Giá nhôm đã tăng lên mức cao nhất kể từ năm 2022 sau khi Iran tấn công hai nhà sản xuất lớn ở Trung Đông vào cuối tuần qua, làm dấy lên lo ngại xảy ra khủng hoảng nguồn cung toàn cầu...

Trong phiên giao dịch thứ Hai (30/3), giá nhôm kỳ hạn 3 tháng trên Sàn Giao dịch Kim loại London (LME) có lúc tăng 5,5%, lên 3.492 USD/tấn - mức cao nhất kể từ tháng 4/2022 - trước khi chốt phiên ở mức 3.423 USD/tấn, tăng 3,85%.

Kể từ khi xung đột Iran bùng phát ngày 28/2, giá kim loại này đã tăng khoảng 10%, dù có thời điểm đi xuống trong tuần trước cùng nhiều loại tài sản khác do lo ngại về suy thoái kinh tế toàn cầu.

Mức đỉnh gần đây nhất của giá nhôm là 4.073,50 USD/tấn, ghi nhận vào tháng 3/2022 sau khi Nga - một trong những nhà sản xuất nhôm lớn nhất thế giới - mở chiến dịch quân sự tại Ukraine.

Hôm thứ Bảy tuần trước (28/3), hai nhà sản xuất nhôm lớn của Vùng Vịnh là công ty Emirates Global Aluminium (EGA) và công ty Aluminium Bahrain đã bị Iran tấn công bằng máy bay không người lái và tên lửa. Trong thông báo phát đi sau đó, EGA cho biết nhà máy luyện nhôm Al Taweelah của công ty này bị hư hại nặng, đồng thời vụ tấn công cũng khiến một số người bị thương.

"Chúng tôi luôn đặt ưu tiên cao nhất là sự an toàn của người lao động. Chúng tôi quan ngại sâu sắc trước sự việc này và đang khẩn trương đánh giá mức độ thiệt hại tại các cơ sở sản xuất”, ông Abdulnasser Bin Kalban, CEO của EGA, nói trong thông cáo.

Trong khi đó, Aluminium Bahrain cũng cho biết đang đánh giá thiệt hại tại các nhà máy của mình. Hồi đầu tháng 3, công ty này thông báo sẽ dừng một số dây chuyền luyện nhôm, tương đương 19% tổng công suất. Quyết định này nhằm giúp công ty ưu tiên sử dụng lượng nguyên liệu sẵn có cho các dây chuyền còn lại, trong bối cảnh hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz bị gián đoạn.

Các vụ tấn công trên càng phủ bóng đen lên triển vọng của doanh nghiệp hàng hóa cơ bản Vùng Vịnh, trong bối cảnh chuỗi cung ứng đã bị gián đoạn nghiêm trọng suốt một tháng qua do xung đột Iran.

Khoảng 9% nguồn cung nhôm toàn cầu đến từ Vùng Vịnh. Tuy nhiên, phần lớn doanh nghiệp tại đây hiện không thể xuất khẩu kim loại này ra ngoài khu vực kể từ khi Iran phong tỏa eo biển Hormuz để đáp trả chiến dịch tấn công của Mỹ và Israel. Theo thông cáo của EGA, nhà máy Al Taweelah - cơ sở vừa bị tấn công – đạt sản lượng 1,6 triệu tấn nhôm đúc trong năm 2025.

"Các cuộc tấn công trên đã gây chấn động thị trường nhôm toàn cầu, đồng thời làm gia tăng nguy cơ thiếu hụt nguồn cung nghiêm trọng - yếu tố có thể làm thay đổi tương quan cung cầu và cục diện của toàn ngành", bà April Kaye Soriano, nhà phân tích về nhôm tại S&P Global Energy, nhận định với hãng tin CNBC.

Theo bà, nếu tác động từ các vụ tấn công không chỉ mang tính tạm thời, thị trường sẽ sớm chuyển sang giai đoạn nguồn cung thắt chặt thêm, khiến giá cả tăng mạnh hơn nữa.

Nhận định với CNBC, bà Joyce Li, chiến lược gia hàng hóa tại tập đoàn Macquarie Group, cho biết trước các vụ tấn công, kịch bản cơ sở của tổ chức này là công suất vận hành của các nhà máy luyện nhôm ở Vùng Vịnh sẽ giảm khoảng 20%, tương đương sản lượng mất đi khoảng 800.000-900.000 tấn trong năm 2026.

Theo bà Li, mức gián đoạn này cũng đã đủ để đẩy thị trường toàn cầu vào trạng thái thiếu hụt trong suốt năm nay. Bà cũng cho biết Macquarie đang tiếp tục theo dõi sát tình hình do diễn biến vẫn còn rất khó lường.

Nhôm là nguyên liệu đầu vào quan trọng đối với nhiều lĩnh vực, từ điện tử, vận tải, xây dựng đến sản xuất tấm pin mặt trời và bao bì. Trung Quốc hiện là quốc gia sản xuất nhôm lớn nhất thế giới và áp trần sản lượng 45,5 triệu tấn mỗi năm nhằm giảm phát thải và hạn chế dư thừa công suất. Một số nhà phân tích cho rằng trong bối cảnh hiện nay, nước này có thể đóng vai trò quan trọng trong việc bổ sung nguồn cung cho thị trường toàn cầu.

"Nếu Chính phủ Trung Quốc xác định rằng giá đã tăng quá cao, nước này có thể tái khởi động một số nhà máy luyện nhôm đang ngừng hoạt động, qua đó bổ sung lượng lớn nguồn cung cho thị trường toàn cầu”, ông Artem Volynets, CEO công ty khai khoáng ACG Metals nhận định trong chương trình Europe Early Edition của CNBC, hôm 18/3.

Tuy nhiên, bà Soriano của S&P Global cho rằng khả năng Trung Quốc tăng mạnh nguồn cung là không lớn. Theo bà, dù nước này có dư địa để nâng sản lượng, thị trường toàn cầu vẫn dễ tổn thương trước các cú sốc mới, đặc biệt nếu xung đột lan sang các chuỗi cung ứng kim loại khác.

Hiện nay, tồn kho nhôm tại các kho được LME phê chuẩn cũng đã giảm hơn 60% so với tháng 5 năm ngoái, còn 418.675 tấn, cho thấy dư địa hấp thụ thêm cú sốc nguồn cung của thị trường đang khá hạn chế.

Cùng với nhôm, các kim loại khác như kẽm, thiếc, niken và chì cũng tăng giá trong phiên 30/3, trong khi đồng giảm nhẹ. Theo giá chốt phiên kỳ hạn 3 tháng trên LME, giá đồng tăng 0,23% lên 12.223,50 USD/tấn; giá kẽm tăng 2,15% lên 3.182 USD/tấn; giá chì tăng 0,66% lên 1.909 USD/tấn; giá thiếc tăng 2,07% lên 46.734 USD/tấn; còn giá niken tăng 0,45% lên 17.263 USD/tấn.

Theo giới phân tích, đà tăng của nhóm kim loại cơ bản cũng được hỗ trợ một phần bởi tín hiệu phục hồi của hoạt động sản xuất tại Trung Quốc. Dù vậy, rủi ro từ cuộc xung đột tại Trung Đông vẫn là yếu tố chi phối lớn nhất trên thị trường.