Từ khi khái niệm “startup” còn là điều mới mẻ, trong gần một thập kỷ qua, hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo Việt Nam đã có những bước tiến vượt bậc, mở rộng cả về chiều sâu lẫn chiều rộng. Quá trình chuyển đổi từ mô hình đổi mới sáng tạo khép kín trong khu vực công sang tiếp cận “mở” đang diễn ra mạnh mẽ. Điều này được thúc đẩy nhờ các chính sách và nghị định mới của Chính phủ, cùng với sự xuất hiện của nhiều mô hình hệ sinh thái đa dạng.

Hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo tại Việt Nam đang trải qua giai đoạn chuyển mình mạnh mẽ, đặc biệt từ khi Chính phủ phê duyệt Đề án 844 vào năm 2016. Đề án này đã tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển của các startup và thúc đẩy hình thành mạng lưới hỗ trợ trên toàn quốc. Trong giai đoạn 2017-2020, nhiều chính sách đột phá đã được triển khai, như Nghị quyết 19/NQ-CP và Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, nhằm cải thiện môi trường kinh doanh và khuyến khích đổi mới sáng tạo.

Năm 2020, Trung tâm Đổi mới sáng tạo quốc gia (NIC) ra đời, hỗ trợ hơn 1.000 startup và kết nối 1.500 doanh nghiệp. Đặc biệt, từ năm 2021, Việt Nam đã bắt đầu tiếp cận mô hình “mở”, với sự tham gia tích cực của các doanh nghiệp lớn và đối tác quốc tế. Các sự kiện như TechFest và Startup Wheel đã trở thành những “trường học thực chiến” cho các startup.

Mới đây, Quốc hội đã thông qua Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo, trong đó luật hóa cơ chế thử nghiệm có kiểm soát “sandbox”. Đây được coi là một bước ngoặt quan trọng, xuất phát từ tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, đánh dấu sự chuyển mình của Việt Nam, bước vào xây dựng một “hệ sinh thái đổi mới sáng tạo mở” toàn diện. Trong đó, cơ chế sandbox không chỉ tạo điều kiện cho các startup thử nghiệm mà còn giúp cơ quan quản lý kiểm nghiệm các mô hình chính sách mới.

Theo ông Phạm Hồng Quất, Cục trưởng Cục Khởi nghiệp và Doanh nghiệp công nghệ, lần đầu tiên Việt Nam đưa khái niệm “đổi mới sáng tạo” vào Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, đặt ngang hàng với khoa học và công nghệ trong hệ thống pháp lý. “Đây là đột phá về pháp lý, khích lệ Việt Nam bước vào kỷ nguyên tăng trưởng dựa trên tri thức”.

Việt Nam hiện có hơn 1.400 tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp, với sự tham gia của nhiều tập đoàn lớn. Để xây dựng một hệ sinh thái khởi nghiệp hoàn chỉnh, cần huy động nhiều nguồn lực và khuyến khích sự tham gia của các doanh nghiệp nhỏ và vừa, từ đó tạo ra một môi trường đổi mới sáng tạo bền vững và hiệu quả.

Nội dung đầy đủ bài viết được đăng tải trên Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 35+36-2025 phát hành ngày 01/09/2025. Kính mời Quý độc giả tìm đọc tại đây:

Link: https://premium.vneconomy.vn/dat-mua/an-pham/tap-chi-kinh-te-viet-nam-so-3536-2025.html