Chứng khoán KBSV vừa cập nhật triển vọng thị trường chứng khoán Việt Nam sau diễn biến mới nhất tại khu vực Trung Đông. Theo KBSV, chiến sự dù hạ nhiệt nhưng những bất đồng về các điều kiện quan trọng khiến việc khôi phục lại chuỗi cung ứng xăng dầu toàn cầu trở nên không chắc chắn.
Kể từ thời điểm Iran và Mỹ cho thấy những dấu hiệu đồng thuận trong việc ngừng bắn và muốn giải quyết tranh chấp trên bàn đàm phán, quỹ đạo leo thang xung đột đã nhanh chóng quay trở lại.
Nguyên nhân cốt lõi xuất phát từ sự khác biệt lớn và khó dung hòa về các yêu cầu chiến lược giữa hai quốc gia: Trong khi Tehran kiên quyết dùng eo biển làm con bài mặc cả để yêu cầu Washington dỡ bỏ cấm vận và nhượng bộ về chương trình hạt nhân, Mỹ lại từ chối các điều kiện này, khiến các thỏa hiệp bước đầu nhanh chóng sụp đổ.
Tại bàn ngoại giao, sự đối lập gay gắt của các bên cho thấy sự bế tắc. Trong khi, Washington liên tục tìm cách gây sức ép quốc tế bằng việc đệ trình dự thảo nghị quyết lên Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc nhằm lên án hành vi phong tỏa eo biển của Iran thì Iran lại phớt lờ sức ép duy trì khẳng định chủ quyền của mình tại tuyến hàng hải quốc tế này và táo bạo hợp thức hóa việc thu phí (lên tới 1 triệu USD) đối với các tàu chấp nhận hợp tác.
Hệ quả đó là các cuộc trả đũa tiếp tục diễn ra, làm tê liệt 95% lưu lượng giao thông qua Hormuz, trực tiếp đẩy cuộc khủng hoảng năng lượng và thiếu hụt xăng dầu toàn cầu vào tình trạng nghiêm trọng.
Mới đây nhất (giữa tháng 5/2026), cuộc gặp Thượng đỉnh giữa lãnh đạo Mỹ và Trung Quốc cũng chưa mang lại hiệu quả thực chất trong việc giải tỏa căng thẳng tại eo biển Hormuz. Diễn biến này đi ngược lại với kỳ vọng của giới phân tích rằng hai cường quốc sẽ bắt tay để khơi thông tuyến đường biển huyết mạch.
Việc Bắc Kinh từ chối hợp tác gây áp lực lên Tehran đã làm rủi ro xung đột và chiến tranh kéo dài gia tăng.
Ngay cả trong trường hợp eo biển Hormuz mở cửa trở lại, theo KBSV, giá dầu Brent cũng khó giảm đủ sâu để đưa mức bình quân năm xuống dưới 90 USD/thùng. Trên thực tế, việc hồi phục sản lượng dầu mỏ toàn cầu về mức trước chiến tranh cần nhiều thời gian và tốn chi phí.
Trong ngắn hạn, việc mức chênh dương đáng kể giữa các kì hạn hợp đồng tương lai dầu Brent cho thấy các quốc gia đang ráo riết tìm kiếm nguồn cung dầu mỏ thay thế nhằm tái lấp đầy tồn kho, bất chấp chi phí là rất cao.
Trong khi đó nguồn cung xăng dầu (ngọt, nhẹ) không bị phong tỏa tại Hoa Kỳ khó có thể thay thế nguồn cung dầu của các nước Trung Đông (dầu chua), vốn là đầu vào chính cho các nhà máy lọc dầu tại quốc gia Châu Á.
Trong dài hạn, sản lượng dầu mỏ tại các quốc gia Trung Đông sẽ suy giảm và dự kiến duy trì thiếu hụt kéo dài từ 2-3 năm bởi việc hồi phục cơ sở hạ tầng dầu khí bị hư hại là tốn kém và chưa thể lập tức bù đắp thiếu hụt trước đó gây ra bởi chiến tranh.
KBSV đưa ra hai kịch bản chính cho VN-Index. Kịch bản tích cực (xác suất 60%): Căng thẳng xung đột duy trì trước khi cho tín hiệu dần hạ nhiệt vào cuối quý 2 giúp giá dầu có nhịp điều chỉnh đáng kể, đưa mức bình quân năm về quanh 90-95 USD/thùng, duy trì ước tính chỉ số CPI Việt Nam có thể tăng 4,5%-5% so với cùng kỳ vào thời điểm cuối năm.
Với mức lạm phát này, mặc dù dư địa không lớn nhưng Ngân hàng Nhà nước vẫn có một phần không gian cho việc nới lỏng chính sách tiền tệ, hạ nhiệt đà tăng của mặt bằng lãi suất, từ đó tạo động lực cho VN-Index hồi phục và duy trì quanh vùng 1950-2000 điểm.
Kịch bản tiêu cực (xác suất 40%): Trong trường hợp căng thẳng leo thang, gây ra thêm nhiều thiệt hại cho hạ tầng năng lượng dầu mỏ, hoặc kéo dài sang quý 3, sự đứt gãy chuỗi cung ứng sẽ trở nên nghiêm trọng hơn và đẩy giá dầu tiếp tục tăng vượt đỉnh 120 USD/thùng, khiến mức bình quân năm giữ trên 100 USD/thùng.
Trong kịch bản này, lạm phát cuối năm có thể vượt 5% và dư địa nới lỏng chính sách tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước trở nên rất hạn chế. Lãi suất sẽ tiếp tục có xu hướng tăng và thị trường nhiều khả năng sẽ rơi vào nhịp điều chỉnh trung hạn, có thể quay xuống kiểm chứng lại vùng đáy trung hạn trước đó tại quanh 1600 điểm.
