Dấu ấn kinh tế thế giới tuần 21-28/2/2026: Mỹ áp thuế quan mới, đàm phán hạt nhân “dậm chân tại chỗ”

Trong tuần này, thuế quan toàn cầu mới thay cho thuế đối ứng của Tổng thống Donald Trump đã chính thức có hiệu lực. Mỹ và Iran tiến hành vòng đàm phán hạt nhân thứ ba, nhưng chưa đạt được đột phá nào.

Trên thị trường tài chính toàn cầu, tâm lý phòng ngừa rủi ro tăng cao, thể hiện qua đà tăng của giá kim loại quý và xu thế bán mạnh cổ phiếu Mỹ.

Dưới đây là những thông tin và sự kiện kinh tế đáng chú ý trong tuần từ ngày 21-28/2/2026 do VnEconomy điểm lại:

Thuế quan toàn cầu 10% của Mỹ chính thức có hiệu lực

Ngày 24/2, mức thuế quan toàn cầu mới 10% của Tổng thống Trump chính thức có hiệu lực. Đây là thuế quan thay cho các biện pháp thuế quan áp theo Đạo luật Quyền lực kinh tế khẩn cấp quốc tế (IEEPA), trong đó có thuế quan đối ứng, đã bị Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ. Đại diện thương mại Mỹ Jamieson Greer nói rằng nước này đang xem xét tăng mức thuế quan lên 15% đối với một số đối tác.

Theo giới phân tích, ông Trump có nhiều lựa chọn pháp lý để áp thuế quan, song mỗi biện pháp đều có ưu - nhược điểm khác nhau.

Các đối tác thương mại lo ngại về biến động chính sách thuế quan của Mỹ

Trong bối cảnh chính sách thuế quan Mỹ biến động và thiếu rõ ràng, một số đối tác thương mại lớn đã đạt thỏa thuận thương mại với Mỹ, như Nhật Bản, Anh và Liên minh châu Âu (EU) lên tiếng bày tỏ lo ngại.

Ấn Độ cũng hoãn chốt thỏa thuận thương mại với Mỹ, và biến động thuế quan này cũng được giới phân tích nhận định sẽ tác động đáng kể tới chuyến thăm Trung Quốc sắp tới của ông Trump.

Mỹ và Iran đàm phán hạt nhân vòng thứ ba, không có kết quả cụ thể được công bố

Vào ngày thứ Năm tuần này, giới chức Mỹ và Iran đã tiến hành vòng đàm phán hạt nhân thứ ba, tại Geneva, Thụy Sỹ, với Oman giữ vai trò trung gian. Sau khi vòng đàm phán kết thúc, phía Oman cho biết hai bên đã đạt tiến bộ, song chưa có kết quả cụ thể nào và đàm phán sẽ được nối lại trong tuần tới.

Phát biểu trước báo giới tại Nhà Trắng vào chiều ngày thứ Sáu theo giờ Washington, ông Trump nói “Tôi không muốn” phải tấn công quân sự Iran, nhưng “đôi khi vẫn phải làm như vậy”. Tuy nhiên, ông cũng nói “chúng tôi chưa đưa ra quyết định cuối cùng” về việc có tấn công Iran hay không.

Lạm phát ở Mỹ còn nóng, giới chức Fed thận trọng với giảm lãi suất

Báo cáo chỉ số giá nhà sản xuất (PPI) tháng 1 của Mỹ, được công bố vào ngày thứ Sáu, cho thấy dấu hiệu nóng lên của lạm phát. PPI toàn phần tăng 0,5% so với tháng trước, so với mức dự báo mà các nhà phân tích đưa ra là tăng 0,3%. PPI lõi - thước đo không bao gồm giá năng lượng và thực phẩm - tăng 0,8% so với tháng trước, cũng cao hơn nhiều so với dự báo là tăng 0,3%.

Sự dai dẳng của lạm phát trên mức mục tiêu 2% của Fed là nguyên nhân khiến nhiều nhà hoạch định chính sách tiền tệ của ngân hàng trung ương này thận trọng với việc giảm thêm lãi suất.

Tổng thống Trump nhấn mạnh thành tựu kinh tế trong năm đầu cầm quyền trong Thông điệp Liên bang

Trong bài phát biểu Thông điệp Liên bang vào tối thứ Ba (24/2), Trump đánh giá mình xứng đáng được mức điểm “A+++++” cho thành tích kinh tế trong năm đầu của nhiệm kỳ thứ hai. Tuy nhiên, nhìn lại năm cầm quyền vừa qua của ông Trump, giới phân tích cho rằng các kết quả kinh tế đạt được là không đồng nhất.

Trung Quốc cấm bán khoáng sản cho một loạt công ty Nhật Bản

Trung Quốc áp lệnh kiểm soát xuất khẩu mới, theo đó cấm bán các khoáng sản quan trọng và các mặt hàng có thể sử dụng cho mục đích quân sự cho nhiều công ty lớn của Nhật Bản. Đây là một động thái gia tăng căng thẳng trong chiến dịch gây áp lực của Bắc Kinh đối với Tokyo sau một phát biểu gây tranh cãi của Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi.

Hành động này của Trung Quốc một lần nữa cho thấy sự mong manh của chuỗi cung ứng khoáng sản quan trọng toàn cầu giữa bất ổn địa chính trị. Trong bối cảnh đó, các quốc gia trên thế giới đang chạy đua để đảm bảo nguồn cung các khoáng sản quan trọng, bao gồm đất hiếm, coi đây là một trọng tâm của an ninh quốc gia.

Mỹ giành thắng lợi quan trọng trong vụ kênh đào Panama

Panama đã chính thức hủy bỏ các hợp đồng điều hành cảng quan trọng do công ty con của tập đoàn CK Hutchison có trụ sở tại Hồng Kông nắm giữ. Cuộc tranh chấp âm ỉ xoay quanh hai cảng biển ở kênh đào Panama đã trở thành một điểm nóng địa chính trị giữa Washington và Bắc Kinh.

Bước đi trên của Panama được coi là một thắng lợi lớn cho Mỹ, vì Nhà Trắng đã coi việc ngăn chặn ảnh hưởng của Trung Quốc đối với kênh đào Panama, một tuyến vận tải huyết mạch của thương mại toàn cầu, là một trong những ưu tiên hàng đầu.

Giá vàng hoàn tất tháng tăng thứ 7 liên tiếp, giá bạc tăng 10 tháng liên tiếp

Xu hướng tăng của giá kim loại quý duy trì trong tuần này, khi cả và và bạc đều tăng giá mạnh và hoàn tất một tháng đi lên. Đối với vàng, đây là tháng tăng thứ 7 liên tiếp, còn đối với bạc, đây là tháng tăng thứ 10 liên tiếp.

Giới đầu tư toàn cầu tiếp tục bổ sung kim loại quý vào danh mục để phòng ngừa rủi ro, khi căng thẳng địa chính trị giữa Mỹ và Iran còn ở mức cao và chính sách thuế quan của Mỹ liên tục biến động. Theo một số dự báo, giá vàng có thể vượt mức 6.000 USD/oz vào giữa năm nay.

Cùng với đó, chứng khoán Mỹ giảm điểm mạnh trong tuần này, phản ánh khẩu vị rủi ro của nhà đầu tư suy giảm.

Nợ toàn cầu lập kỷ lục mới

Theo báo cáo Giám sát nợ toàn cầu mới nhất của Viện Tài chính Quốc tế (IIF), tổng nợ toàn cầu tăng lên mức kỷ lục 348 nghìn tỷ USD vào cuối năm 2025. Trong năm ngoái, nợ tăng thêm gần 29 nghìn tỷ USD. Khu vực chính phủ đóng góp hơn 10 nghìn tỷ USD trong mức tăng này, với Mỹ, Trung Quốc và khu vực đồng euro chiếm khoảng 3/4 tổng mức tăng của nợ công.

Kinh tế Ấn Độ tăng trưởng mạnh, bất chấp thuế quan Mỹ

Kinh tế Ấn Độ đạt tốc độ tăng trưởng 7,8% trong quý 4/2025 so với cùng kỳ năm ngoái, vượt xa dự báo. Kết quả này cho thấy nền kinh tế Ấn Độ chống chọi tốt với áp lực từ thuế quan Mỹ, và có thể một phần do điều chỉnh phương pháp thống kê.

Trung Quốc giữ nguyên lãi suất, có thể là tín hiệu cho phép đồng nhân dân tệ tăng giá thêm

Ngân hàng Trung ương Trung Quốc (PBOC) ngày 24/2 giữ nguyên lãi suất cho vay cơ bản (LPR) kỳ hạn 1 năm ở mức 3% và kỳ hạn 5 năm ở mức 3,5%. Đây là tháng thứ 10 liên tiếp các lãi suất cho vay tham chiếu này được giữ nguyên, bất chấp những dấu hiệu cho thấy tăng trưởng kinh tế đang chững lại. Giới phân tích cho rằng đây có thể là dấu hiệu cho thấy PBOC sẵn sàng chấp nhận đồng nhân dân tệ tăng giá thêm.