Giá đồng cao kỷ lục vì mối lo thuế quan Mỹ

Giá kim loại đồng lập kỷ lục mới trong phiên giao dịch ngày 23/12, lần đầu tiên trong lịch sử vượt qua ngưỡng 12.000 USD/tấn, nối tiếp đà tăng mạnh mẽ khi các sự cố tại các mỏ khai thác dẫn tới mối lo về sự thắt chặt nguồn cung của kim loại công nghiệp quan trọng này.

Giá tham chiếu của đồng giao sau có lúc tăng tới 2% trên Sàn giao dịch Kim loại London (LME) trong phiên 23/12, đạt mức 12.159,50 USD/tấn. Giá đồng đã tăng hơn 35% trong năm nay và đang trên đà hoàn tất năm tăng mạnh nhất kể từ năm 2009.

Một yếu tố quan trọng khác đẩy giá đồng tăng cao là khả năng Mỹ áp thuế quan lên đồng tinh luyện. Hoạt động tích trữ đồng trong các kho hàng của Mỹ nhằm phòng ngừa khả năng áp thuế quan đang diễn ra mạnh mẽ.

"Mỹ vẫn đang trong chế độ tích trữ đồng mạnh mẽ, và tôi dự đoán xu hướng này sẽ tiếp tục cho đến khi chúng ta có thêm thông tin từ Chính phủ Mỹ” - bà Helen Amos, một nhà phân tích hàng hóa tại công ty BMO Capital Markets Ltd, nhận định với hãng tin Bloomberg.

Rủi ro về nguồn cung đồng, vốn đã tồn tại trong nhiều năm, bắt đầu tăng cao trong những tháng gần đây như một động lực chính của thị trường. Một tai nạn chết người tại mỏ đồng lớn thứ hai thế giới ở Indonesia, một trận lụt ngầm ở Cộng hòa Dân chủ Congo và một vụ nổ đá chết người tại một mỏ ở Chile đã giảm sản lượng đồng toàn cầu.

Đồng thời, triển vọng nhu cầu đồng vẫn mạnh mẽ do xu hướng dài hạn của thế giới hướng tới điện khí hóa. Xu hướng này đòi hỏi một lượng lớn đồng để xây dựng lưới điện, cơ sở hạ tầng năng lượng mới và sản xuất. Các nhà đầu tư cũng đang đặt cược rằng tiêu thụ đồng sẽ tăng mạnh hơn nữa để đáp ứng nhu cầu năng lượng ngày càng tăng của ngành công nghiệp trí tuệ nhân tạo (AI).

Các nhà phân tích trong ngành nhấn mạnh rằng những mỏ đồng lớn nhất và dễ tiếp cận nhất hiện nay đều đã cạn kiệt, và một số người đặt câu hỏi nguồn cung mới sẽ đến từ đâu trong thập kỷ tới và xa hơn để đáp ứng tốc độ tăng trưởng tiêu thụ như được dự báo. Tựu chung, các chuyên gia đang cảnh báo rằng thị trường đồng toàn cầu đang bên bờ vực của một sự thiếu hụt lớn.

Năm nay, một số công ty khai thác đồng đã giảm dự báo báo sản lượng. Ngân hàng Deutsche Bank cảnh báo rằng sản lượng từ các công ty khai thác đồng lớn nhất thế giới sẽ giảm 3% trong năm nay và có thể giảm thêm vào năm 2026.

Tồn kho đồng toàn cầu hiện tại vẫn ở mức đủ, song các nhà phân tích của Morgan Stanley dự báo rằng thị trường đồng toàn cầu sẽ sớm đối mặt với sự thiếu hụt nghiêm trọng nhất trong hơn 20 năm. Ngân hàng đầu tư này dự báo nhu cầu đồng sẽ vượt nguồn cung khoảng 600.000 tấn vào năm tới, và tình trạng thiếu hụt sẽ chỉ ngày càng trở nên nghiêm trọng.

Ngân hàng Citigroup đã khuyến nghị với khách hàng rằng giá đồng có thể đạt 15.000 USD/tấn trong kịch bản giá lên mà ở đó, đồng USD suy yếu và việc Mỹ cắt giảm lãi suất sẽ tiếp tục làm gia tăng sức hấp dẫn của kim loại này, khiến các nhà đầu tư mua đồng mạnh hơn.

Tuy nhiên, cũng có những ý kiến bày tỏ sự hoài nghi. Các nhà phân tích của ngân hàng Goldman Sachs cảnh báo rằng giá đồng tăng mạnh trong năm nay chủ yếu do đặt cược của nhà đầu tư rằng thị trường sẽ thắt chặt trong tương lai, thay vì do điều kiện cung-cầu hiện tại.

Lượng tồn trữ đồng toàn cầu thực tế đã tăng trong năm nay, nhưng phần lớn lượng tồn trữ đó đang bị “khóa” trong các kho hàng của Mỹ - theo bà Amos của BMO. Việc một khối lượng lớn đồng được tích ở Mỹ đang đẩy các nhà sản xuất cần đồng làm nguyên liệu ở các thị trường khác vào một cuộc chiến giành giật nguồn cung.

"Một số nhà đầu tư lo ngại rằng tồn trữ đồng sẽ được giải phóng, nhưng quan điểm của chúng tôi là số đồng đó sẽ ở lại Mỹ và sẽ giảm dần theo thời gian”, bà Amos nhận định, và nói thêm rằng việc tích trữ đồng là một phần của xu hướng rộng hơn khi Mỹ nỗ lực để đạt tới khả năng tự cung tự cấp lớn hơn.