Iran ra điều kiện cho Mỹ trước đàm phán hòa bình

Iran ngày 10/4 cảnh báo rằng cuộc đàm phán đã được lên lịch giữa nước này với Mỹ để kết thúc chiến tranh sẽ không thể bắt đầu trừ phi Israel ngừng tấn công Lebanon và Mỹ chấm dứt việc đóng băng tài sản của Tehran.

Theo hãng tin CNBC, “tối hậu thư” trên được Chủ tịch Quốc hội Iran, ông Mohammad Bagher Ghalibaf, đưa ra sau khi một phái đoàn Mỹ do Phó tổng thống JD Vance dẫn đầu lên máy bay đi tới Islamabad, Pakistan để đàm phán với các quan chức Iran.

“Hai trong số những nội dung đã được nhất trí giữa các bên vẫn chưa được thực thi. Đó là một lệnh ngừng bắn ở Lebanon và phóng thích tài sản bị phong tỏa của Iran, trước khi đàm phán bắt đầu. Hai nội dung này phải được thực thi trước khi đàm phán bắt đầu”, ông Ghalibaf viết trong một bài đăng trên mạng xã hội X.

Phái đoàn Iran tới Isalamabad trong lần đàm phán này - được dẫn đầu bởi ông Ghalibaf và Ngoại trưởng Abbas Araghchi - bao gồm khoảng 70 thành viên, trong đó có các chuyên gia kỹ thuật về các lĩnh vực an ninh, kinh tế, chính trị, các nhà báo và nhân viên hỗ trợ - theo hãng tin Tasnim của Iran. Lực lượng hùng hậu của phái đoàn cho thấy mức độ nhạy cảm cao của cuộc đàm phán.

Hãng tin Reuters dẫn thông tin từ Bộ Ngoại giao Pakistan cho biết phái đoàn Iran đã hạ cánh xuống Islamabad vào sáng sớm ngày 11/4 theo giờ địa phương.

Sau khi đặt chân tới Islamabad, ông Ghalibaf nói Tehran có thiện chí trước khi bước vào đàm phán, nhưng không có niềm tin với Mỹ. Ông nói Iran sẵn sàng đi đến một thỏa thuận nếu Washington đưa ra một đề xuất đáng tin cậy đảm bảo các quyền và lợi ích chính đáng của Iran - truyền thông nhà nước Iran đưa tin.

Giới phân tích nhận định các điều kiện mà phía Iran đưa ra khiến thỏa thuận ngừng bắn được công bố hôm 7/4 càng thêm phần mong manh. Phía Mỹ cũng chưa có dấu hiệu nào của sự nhượng bộ.

Trong ngày 10/4, Tổng thống Mỹ Donald Trump bày tỏ sự mất kiên nhẫn với việc Iran tiếp tục phong tỏa hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz. Đây là tuyến đường biển quan trọng nhất đối với hoạt động vận tải dầu lửa toàn cầu, là nơi có tới 20% lượng dầu được tiêu thụ trên toàn cầu được vận chuyển qua trước khi chiến tranh Mỹ - Iran nổ ra.

Trước khi lên đường tới thủ đô của Pakistan để đàm phán với Iran, Phó tổng thống Vance nói với các nhà báo rằng ông nghĩ cuộc đàm phán này sẽ “tích cực”, đồng thời cảnh báo Iran không được “đùa cợt với chúng tôi”.

Ngoài ông Vance, phái đoàn Mỹ còn bao gồm đặc phái viên Steve Witkoff và ông Jared Kushner - con rể kiêm cố vấn của Tổng thống Trump, thông tin từ Nhà Trắng cho biết.

“Chúng tôi mong muốn đàm phán. Tổng thống Mỹ đã nói rằng nếu Iran sẵn sàng đàm phán một cách có thiện chí, chắc chắn chúng tôi sẵn sàng đón nhận thiện chí đó. Còn nếu họ tìm cách đùa cợt với chúng tôi, họ sẽ thấy đoàn đàm phán của chúng tôi không chào đón họ”, ông Vance nói.

Hôm 7/4, ông Trump tuyên bố hoãn 2 tuần việc tấn công Iran để đổi lấy việc Iran mở cửa lại eo biển Hormuz. Tuy nhiên, 3 ngày sau khi lệnh ngừng bắn được công bố, giao thông qua eo biển Hormuz hiện vẫn ở mức ít hơn 10% so với điều kiện bình thường. Phần lớn tàu bè đi qua eo biển này trong ngày thứ Sáu đều là tàu có liên quan tới Iran - theo dữ liệu theo dõi tàu biển mà Reuters thu thập được.

Trong một bài đăng trên mạng xã hội Truth Social vào tối ngày 9/4, ông Trump bày tỏ giận dữ: “Có thông tin nói rằng Iran đang thu phí đối với tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz. Họ không nên làm như vậy, và nếu đang làm rồi, họ nên dừng ngay”.

Ngày 10/4, ông Trump tiếp tục chỉ trích Iran, nói rằng nước này đang gây sức ép đối với cả thế giới bằng cách chặn eo biển Hormuz. Trên Truth Social, ông nói Iran “có vẻ như nhận thấy rằng họ chẳng còn lá bài nào khác”.

Liên quan đến các cuộc tấn công của Israel nhằm vào Lebanon, đại sứ Israel tại Mỹ Yechiel Leiter và người đồng cấp Lebanon Nada Hamedeh Moawa sẽ đàm phán ở Washington vào ngày thứ Ba tuần tới - theo giới chức hai nước.

Israel và Mỹ đến hiện tại vẫn giữ quan điểm rằng chiến dịch của Israel nhằm vào nhóm phiến quân Hezbollah ở Lebanon không phải là một phần trong lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran. Ngày 10/4, Israel vẫn tiếp tục các cuộc tấn công nhằm vào khu vực miền Nam của Lebanon.

Nhà lãnh đạo tối cao của Iran, đại giáo chủ Ayatollah Mojtaba Khamenei cũng bày tỏ lập trường cứng rắn với Mỹ trước thềm cuộc đàm phán mà Pakistan giữ vai trò trung gian. Hôm 9/4, ông Khamenei tuyên bố: “Chắc chắn chúng tôi sẽ không để yên cho những kẻ đã tấn công đất nước của chúng tôi”.