Kinh tế Nhật Bản thoát suy thoái kỹ thuật nhưng đà phục hồi vẫn mong manh

Kết quả này là phép thử sớm đối với chính phủ của Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi, ngay sau chiến thắng bầu cử của Đảng Dân chủ Tự do (LDP), trong bối cảnh áp lực chi phí sinh hoạt vẫn làm suy yếu niềm tin và nhu cầu trong nước.

Theo số liệu công bố ngày thứ Hai (16/2) từ Văn phòng Nội các Nhật Bản, tổng sản phẩm trong nước (GDP) của Nhật Bản trong quý 4/2025 tăng 0,1% so với quý trước, qua đó giúp nền kinh tế tránh suy thoái kỹ thuật.

Kết quả này đảo chiều so với mức giảm 0,7% của quý 3/2025, nhưng vẫn thấp hơn mức dự báo tăng 0,4% của các nhà phân tích trong khảo sát của hãng tin Reuters. Suy thoái kỹ thuật được định nghĩa là GDP giảm trong 2 quý liên tiếp.

So với cùng kỳ năm 2024, GDP quý 4/2025 của Nhật tăng 0,1%, giảm tốc từ mức 0,6% của quý 3/2025. Theo Văn phòng Nội các Nhật Bản, tiêu dùng tư nhân là động lực chính cho tăng trưởng trong 3 tháng cuối năm ngoái, giúp bù đắp một phần sự suy yếu của xuất khẩu và chi tiêu công.

Sau khi số liệu được công bố, chỉ số Nikkei 225 mở cửa phiên thứ Hai tăng 0,12% nhưng chốt phiên giảm 0,24%. Cùng lúc, đồng yên giảm 0,25% xuống 153,06 yên đổi 1 USD.

Tháng trước, Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) nâng dự báo tăng trưởng cho năm tài khóa 2025, kết thúc vào tháng 3/2026, lên 0,9% từ mức 0,7% đưa ra trước đó, đồng thời nâng dự báo cho năm tài khóa 2026 lên 1% từ 0,7%.

BOJ cho rằng đà tăng trưởng sẽ duy trì ở mức vừa phải khi các nền kinh tế khác trên thế giới phục hồi. Cơ quan này cũng nhận định một vòng xoáy đi lên giữa giá cả và tiền lương đang dần hình thành nhờ các biện pháp hỗ trợ kinh tế của Chính phủ Nhật Bản và điều kiện tín dụng vẫn thuận lợi.

Số liệu GDP được công bố trong lúc Nhật Bản tiếp tục thảo luận với Mỹ, đối tác thương mại lớn thứ hai của nước này, về cam kết đầu tư 550 tỷ USD theo thỏa thuận thương mại với Washington. Theo đài NHK đưa tin hôm thứ Sáu (13/2), Tokyo và Washington vẫn chưa chốt được các dự án đầu tiên gắn với cam kết này.

Bộ trưởng Kinh tế Nhật Bản Ryosei Akazawa cho biết ông kỳ vọng Tokyo và Washington chốt các dự án đầu tiên trước cuộc gặp dự kiến giữa Thủ tướng Takaichi và Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà Trắng vào tháng sau.

Ông Trump công bố cuộc gặp dự kiến này ngay trước cuộc bầu cử Hạ viện Nhật Bản ngày 8/2, khi Đảng (LDP cầm quyền do bà Takaichi dẫn đầu giành chiến thắng áp đảo.

Sau cuộc bầu cử, bà Takaichi cho biết sẽ thúc đẩy tăng trưởng bằng cách tăng đầu tư công thông qua chính sách tài khóa chủ động, dù chưa nêu chi tiết. Trước đó, bà cam kết tạm dừng áp thuế đối với thực phẩm trong 2 năm và nâng chi tiêu quốc phòng lên mức tương đương 2% ngân sách.

Trước ngày bỏ phiếu, bà Takaichi công bố kế hoạch ngân sách kỷ lục 122 nghìn tỷ yên cho năm tài khóa bắt đầu từ 1/4/2026, đánh dấu năm thứ hai liên tiếp chi tiêu kỷ lục, đồng thời cam kết hỗ trợ các hộ gia đình trước áp lực chi phí sinh hoạt.

Lạm phát của Nhật Bản giảm mạnh xuống 2,1% trong tháng 1/2026, mức thấp nhất kể từ tháng 3/2022. Tuy nhiên, lạm phát vẫn cao hơn mục tiêu 2% của BOJ suốt 45 tháng liên tiếp.

Số liệu kinh tế mới nhất cho thấy thách thức của các nhà hoạch định chính sách Nhật Bản ngày càng rõ nét. Trong khi đó, BOJ khẳng định sẽ tiếp tục nâng lãi suất và bình thường hóa chính sách tiền tệ sau nhiều năm chi phí vay siêu thấp, giữa bối cảnh lạm phát dai dẳng và đồng yên suy yếu.

“Cách Thủ tướng Takaichi thúc đẩy phục hồi kinh tế bằng chính sách tài khóa nới lỏng hơn có vẻ là hướng đi hợp lý”, ông Marcel Thieliant, nhà kinh tế phụ trách khu vực châu Á - Thái Bình Dương tại công ty nghiên cứu Capital Economics, nhận xét.

Theo ông Kazutaka Maeda, nhà kinh tế tại Viện Nghiên cứu Meiji Yasuda Research Institute, kết quả tăng trưởng 3 tháng cuối năm 2025 cho thấy đà phục hồi của nền kinh tế Nhật không quá mạnh.

“Tiêu dùng, đầu tư tư nhân và xuất khẩu - những lĩnh vực được kỳ vọng sẽ dẫn dắt tăng trưởng - đều không mạnh như dự đoán”, ông Maeda chỉ ra.

Các nhà kinh tế cho rằng số liệu GDP mới nhất khó làm BOJ thay đổi đường hướng chính sách. Tuy nhiên, chiến thắng bầu cử lịch sử của bà Takaichi khiến thị trường theo dõi sát sao liệu bà có tiếp tục kêu gọi duy trì lãi suất ở mức thấp hay không.

“Dù GDP vẫn tăng, đà phục hồi còn yếu. Do cần thêm thời gian đánh giá tác động của đợt nâng lãi suất tháng 12 năm ngoái, BOJ nhiều khả năng sẽ chưa tăng thêm lãi suất trong ngắn hạn”, ông Takeshi Minami, nhà kinh tế trưởng tại Norinchukin Research Institute, nhận định.