Các hãng ô tô Nhật Bản thiệt hại hơn 13 tỷ USD vì thuế quan của Mỹ

Theo báo cáo kết quả kinh doanh mới nhất của 7 hãng xe lớn Nhật Bản gồm Toyota Motor, Honda Motor, Nissan Motor, Subaru, Mazda Motor, Suzuki Motor và Mitsubishi Motors, trong 9 tháng cuối năm 2025, thuế quan của chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đã làm giảm lợi nhuận của nhóm này khoảng 2,1 nghìn tỷ yên, tương đương 13,7 tỷ USD.

Khi công bố kết quả kinh doanh quý gần đây, cả 7 hãng xe đều cho biết thuế quan gây thiệt hại lợi nhuận mạnh hơn dự kiến. Chủ tịch Mitsubishi Motors Takao Kato nhận xét thuế quan của Mỹ là “những cơn gió ngược cực mạnh” đối với hãng.

Từ tháng 5/2025, Mỹ nâng thuế quan với ô tô nhập khẩu từ Nhật Bản lên 27,5%. Đến tháng 9, mức thuế được hạ xuống 15% nhưng vẫn cao gấp 6 lần mức 2,5% ban đầu.

Trong giai đoạn tháng 4-12 năm ngoái, 7 hãng xe lớn Nhật Bản ghi nhận tổng lợi nhuận hoạt động 4,3 nghìn tỷ yên, giảm 28% so với cùng kỳ năm trước. Từng hãng đều chứng kiến lợi nhuận suy yếu, riêng Mazda và Nissan thậm chí chuyển sang trạng thái thua lỗ. Mazda chịu tác động nặng từ thuế quan, trong khi Nissan đang phải “thắt lưng buộc bụng” để phục vụ quá trình tái cơ cấu.

Thông thường, các hãng xe nộp thuế quan khi xuất khẩu xe sang các công ty con phụ trách phân phối tại Mỹ. Khi không thể chuyển phần chi phí này vào giá bán, phần lợi nhuận sẽ bị bào mòn.

Với Mazda, thị trường Mỹ đóng góp khoảng 30% doanh số toàn cầu. Trong 8 tháng cuối năm, thuế quan làm phát sinh chi phí ròng 119,2 tỷ yên, góp phần khiến hãng chịu lỗ 23,1 tỷ yên. Mazda vẫn ghi nhận lãi hoạt động 3 tháng cuối năm nhờ cắt giảm chi phí và một số biện pháp khác, nhưng theo giám đốc tài chính Jeffrey Guyton, sự cải thiện này chưa đủ để bù cho phần suy giảm trong giai đoạn tháng 4-9.

Với Subaru, thị trường Mỹ chiếm khoảng 70% doanh số toàn cầu. Do xe nhập từ Nhật Bản chiếm khoảng một nửa doanh số tại Mỹ, Subaru ước tính thuế quan làm giảm lợi nhuận 216,6 tỷ yên trong 9 tháng cuối năm ngoái. Theo đó, lợi nhuận hoạt động của hãng sụt 82%, còn 66,2 tỷ yên.

Với Toyota, doanh số xe lai tại Mỹ tăng mạnh giúp hạn chế phần nào tác động tiêu cực, nhưng lợi nhuận hoạt động trong 9 tháng vẫn giảm 13% xuống 3,19 nghìn tỷ yên. Toyota cho biết thuế quan làm giảm lợi nhuận khoảng 1,2 nghìn tỷ yên.

Đồng yên mạnh lên cũng gây sức ép với 7 hãng xe, gồm cả Honda và Suzuki. Trong giai đoạn tháng 4-12/2025, tỷ giá bình quân ở mức 149 yên đổi 1 USD, mạnh hơn khoảng 4 yên so với một năm trước.

Theo các hãng xe, đồng yên mạnh đã làm giảm hơn 530 tỷ yên lợi nhuận hoạt động của nhóm 7 hãng xe. Sự kết hợp giữa thuế quan Mỹ và tỷ giá bất lợi khiến lợi nhuận ròng của nhóm giảm 36% xuống 3,6 nghìn tỷ yên, đánh dấu năm thứ hai liên tiếp đi xuống.

Trong năm tài chính hiện tại, kết thúc ngày 31/3/2026, 7 hãng xe dự báo thuế quan sẽ làm giảm lợi nhuận gần 2,5 nghìn tỷ yên. Con số này nhìn chung không đổi so với ước tính công bố hồi tháng 11, nhưng dự báo mới nhất có sự điều chỉnh giữa các hãng.

Trước áp lực chi phí tăng, các nhà sản xuất ô tô này đang chạy đua bảo vệ biên lợi nhuận bằng cách cắt giảm chi phí và xem xét lại chính sách giá.

Tổng doanh số toàn cầu của nhóm được dự báo đạt 23,38 triệu xe trong năm tài khóa hiện tại, giảm 1% so với năm trước. Một phần nguyên nhân đến từ việc cắt giảm sản lượng do thiếu con chip bán dẫn, cùng nhu cầu suy yếu tại Đông Nam Á, đặc biệt là Thái Lan.

Toyota và Suzuki là hai trường hợp đi ngược xu hướng. Toyota hưởng lợi nhờ xe lai bán chạy tại Mỹ, còn doanh số của Suzuki được hỗ trợ bởi thuế quan của Ấn Độ giảm.

Một số rủi ro mới cũng xuất hiện, như lo ngại giá con chip bán dẫn tăng do nhu cầu lớn từ trí tuệ nhân tạo (AI).

“Chúng tôi đang đánh giá tình hình và triển khai các biện pháp ứng phó”, ông Shinsuke Toda, giám đốc tài chính của Subaru, chia sẻ với tờ báo Nikkei Asia.

Tuy nhiên, tỷ giá có thể mang lại phần nào hỗ trợ trong quý cuối của năm tài chính. Đồng yên đã tiến sát mốc 160 yên đổi 1 USD vào đầu năm nay, qua đó có thể giúp các hãng xe cải thiện phần nào lợi nhuận, dù áp lực vẫn còn lớn.