Đồng USD đã giảm giá mạnh trong năm nay do kỳ vọng rằng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ nối lại chu kỳ nới lỏng chính sách tiền tệ...

Một bài báo của hãng tin Reuters nói rằng cho dù diễn biến tỷ giá bạc xanh đã phản ánh kỳ vọng về lãi suất danh nghĩa, nhưng có thể chưa phản ánh yếu tố lãi suất thực tế.

Đà giảm giá của USD đã chững lại trong thời gian gần đây. Chỉ số Dollar Index - thước đo sức mạnh của đồng tiền này so với một rổ gồm 6 đồng tiền chủ chốt khác - chỉ giảm 0,6% trong 1 tháng qua, dù đã giảm hơn 10% từ đầu năm - theo dữ liệu từ trang MarketWatch. Chưa khi nào USD có một sự khởi đầu năm mới tệ đến như vậy kể từ khi chế độ tỷ giá hối đoái thả nổi bắt đầu được áp dụng ở Mỹ cách đây 50 năm.

Tác giả Jamie McGreever cho rằng đồng tiền này đang được hỗ trợ bởi yếu tố tỷ giá thực, nhưng một khi lợi thế này mất đi, áp lực mất giá có thể nhanh chóng gia tăng trở lại. Theo ông McGreever, lãi suất thực và lợi suất thường được cho là đóng vai trò lớn nhất trong việc quyết định lợi tức tương đối và sức mua của các đồng tiền.

Tốc độ lạm phát ở Mỹ hiện đang ở mức gần 3%, cao hơn xấp xỉ 1 điểm phần trăm so với mục tiêu lạm phát 2% mà Fed đề ra, còn lãi suất quỹ liên bang của Fed đang là 4,25-4,5%. Theo dự báo của giới phân tích và các nhà giao dịch, Fed sẽ giảm lãi suất 0,25 điểm phần trăm vào ngày thứ Tư này, đưa lãi suất quỹ liên bang về mức 4-4,25%.

Mỹ có nhiều thước đo lạm phát khác nhau, và tùy theo mỗi thước đo, lãi suất thực của đồng USD, tính bằng lãi suất danh nghĩa trừ đi lạm phát, đang dao động trong khoảng 1,3-1,8%, cao hơn nhiều so với lãi suất thực ở eurozone, Anh và nhất là Nhật Bản - nơi lãi suất thực đang ở trạng thái âm.

Có thể có ý kiến cho rằng dù lãi suất thực của USD cao hơn so với các đồng tiền khác, điều đó vẫn không đủ để ngăn USD giảm giá mạnh trong năm nay. Nhưng cũng có thể nói rằng lợi thế lãi suất thực đã giúp cho USD không giảm giá sâu hơn. Lãi suất thực của USD sẽ giảm xuống khi Fed hạ lãi suất, và điều đó rất có thể sẽ gây áp lực mất giá lên USD.

Cú giảm 10% của tỷ giá USD từ đầu năm đến nay có một phần nguyên nhân không nhỏ là sự thu hẹp của chênh lệch lợi tức thực giữa lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ các kỳ hạn ngắn hơn và dài hơn, chẳng hạn giữa kỳ hạn 5 năm và 10 năm. Chênh lệch này đang ở mức thấp nhất kể từ đầu năm 2022 và có thể giảm hơn nữa.

Thị trường lãi suất tương lai đang đặt cược Fed giảm lãi suất tổng cộng khoảng 1,5 điểm cơ bản trong thời gian từ nay đến cuối năm 2026, nhiều nhất trong số các nền kinh tế phát triển, nhưng thực ra các ngân hàng trung ương khác đã đi trước Fed trong việc nới lỏng.

Phía bên kia của phương trình lãi suất thực là lạm phát. Tại các nền kinh tế phát triển nói chung, lạm phát đang cao dai dẳng so với mục tiêu, nhất là ở Mỹ, thậm chí từ trước khi thuế quan mới được áp. Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) toàn phần tháng 8 của Mỹ tăng 2,9% so với cùng kỳ năm ngoái, cho thấy một vài tín hiệu rằng thuế quan cao hơn đã bắt đầu ngấm vào giá cả.

Trong một báo cáo công bố vào tuần trước, các nhà kinh tế của ngân hàng JPMorgan Chase cảnh báo rằng ngoại trừ xảy ra suy thoái, 2026 sẽ là năm thứ sáu liên tiếp kỳ vọng lạm phát ở Mỹ giảm về mục tiêu của Fed không trở thành hiện thực. Nhưng báo cáo cũng nói rằng thành tích dự báo lạm phát của các ngân hàng trung ương nói chung từ năm 2021 đến nay “không thể được coi là mẫu mực” và tính bình quân, dự báo lạm phát lõi của các ngân hàng trung ương các nền kinh tế phát triển trong khoảng thời gian đó đã có sự chênh lệch thấp hơn khoảng 1 điểm phần trăm và cao hơn 1,5 điểm phần trăm so với thực tế.

Trong đó, Ngân hàng Trung ương Anh (BOE) có thành tích dự báo lạm phát tệ hơn cả, nhưng với vị thế quan trọng toàn cầu của Fed, việc Fed dự báo thiếu chính xác trở nên nổi bật hơn. Dự báo lạm phát lõi của Fed trong 6 năm qua bình quân thấp hơn 1,3 điểm phần trăm và cao hơn khoảng 2 điểm phần trăm so với con số thực tế.

Năm tới, rất có thể lạm phát ở Mỹ sẽ giảm về phù hợp với dự báo của Fed. Với sự suy yếu của thị trường lao động, tỷ lệ thất nghiệp có thể tăng lên, nhu cầu tiêu dùng giảm xuống, và áp lực giá cả sẽ giảm theo.

Nhưng hiện tại, ông McGreever cho rằng lạm phát ở Mỹ có vẻ vẫn đang âm ỉ. Một số thước đo cho thấy kỳ vọng lạm phát ở nước này đang gần mức 5% hơn là mục tiêu 2% của Fed, điều kiện tài chính đang nới lỏng nhất trong nhiều năm, và các biện pháp nới lỏng tài khóa và tiền tệ có thể sẽ được triển khai trong thời gian tới.

Tập hợp tất cả các yếu tố này lại, đó sẽ là công thức cho lãi suất thực ở Mỹ giảm và thêm áp lực mất giá đối với USD.