Huy động vốn qua trái phiếu và cổ phiếu toàn cầu tăng mạnh

Theo dữ liệu từ công ty Dealogic, 8 tháng đầu năm nay, huy động vốn của doanh nghiệp qua thị trường cổ phiếu và trái phiếu toàn cầu tăng 1% so với cùng kỳ năm trước, lên 6,88 nghìn tỷ USD, mức cao nhất trong vòng 4 năm trở lại đây.

Sự tăng trưởng này có được nhờ các thương vụ niêm yết cổ phiếu lớn, làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI) và động thái hạ lãi suất của nhiều ngân hàng trung ương trên thế giới.

Trong đó, huy động vốn qua phát hành cổ phiếu tăng 18% lên 481,7 tỷ USD. Khu vực châu Á (không gồm Nhật Bản) ghi nhận sự tăng trưởng mạnh nhất, với mức tăng 42% đạt 133,3 tỷ USD trong 8 tháng đầu năm.

Mức tăng tại Mỹ là 26%, đưa giá trị huy động đạt 209,3 tỷ USD.

Ngược lại, huy động vốn qua cổ phiếu tại châu Âu giảm 1% xuống còn 73,8 tỷ USD.

Nhật Bản ghi nhận mức giảm 18% do số lượng thương vụ phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) giảm sau khi Sàn chứng khoán Tokyo siết quy định niêm yết.

Con số bùng nổ ở châu Á (không gồm Nhật Bản) chủ yếu bắt nguồn từ các IPO lớn tại Trung Quốc và Ấn Độ. Tháng 5/2025, công ty sản xuất pin xe điện hàng đầu Trung Quốc Contemporary Amperex Technology Co. Ltd. (CATL), huy động được 41 tỷ đôla Hồng Kông (5,26 tỷ USD) qua IPO tại Hồng Kông. CATL dự định dùng số vốn này để xây dựng nhà máy mới để tăng công suất pin xe điện tại châu Âu.

Tại Ấn Độ, HDB Financial Services - công ty tín dụng phi ngân hàng trực thuộc nhà băng HDFC Bank - cũng IPO vào tháng 7/2025, huy động được 125 tỷ rupee (1,41 tỷ USD). Đây là thương vụ IPO lớn nhất của một tổ chức tín dụng phi ngân hàng tại Ấn Độ. Công ty này dự kiến dùng vốn huy động được để nâng cấp công nghệ như ứng dụng AI vào phê duyệt khoản vay.

Mỹ ghi nhận nhiều IPO lớn của các công ty công nghệ trong các lĩnh vực như công nghệ chuỗi khối (blockchain). Tháng 6/2025, Circle Internet Group, đơn vị phát hành đồng stablecoin USDC, huy động được 1,05 tỷ USD khi niêm yết trên sàn chứng khoán New York.

Ngược lại, vốn huy động qua trái phiếu trên toàn cầu giảm 1% xuống còn 6,4 nghìn tỷ USD. Trong đó, Mỹ giảm 3% còn 2,13 nghìn tỷ USD, châu Á (không gồm Nhật Bản) giảm 5% còn 1,29 nghìn tỷ USD.

Những bất ổn do chính sách thương mại của Tổng thống Mỹ Donald Trump, đặc biệt là thuế đối ứng công bố vào tháng 4/2025, khiến nhiều doanh nghiệp hoãn kế hoạch phát hành trái phiếu. Tuy nhiên, hoạt động này có xu hướng phục hồi vào tháng 5/2025 do nhiều quan điểm cho rằng thuế quan không gây tác động lớn như dự báo.

Tại Nhật Bản, hoạt động chào bán trái phiếu tương đối sôi động. Tập đoàn SoftBank Group vào tháng 4/2025 công bố phát hành 620 tỷ yên (4,14 tỷ USD) trái phiếu. Công ty này đang đẩy mạnh huy động vốn để phục vụ cho các khoản đầu tư vào AI, bao gồm dự án Stargate 500 tỷ USD tại Mỹ. Huy động vốn qua trái phiếu tại châu Âu cũng tăng sau khi Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) 8 lần hạ lãi suất kể từ tháng 6/2024.

Tháng trước, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) thực hiện lần lãi suất lần đầu tiên năm nay và được dự báo sẽ giảm thêm trong tháng này. Theo đó, các nhà phân tích dự báo hoạt động chào bán trái phiếu của doanh nghiệp Mỹ sẽ khởi sắc hơn thời gian tới.

"Lãi suất giảm sẽ thúc đẩy các doanh nghiệp tăng huy động vốn qua trái phiếu trong thời gian tới”, giáo sư Hironari Nozaki của Đại học Tokyo, nhận xét với tờ báo Nikkei Asia.