Những bằng chứng khảo cổ gần 13.000 năm tuổi được công bố tại hội nghị ở Ninh Bình đang trở thành nền tảng quan trọng để địa phương xây dựng các sản phẩm du lịch văn hóa – sinh thái độc đáo, gắn nghiên cứu khoa học với phát triển sinh kế bền vững cho cộng đồng.

Ngày 27/9, tại chùa Bái Đính, phường Tây Hoa Lư, Ủy ban nhân dân tỉnh Ninh Bình đã tổ chức hội nghị quốc tế “Công tác nghiên cứu khoa học gắn liền với quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị Di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới Quần thể danh thắng Tràng An”. Sự kiện thu hút sự tham dự của các nhà quản lý văn hóa, du lịch cùng nhiều chuyên gia khảo cổ học, lịch sử trong nước và quốc tế.

Tại hội nghị, ông Trần Song Tùng, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Ninh Bình, nhấn mạnh hội nghị không chỉ khẳng định cam kết và nỗ lực của tỉnh trong lĩnh vực nghiên cứu khoa học mà còn là dịp công bố những kết quả nổi bật của Chương trình nghiên cứu khảo cổ học SUNDASIA. Đáng chú ý, các nhà khoa học đã phát hiện di cốt người tiền sử có niên đại gần 13.000 năm cùng nhiều bằng chứng về hình thái, di truyền và đời sống cư dân hậu kỷ Pleistocene tại Quần thể danh thắng Tràng An.

Thời gian qua, Ninh Bình đã liên tục triển khai các chương trình nghiên cứu chuyên sâu, bổ sung thêm giá trị khoa học cho Di sản. Tại hang Thung Bình 1, các nhà khảo cổ đã khai quật được di cốt có niên đại trên 12.000 năm, kèm theo dữ liệu về niên đại, địa tầng, hệ động thực vật cổ và hình thức chôn cất. Những kết quả này góp phần khẳng định Tràng An như một “bảo tàng sống” về tiến hóa tự nhiên và văn hóa nhân loại, đồng thời mở rộng nguồn tư liệu cho nghiên cứu nhân học, di truyền học và sự hiện diện của các loài động vật quý hiếm từng tồn tại ở khu vực này.

Theo các chuyên gia, những phát hiện khoa học mới không chỉ phục vụ nghiên cứu mà còn định hướng cho công tác bảo tồn và phát huy giá trị Di sản trong tương lai. Đây là kết quả của sự hợp tác chặt chẽ giữa tỉnh Ninh Bình và các nhà khoa học trong nước, quốc tế, đặc biệt là sự tham gia tích cực của các trường đại học tại Vương quốc Anh.

Tại hội nghị, TS. Ryan Rabett, chuyên gia Khảo cổ học, Đại học Queen’s Belfast (Vương quốc Anh), đã giới thiệu về dự án nghiên cứu SUNDASIA. Dự án này tập trung vào khảo cổ học khu vực Đông Nam Á và đã phát hiện nhiều dấu tích quan trọng, trong đó có bộ xương người gần 13.000 năm tuổi cùng bằng chứng DNA ty thể sớm nhất ở Việt Nam. Đây là nguồn thông tin quý giá về lịch sử tiến hóa và mối quan hệ sinh học của cư dân trong khu vực.

Ngoài ra, TS. Nguyễn Việt, Giám đốc Trung tâm Tiền sử Đông Nam Á, gợi mở hướng phát triển sản phẩm du lịch trải nghiệm mới mang tên “Sống cùng người tiền sử Tràng An”. Ý tưởng này nhấn mạnh việc tái hiện không gian sinh hoạt, ẩm thực, văn hóa của cư dân cổ để du khách có thể trải nghiệm và hiểu rõ hơn giá trị của Di sản.

Tại hội nghị, Chủ tịch UBND tỉnh Ninh Bình Phạm Quang Ngọc khẳng định công tác nghiên cứu khoa học tại Tràng An thời gian qua đã đạt nhiều kết quả quan trọng, đặc biệt là phát hiện về người tiền sử tại hang Thung Bình 1 được công bố trên tạp chí Royal Society B (Anh). Những bằng chứng khảo cổ này làm sáng tỏ mối liên hệ giữa thiên nhiên và con người qua hàng chục nghìn năm, đồng thời củng cố tính toàn vẹn, giá trị nổi bật toàn cầu của Di sản. Đây cũng là cơ sở để phát triển các sản phẩm du lịch văn hóa – sinh thái đặc sắc, góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng và tạo sinh kế bền vững cho người dân.

Các kết quả nghiên cứu không chỉ được ghi nhận trong nước mà còn được 73 hãng tin quốc tế và 86 bài báo giới thiệu, khẳng định vị thế khoa học của Tràng An trên bản đồ thế giới. Hội nghị lần này diễn ra đúng Ngày Du lịch Thế giới (27/9), càng có ý nghĩa khi Ninh Bình chuẩn bị tổ chức Đại hội Đảng bộ lần thứ I với mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương vào năm 2030.

Nhân dịp này, Chủ tịch UBND tỉnh Ninh Bình gửi lời cảm ơn các bộ, ngành Trung ương, UNESCO, cộng đồng khoa học quốc tế và đặc biệt là Doanh nghiệp Xây dựng Xuân Trường đã đồng hành, hỗ trợ nhiều chương trình nghiên cứu. Ông bày tỏ tin tưởng Tràng An sẽ tiếp tục đạt nhiều thành tựu khoa học mới, đóng góp cho bảo tồn di sản, phát triển bền vững của Ninh Bình, Việt Nam và thế giới.