UBND Thành phố Hà Nội sẽ quyết định danh mục các mô hình thực hiện thí điểm phát triển nông nghiệp sinh thái, nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, nông nghiệp đô thị; tối đa không quá 10 mô hình; tối thiểu 50 ha/01 mô hình. Thời gian thí điểm đến năm 2030 nhưng không quá 36 tháng/mô hình, có thể gia hạn hoặc chấm dứt sớm, tuỳ theo hiệu quả thực hiện…

Hà Nội đang lấy ý kiến dự thảo Nghị quyết quy định thí điểm cơ chế, chính sách phát triển mô hình nông nghiệp sinh thái, nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, nông nghiệp đô thị trên địa bàn thành phố.

NÂNG CAO GIÁ TRỊ ĐẤT ĐAI TRONG BỐI CẢNH ĐÔ THỊ HÓA NHANH

Theo dự thảo Tờ trình của Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, Thành phố hiện có 126 xã/phường, trong đó, có 75 xã và 04 phường tham gia trực tiếp vào sản xuất nông nghiệp với tổng diện đất nông nghiệp là 196.626 ha (chiếm 58,5% tổng diện tích đất đai của Thành phố). Trong đó, đất sản xuất nông nghiệp 154.691 ha (chiếm 46,0% tổng diện tích đất); đất nuôi trồng thủy sản 14.911 ha (chiếm 4,4 % tổng diện tích đất); đất lâm nghiệp có rừng 20.324 ha (chiếm 6,1% tổng diện tích đất); đất nông nghiệp khác 6.700 ha (chiếm 2,0% tổng diện tích đất).

Tuy nhiên, tốc độ đô thị hóa mạnh mẽ đang trực tiếp làm thu hẹp và chia cắt quỹ đất sản xuất. Việc duy trì các mô hình canh tác truyền thống, manh mún trên những dải đất xen kẹt không còn mang lại hiệu quả kinh tế, đồng thời, gây khó khăn cho công tác quản lý địa phương.

Bên cạnh đó, quá trình chuyển đổi sang sản xuất công nghệ cao hiện nay vẫn vấp phải nhiều nút thắt về nguồn lực đầu tư, kỹ thuật chuyên sâu và vốn ban đầu. Áp lực về bảo vệ môi trường, hạn chế hóa chất nông nghiệp và yêu cầu liên kết chuỗi giá trị đang đặt ra đòi hỏi bức thiết về một phương thức sản xuất mới hiện đại và bền vững hơn.

Trong giai đoạn mới, nông nghiệp Hà Nội được xác định không chỉ là ngành sản xuất vật chất thuần túy mà còn đóng vai trò là không gian sinh thái và cảnh quan đặc thù của đô thị văn minh. Do vậy, việc chuyển dịch sang các mô hình nông nghiệp sinh thái gắn với du lịch, nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao và nông nghiệp đô thị là hướng đi tất yếu. 

Hiện, số lượng các mô hình này trên địa bàn thành phố còn hạn chế. Về nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, toàn Thành phố có 406 mô hình (bao gồm 262 mô hình trồng trọt, 119 mô hình chăn nuôi và 25 mô hình thủy sản); Về nông nghiệp sinh thái gắn với du lịch, bước đầu đã hình thành các mô hình như: Trang trại Đồng quê, Vườn sinh thái Phúc Thọ Hoa Bay, HTX Hồng Vân, HTX Yên Bài, Phù Đổng Green Park...

Kết quả hoạt động của các mô hình này cho thấy dù quy mô còn khiêm tốn nhưng không chỉ tối ưu hóa giá trị trên đơn vị diện tích canh tác mà còn góp phần điều hòa vi khí hậu, bảo tồn đa dạng sinh học, đáp ứng nhu cầu trải nghiệm của cư dân Thủ đô và phù hợp với đặc thù, điều kiện phát triển thực tế của Hà Nội. Do đó, cần có cơ chế hỗ trợ đầu tư đủ mạnh để nhân rộng trong thời gian tới.

Ngoài ra, trước yêu cầu phát triển trong kỷ nguyên mới, các chính sách hiện hành dù đã tạo động lực khuyến khích nhưng chưa đủ mạnh để mang đến sự bứt phá toàn diện cho diện mạo nông nghiệp Thủ đô. Thực tiễn sản xuất nông nghiệp hiện đại đòi hỏi những cơ chế đặc thù, có tính đột phá hơn nữa để giải quyết các điểm nghẽn về hạ tầng, công nghệ và quy mô sản xuất…

Trên cơ sở đó, dự thảo Nghị quyết về thí điểm cơ chế, chính sách phát triển mô hình nông nghiệp sinh thái, nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, nông nghiệp đô thị trên địa bàn thành phố đã đưa ra nhiều chính sách hỗ trợ đặc biệt cho lĩnh vực này.

NHIỀU CHÍNH SÁCH HỖ TRỢ CÁC TỔ CHỨC, CÁ NHÂN THAM GIA

Theo dự thảo, ngân sách Thành phố đầu tư 100% kinh phí thực hiện dự án đầu tư xây dựng hạ tầng giao thông nội đồng, thủy lợi nội đồng, hạ tầng số phục vụ các mô hình thí điểm; Tổ chức, cá nhân trực tiếp tham gia sản xuất theo mô hình thí điểm cũng sẽ được Thành phố hỗ trợ tiền. Tổng mức hỗ trợ tối đa 3 tỷ đồng/tổ chức, cá nhân; Với các hợp tác xã là đầu mối xây dựng kế hoạch và quản lý hoạt động sản xuất của mô hình thí điểm, mức hỗ trợ hằng tháng bằng 1,5 lần mức lương tối thiểu vùng, tối đa 36 tháng/người và tối đa 04 người/hợp tác xã.

Về hỗ trợ khuyến khích tập trung đất đai, Dự thảo đề xuất các cá nhân cho thuê đất (tối thiểu từ 05 ha) để tập trung đất đai thực hiện phát triển sản xuất quy mô lớn được hỗ trợ 30.000.000 đồng/ha/năm để chuyển đổi nghề nghiệp, thời gian hỗ trợ 02 năm.

Cũng theo nội dung dự thảo, hợp tác xã được giao đầu mối triển khai mô hình có trách nhiệm tổng hợp, báo cáo bằng văn bản về tình hình thực hiện và các khó khăn phát sinh về UBND cấp xã và cơ quan thực hiện hỗ trợ trước 17 giờ ngày thứ sáu hằng tuần; UBND cấp xã kiểm tra định kỳ 01 lần/tháng và báo cáo tiến độ thực hiện, tiến hành kiểm tra đột xuất ngay khi có sự cố phát sinh theo báo cáo của hợp tác xã; Cơ quan được giao thực hiện hỗ trợ tổ chức kiểm tra, đánh giá kết quả, tiến độ thực hiện mô hình định kỳ 01 lần/quý và kiểm tra đột xuất khi có sự cố phát sinh. Trường hợp phát hiện hành vi vi phạm quy định về thí điểm, cơ quan có thẩm quyền thực hiện lập biên bản, quyết định tạm dừng triển khai mô hình và đề xuất cấp có thẩm quyền xử lý vi phạm theo quy định của pháp luật.

Sở Nông nghiệp và Môi trường nhận định việc thực hiện thí điểm các mô hình nông nghiệp trên sẽ tạo động lực để chuyển đổi mạnh mẽ từ tư duy sản xuất nông nghiệp truyền thống sang tư duy kinh tế nông nghiệp đô thị, tối ưu hóa giá trị trên một đơn vị diện tích và bảo vệ môi trường bền vững. Phấn đấu xây dựng thành công các mô hình nông nghiệp thí điểm tiêu biểu, làm cơ sở để đánh giá, tổng kết và nhân rộng trên toàn địa bàn Thành phố còn góp phần hoàn thành thắng lợi mục tiêu tăng trưởng ngành nông nghiệp trong kỷ nguyên mới - “Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc”.