn tái thiết mạnh mẽ, với những bước tiến đáng kể trong việc hiện đại hóa và nâng cao giá trị văn hóa. Sự kiện ra mắt đoàn tàu du lịch “5 Cửa Ô” vào ngày 19/8/2025 tại ga Hà Nội không chỉ là một sản phẩm mới mà còn thể hiện quyết tâm của ngành trong việc khẳng định vị thế trong hệ thống giao thông quốc gia. Đoàn tàu này được thiết kế như một “phòng triển lãm văn hóa” di động, mang đến cho hành khách trải nghiệm không chỉ về di chuyển mà còn về văn hóa truyền thống Việt Nam qua các loại hình nghệ thuật như quan họ, ca trù, và chèo.
Bên cạnh việc cải tiến hình ảnh, ngành đường sắt cũng đang tích cực chuyển đổi số với việc áp dụng công nghệ sinh trắc học trong hệ thống kiểm soát vé. Điều này không chỉ giúp tăng tốc độ kiểm tra vé mà còn nâng cao tính minh bạch và an toàn cho hành khách. Trong tương lai, hệ thống này sẽ tích hợp với VNeID, cho phép hành khách lên tàu bằng định danh điện tử, mở ra mô hình ga thông minh.
Ngành đường sắt không chỉ tập trung vào việc cải thiện dịch vụ mà còn hướng tới việc phát triển hạ tầng. Các dự án đường sắt đô thị tại Hà Nội và TP.Hồ Chí Minh đang dần hoàn thiện, với tuyến Cát Linh – Hà Đông đã đạt công suất bình quân hơn 35.000 lượt khách/ngày. Tuyến metro Nhổn – Ga Hà Nội cũng đang được đẩy nhanh tiến độ, dự kiến sẽ khai thác trước đoạn trên cao vào năm 2027. Ở phía Nam, metro số 1 Bến Thành – Suối Tiên đã hoàn thành, hứa hẹn sẽ tạo ra một bước chuyển lớn trong giao thông công cộng.
Trên trục quốc gia, dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam dài 1.541 km đã được Quốc hội thông qua, với mục tiêu rút ngắn thời gian di chuyển Bắc – Nam xuống còn 6 giờ. Điều này không chỉ tạo động lực cho logistics và du lịch mà còn thu hút đầu tư. Ngành đường sắt cũng đang mở rộng ra ngoài biên giới, với tuyến liên vận Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng đang được chuẩn bị triển khai, kết nối với mạng lưới đường sắt Trung Quốc.
Tuy nhiên, để thực sự tái thiết và phát triển, ngành đường sắt cần vượt qua nhiều thách thức về vốn, nhân lực và công nghệ. Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam ước tính cần trên 67 tỷ USD, trong khi ngân sách nhà nước không thể gánh nổi. Việc huy động vốn ODA và PPP cũng đòi hỏi cơ chế minh bạch và hấp dẫn. Thách thức về nhân lực cũng không kém phần quan trọng, khi ngành cần hàng vạn kỹ sư và chuyên gia có trình độ cao để vận hành các hệ thống hiện đại.
Công nghệ cũng là một yếu tố quyết định, với việc lựa chọn công nghệ phù hợp với khả năng tài chính và điều kiện địa hình Việt Nam. Vai trò của doanh nghiệp nhà nước, đặc biệt là Tổng công ty Đường sắt Việt Nam, cũng cần được làm rõ trong quá trình tái thiết này. Sự quyết tâm của Chính phủ và các địa phương cần được cụ thể hóa bằng các cơ chế hỗ trợ mạnh mẽ, từ chính sách đất đai đến chính sách tài chính cho PPP.
Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng, ngành đường sắt không chỉ là một phương thức vận tải mà còn là một lựa chọn cho phát triển bền vững. Khi Việt Nam cam kết Net Zero vào năm 2050, đường sắt sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc giảm phát thải và đảm bảo công bằng xã hội. Những đoàn tàu hàng nối cảng biển với khu công nghiệp, những chuyến tàu khách xuyên vùng sẽ không chỉ chở hành khách và hàng hóa mà còn mang theo khát vọng phát triển bền vững cho đất nước. Tái thiết đường sắt không chỉ là tái thiết một ngành mà còn là kiến tạo động lực hội nhập và phát triển bền vững cho Việt Nam...
Nội dung đầy đủ bài viết được đăng tải trên Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 34-2025 phát hành ngày 25/8/2025. Kính mời Quý độc giả tìm đọc tạiđây:
TP. Hồ Chí Minh chuẩn bị các kịch bản tăng trưởng trước biến động kinh tế và địa chính trị
Viện Nghiên cứu phát triển TP.Hồ Chí Minh đã xây dựng 3 kịch bản tăng trưởng kinh tế quý 2/2026 của Thành phố nhằm hướng tới mục tiêu tăng trưởng khoảng 10% trong năm 2026, trong bối cảnh biến động địa chính trị và giá năng lượng toàn cầu...
Sơ kết đề án cải tạo, chỉnh trang không gian bờ Đông sông Sài Gòn
Sau hơn hai năm triển khai, đề án cải tạo, chỉnh trang không gian bờ Đông sông Sài Gòn đoạn qua khu đô thị mới Thủ Thiêm đang dần hình thành một chuỗi không gian công cộng ven sông quy mô lớn, góp phần thay đổi diện mạo đô thị và mở rộng không gian sinh hoạt cho người dân.
Huế: Vướng mắc trong giải phóng mặt bằng, nhiều dự án chưa đạt tiến độ
Giai đoạn 2021 – 2025, tổng vốn đầu tư thực hiện tại các khu kinh tế, khu công nghiệp trên địa bàn thành phố Huế đạt khoảng 22.276 tỷ đồng, tương đương 80% kế hoạch đề ra. Tuy nhiên, quá trình triển khai dự án vẫn còn gặp nhiều khó khăn, đặc biệt là vướng mắc trong giải phóng mặt bằng và một số thủ tục liên quan đến đầu tư, quy hoạch.
Yêu cầu đảm bảo trật tự, an toàn giao thông trong toàn quốc phục vụ bầu cử
Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh vừa ban hành công điện yêu cầu các địa phương, cơ quan, đơn vị và doanh nghiệp tăng cường phối hợp bảo đảm trật tự, an toàn giao thông phục vụ bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng Nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026–2031...
Nghịch lý trong chính sách ưu đãi thuế đối với bảo hiểm hưu trí bổ sung
Trong một hệ thống an sinh xã hội hiện đại, cơ chế tự nguyện thường được kỳ vọng sẽ linh hoạt và hấp dẫn hơn cơ chế bắt buộc để thu hút nguồn lực xã hội. Thế nhưng tại Việt Nam, một nghịch lý đang tồn tại: Trong khi bảo hiểm xã hội bắt buộc liên tục tự điều chỉnh để thích ứng với biến động kinh tế, thì bảo hiểm hưu trí bổ sung lại đang bị “đóng băng” bởi những định mức ưu đãi thuế từ hơn một thập kỷ trước...
Với phương châm Đoàn kết - Dân chủ - Kỷ cương - Đột phá - Phát triển, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng xác định tư duy, tầm nhìn, những quyết sách chiến lược để chúng ta vững bước tiến mạnh trong kỷ nguyên mới, thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2030 khi Đảng ta tròn 100 năm thành lập (1930 - 2030); hiện thực hoá tầm nhìn phát triển đến năm 2045, kỷ niệm 100 năm thành lập nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam (1945 - 2045).
Tổng số đơn vị bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI trong cả nước là 182. Số đơn vị bầu cử, danh sách các đơn vị bầu cử và số lượng đại biểu Quốc hội được bầu ở mỗi đơn vị bầu cử của các tỉnh, thành phố được ấn định...
VnEconomy cập nhật giá vàng trong nước & thế giới hôm nay: SJC, 9999, giá vàng USD/oz, biến động giá vàng tăng, giảm - phân tích, dự báo & dữ liệu lịch sử.
Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên VnEconomy.
Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo, đặc biệt là generative AI, phát triển mạnh mẽ, Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy đã tiên phong ứng dụng công nghê để mang đến trải nghiệm thông tin đột phá với chatbot AI Askonomy...
Thuế đối ứng của Mỹ có ảnh hướng thế nào đến chứng khoán?
Chính sách thuế quan mới của Mỹ, đặc biệt với mức thuế đối ứng 20% áp dụng từ ngày 7/8/2025 (giảm từ 46% sau đàm phán),
có tác động đáng kể đến kinh tế Việt Nam do sự phụ thuộc lớn vào xuất khẩu sang Mỹ (chiếm ~30% kim ngạch xuất khẩu).
Dưới đây là phân tích ngắn gọn về các ảnh hưởng chính:
![[Interactive]: Toàn cảnh kinh tế Việt Nam tháng 2/2026](https://premedia.vneconomy.vn/files/uploads/2026/03/06/ed5df1ed91b448eab0317c050609f0f2-74021.png?w=1050&h=630&mode=crop)
