Hoàn thiện thể chế pháp luật, điều hành kinh tế đa mục tiêu, tạo cơ sở phát triển nhanh và bền vững

Sáng 4/12, Quốc hội thảo luận tại hội trường về các Báo cáo công tác nhiệm kỳ 2021-2026 của Chủ tịch nước, Chính phủ; dự thảo Báo cáo công tác nhiệm kỳ khóa XV của Quốc hội; các Báo cáo công tác nhiệm kỳ khóa XV của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội, Kiểm toán Nhà nước; các Báo cáo công tác nhiệm kỳ 2021-2026 của Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao.

Các đại biểu Quốc hội khẳng định báo cáo của Chính phủ và Quốc hội đã đánh giá toàn diện, khách quan bức tranh phát triển đất nước trong 5 năm qua; nêu bật kết quả đạt được là rất nổi bật.

KHAI THÁC DƯ ĐỊA TĂNG TRƯỞNG TỪ CUỘC CÁCH MẠNG CẢI CÁCH HÀNH CHÍNH

Đại biểu Ngô Trung Thành, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Đắk Lắk nhấn mạnh nhiệm kỳ khóa XV diễn ra trong bối cảnh dịch bệnh Covid, tạo ra thách thức lớn. Quốc hội có quyết sách lịch sử, chưa có tiền lệ với việc ban hành nghị quyết 30, trao quyền mạnh mẽ cho Chính phủ; đồng thời ban hành nhiều luật, nghị quyết khác đáp ứng yêu cầu bức thiết.

Chính phủ rất chủ động, sáng suốt, linh hoạt, triển khai kịp thời các giải pháp phòng chống dịch, đảm bảo ổn định đời sống nhân dân, phục hồi và phát triển kinh tế.

Đại biểu cũng nhắc đến dấn ấn trong việc vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, nhấn mạnh “tư duy cải cách, tầm nhìn thời đại”.

Trong bối cảnh đất nước vào giai đoạn phát triển mới, đại biểu Ngô Trung Thành kiến nghị cần khẩn trương rà soát, hoàn thiện thể chế pháp luật để vận hành tối ưu mô hình chính quyền địa phương 2 cấp nhằm khai thác tối đa dư địa tăng trưởng từ cuộc cách mạng cải cách hành chính.

Đồng thời xây dựng đội ngũ cán bộ có trách nhiệm, bản lĩnh, chuyên nghiệp, tinh thông công nghệ, tư duy đổi mới và tạo dư địa để “cán bộ tự tin, dám hành động, mạnh dạn hành động vì mục tiêu chung”.

Còn đại biểu Nguyễn Tâm Hùng, Đoàn đại biểu Quốc hội TP.HCM kiến nghị Chính phủ tiếp tục đẩy mạnh hoàn thiện cơ chế điều hành kinh tế đa mục tiêu, tiếp cận theo cụm chính sách, thay vì từng đạo luật đơn lẻ; triển khai thực hiện mạnh mẽ cơ chế thử nghiệm có kiểm soát chính sách để thử nghiệm các mô hình kinh tế mới, tạo cơ sở phát triển nhanh và bền vững.

ĐÁNH GIÁ CÁC CHÍNH SÁCH ĐẶC THÙ, “TRÁNH TẠO KHOẢNG TRỐNG PHÁP LUẬT”

Đại biểu Tô Ái Vang, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Cần Thơ cho biết Quốc hội đã kịp thời cụ thể hóa, thể hiện sự đồng hành với Chính phủ thông qua công tác lập pháp, giám sát, quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước, đáp ứng kịp thời yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội. “Nổi bật nhất là tư duy đổi mới về công tác lập pháp, trang bị và tăng cường ứng dụng công nghệ thích ứng với sự phát triển của Quốc hội số”, đại biểu nêu rõ.

Đề cập kết quả đạt đươc trong hoạt động quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước, đại biểu Tô Ái Vang kiến nghị dự thảo báo cáo cần xem xét bổ sung kết quả, đánh giá tác động từ việc Quốc hội khóa XV thông qua cơ chế chính sách đặc thù trong lĩnh vực đường sắt và các lĩnh vực khác; ban hành 8 cơ chế chính sách đặc thù cho các chương trình mục tiêu quốc gia và thí điểm một số cơ chế chính sách đặc thù phát triển 10 tỉnh, thành phố.

Giao Chính phủ thực hiện rà soát, tổng kết, đánh giá kết quả thực hiện các nghị quyết thí điểm về cơ chế chính sách đặc thù đã được Quốc hội ban hành.

“Cần làm rõ cơ chế nào thực sự mang lại hiệu quả, tạo ra đột phá, cơ chế chính sách nào chưa phát huy và nguyên nhân vì sao. Bởi vì nghị quyết thí điểm có thời hạn trong 3- 5 năm, nên việc tổng kết kịp thời là cần thiết, để có định hướng kịp thời trong giai đoạn tiếp theo, tránh tạo ra khoảng trống pháp lý, lãng phí nguồn lực. Điều này cũng thể hiện nguyên tắc thận trọng trong xây dựng pháp luật”, đại biểu Tô Ái Vang kiến nghị.

ỔN ĐỊNH PHÁP LUẬT, ĐẢM BẢO TÍNH DỰ BÁO

Góp ý về dự thảo báo cáo của Quốc hội, đại biểu Dương Khắc Mai – Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Lâm Đồng kiến nghị cần chuyển mạnh sang yêu cầu ổn định pháp luật, đảm bảo tính dự báo, tính khả thi, chi phí tuân thủ hợp lý.

“Báo cáo nên nhấn mạnh rõ hơn yêu cầu hạn chế tối đa tình trạng luật vừa ban hành nhưng cần được sửa đổi. Đồng thời tăng cường giám sát từ sớm đối với chất lượng chính sách ngay từ khâu đầu xây dựng luật”, đại biểu Dương Khắc Mai cho biết.

Theo đại biểu, cần tiếp tục hoàn thiện thể chế để theo dõi, đôn đốc, tái giám sát việc thực hiện các kết luận, kiến nghị sau giám sát; phải nhấn mạnh rõ hơn nội dung này trong phần định hướng nhiệm kỳ tới, coi đây là nhiệm vụ trọng tâm trong hoạt động giám sát của Quốc hội.

Về mối quan hệ giữa chính sách và năng lực thực thi của địa phương, đại biểu cho rằng Quốc hội khóa XV đã ban hành nhiều nghị quyết, chính sách lớn về ngân sách, đầu tư công, phục hồi kinh tế sau đại dịch và thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính. Song thực tiễn cho thấy năng lực tổ chức thực hiện giữa các địa phương còn chênh lệch.

Vì vậy, báo cáo cần nhấn mạng rõ hơn yêu cầu gắn kết chặt chẽ giữa quyết sách của Quốc hội và điều kiện đảm bảo thực hiện, tránh tình trạng chính sách đúng, nhưng triển khai chậm, hiệu quả không cao.