Nhìn lại lịch sử phát triển thị trường vốn Việt Nam, ông Hoàng Việt Anh – CFA, CMT, Tổng Giám đốc LPBank Securities (LPBS), cho rằng cứ khoảng 10 năm lại xuất hiện một làn sóng IPO lớn.
Làn sóng đầu tiên diễn ra giai đoạn 2007 khi Việt Nam gia nhập WTO, với hơn 60 doanh nghiệp lớn niêm yết, bao gồm các ngân hàng như Vietcombank, VietinBank cùng nhiều doanh nghiệp cổ phần hóa. Giai đoạn này huy động khoảng 40.000 tỷ đồng, tương đương gần 5% GDP thời điểm đó.
Đến chu kỳ thứ hai giai đoạn 2017–2018, thị trường ghi nhận gần 200 doanh nghiệp IPO, nổi bật có Techcombank, VIB, HDBank cùng nhiều doanh nghiệp thuộc hệ sinh thái Vingroup. Quy mô huy động tăng vọt lên khoảng 130.000 tỷ đồng.
Hiện nay, giai đoạn 2025–2030 có thể mở ra làn sóng IPO thứ ba.
Nhìn ở góc độ tổng thể, thị trường vốn Việt Nam hiện vẫn phụ thuộc lớn vào kênh tín dụng ngân hàng. Trong bối cảnh đó, thị trường chứng khoán sẽ đóng vai trò ngày càng quan trọng đối với nền kinh tế, đặc biệt là thị trường cổ phiếu và thị trường trái phiếu.
Chính phủ cũng đã đặt mục tiêu nâng quy mô thị trường chứng khoán lên mức tương đương 120% GDP, trong khi thị trường trái phiếu đạt 30% GDP. Đây được xem là định hướng quan trọng nhằm giảm dần sự phụ thuộc vào tín dụng và mở rộng các kênh huy động vốn trung, dài hạn cho doanh nghiệp.
Theo đánh giá, Việt Nam đang bước vào giai đoạn hội tụ đầy đủ “thiên thời, địa lợi, nhân hòa” để đón làn sóng IPO thứ ba, trong bối cảnh dòng vốn toàn cầu dịch chuyển mạnh và nền tảng thị trường tài chính trong nước ngày càng hoàn thiện.
“Thiên thời” ở đây là sự dịch chuyển của dòng vốn toàn cầu, xu hướng “Trung Quốc +1” cùng những lợi thế ngày càng rõ nét của Việt Nam trong chuỗi cung ứng khu vực. Đây được xem là điều kiện thuận lợi để thị trường vốn Việt Nam bước vào một giai đoạn phát triển mới.
Bên cạnh đó, Việt Nam đang sở hữu nhiều yếu tố “địa lợi”. Thị trường trong nước tiếp tục mở rộng, hạ tầng tài chính được đầu tư mạnh trong vài năm gần đây. Nhiều cấu phần mới của thị trường vốn đang dần hình thành như thị trường tài sản mã hóa, trung tâm tài chính quốc tế, thị trường tín chỉ carbon cùng sự tham gia ngày càng lớn của khu vực doanh nghiệp.
Nhìn ở góc độ tổng thể, thị trường vốn Việt Nam hiện vẫn phụ thuộc lớn vào kênh tín dụng ngân hàng. Trong tương lai, thị trường chứng khoán, bao gồm thị trường cổ phiếu và thị trường trái phiếu, sẽ đóng vai trò ngày càng quan trọng trong việc dẫn vốn cho nền kinh tế.
Chính phủ cũng đã đặt mục tiêu quy mô thị trường chứng khoán đạt 120% GDP và thị trường trái phiếu đạt 30% GDP. Theo đánh giá, Việt Nam đang hội tụ đầy đủ “thiên thời, địa lợi, nhân hòa” để bước vào làn sóng IPO thứ ba, trong bối cảnh dòng vốn quốc tế dịch chuyển mạnh và nền tảng thị trường tài chính trong nước ngày càng hoàn thiện.
"Nếu lặp lại quy mô huy động tương đương 3–5% GDP như các chu kỳ trước thì lượng vốn có thể đạt khoảng 500.000–600.000 tỷ đồng”, ông Việt Anh nhận định.
Ông Việt Anh nhấn mạnh rằng cùng với sự phát triển của thị trường vốn, các mảng thị trường trái phiếu, thị trường cổ phiếu và hoạt động IPO sẽ còn nhiều dư địa tăng trưởng. Nhìn ở bức tranh rộng hơn, chúng tôi định hướng đồng hành cùng những doanh nghiệp hàng đầu của nền kinh tế để đưa ra các sản phẩm chất lượng, qua đó giúp nhà đầu tư tiếp cận những cơ hội đầu tư thực sự hiệu quả.
Đây cũng là mảng hoạt động trọng tâm thứ hai mà chúng tôi muốn phát triển, bao gồm IPO, trái phiếu và tiếp tục duy trì danh mục tự doanh cổ phiếu.
Bên cạnh đó, công ty tập trung xây dựng năng lực nguồn vốn nhằm duy trì khả năng huy động vốn, quy mô bảng cân đối kế toán và tính thanh khoản cho danh mục đầu tư. Hiện tại, tại Việt Nam chỉ có khoảng 3 công ty chứng khoán theo đuổi mô hình phát triển dựa trên quy mô bảng cân đối lớn. Đây được xem là một công thức thành công và LPBS cũng đang đi theo hướng này.
Năng lực huy động vốn của công ty đã được chứng minh khi hiện mới sử dụng khoảng 12.000 tỷ đồng trên tổng hạn mức tín dụng hơn 35.000 tỷ đồng đang có. Điều đó cho thấy doanh nghiệp vẫn còn dư địa rất lớn để hiện thực hóa mục tiêu trở thành một định chế tài chính trung gian theo mô hình ngân hàng đầu tư thế hệ mới, đóng vai trò dẫn vốn cho doanh nghiệp.
