Lãi suất tăng nhiệt, Ngân hàng Nhà nước thận trọng bơm thanh khoản

Trong tháng 10, hoạt động điều tiết thanh khoản qua nghiệp vụ mua kỳ hạn được Ngân hàng Nhà nước duy trì nhưng quy mô bơm ròng là không đáng kể. Tính đến ngày 24/10, Ngân hàng Nhà nước bơm ròng nhẹ khoảng 4.700 tỷ đồng qua kênh nghiệp vụ mua kỳ hạn. Trong đó, quy mô cho vay là 252.200 tỷ đồng và khối lượng đáo hạn là 247.500 tỷ đồng.

Tại ngày 24/10, số dư nghiệp vụ mua kỳ hạn đang lưu hành là 227.400 tỷ đồng, tăng 25% so với cuối tháng trước. Trong tuần gần cuối tháng 10, Ngân hàng Nhà nước đã thực hiện bơm ròng mạnh với quy mô khoảng 72.900 tỷ đồng trong bối cảnh lãi suất liên ngân hàng tăng cao.

Với định hướng điều hành thận trọng, lãi suất trên thị trường liên ngân hàng được dự báo sẽ duy trì ở mức cao trong các tháng cuối năm. Đồng thời, xu hướng tăng lãi suất huy động trên thị trường 1 (từ dân cư và tổ chức kinh tế) tại các ngân hàng thương mại cũng sẽ dần rõ nét hơn, trong bối cảnh nhu cầu tín dụng có xu hướng tăng tốc vào cuối năm.

Từ giữa tháng 6 năm 2025 đến nay, lãi suất cho vay qua đêm VND trên thị trường liên ngân hàng đã nhiều lần vượt ngưỡng 5%/năm. Tình trạng này lặp lại từ giữa tháng 10, mặc dù Ngân hàng Nhà nước vẫn duy trì hoạt động bơm vốn nhất định qua kênh cầm cố.

Tại ngày 23/10, lãi suất cho vay qua đêm bằng VND là 5,81%/năm, cao hơn 1,43 điểm phần trăm (đpt) so với cuối tháng 9. Trong khi đó, mức thay đổi lãi suất cho vay kỳ hạn 1 đến 2 tuần là thấp hơn, lần lượt tăng 0,47 và 0,58 đpt.

Việc mặt bằng lãi suất qua đêm duy trì ở vùng cao phản ánh rõ sự thận trọng của nhà điều hành trong nới lỏng thanh khoản.

Trên thị trường 1 (thị trường huy động vốn từ dân cư và tổ chức), một số ngân hàng đã ghi nhận mức tăng lãi suất huy động từ 0,1 đến 0,5 điểm phần trăm trong tháng 10. Đồng thời, hiện tượng cộng thêm lãi suất và mở rộng các ưu đãi huy động vốn trở nên phổ biến hơn trong các tháng cuối năm.

Theo Công ty Chứng khoán Rồng Việt (VDSC), với đà tăng như hiện tại và xu hướng tín dụng thường tăng mạnh trong quý IV các năm trước, dự báo tăng trưởng tín dụng cả năm 2025 có thể đạt 19–20%, vượt mục tiêu 16% được Ngân hàng Nhà nước đặt ra từ đầu năm.

Trên thị trường ngoại hối, chênh lệch tỷ giá giữa thị trường tự do và thị trường chính thức đã vọt lên mức cao kỷ lục – lên tới 1.287 đồng mỗi đô la Mỹ vào ngày 23/10. Diễn biến này phần nào cho thấy nguồn cung ngoại tệ đang bị hạn chế, cả trong và ngoài hệ thống ngân hàng.

Trong ngắn hạn, Ngân hàng Nhà nước vẫn đang đóng vai trò “neo tỷ giá” thông qua bán kỳ hạn có huỷ ngang với tổng cam kết khoảng 4,4 tỷ đô la Mỹ, theo số liệu từ VDSC. Tuy nhiên, công ty chứng khoán này cũng nhận định tình trạng chênh lệch bất thường giữa tỷ giá chính thức và tự do sẽ không kéo dài quá lâu.

Bên cạnh yếu tố kỹ thuật, tỷ giá trên thị trường tự do có thể đang phản ánh trước kỳ vọng mất giá của đồng Việt Nam trong năm 2026.

Trong tháng 10, Ngân hàng Nhà nước cũng đã có văn bản chính thức gửi Bộ Công an, Bộ Công Thương và Thanh tra Chính phủ, đề nghị phối hợp tăng cường giám sát các hoạt động trục lợi từ chênh lệch tỷ giá giữa hai thị trường.