Theo số liệu sơ bộ do Văn phòng Nội các Nhật Bản công bố
ngày thứ Ba (19/5), kinh tế Nhật Bản tăng trưởng 0,5% trong quý 1/2026 so với
quý trước sau khi điều chỉnh theo mùa. Quy đổi theo năm, mức tăng này tương
đương 2,1%.
Đây là quý tăng trưởng thứ 2 liên tiếp của Nhật Bản, cho thấy
nền kinh tế này vẫn giữ được sức chống chịu trong bối cảnh giá năng lượng tăng
mạnh do chiến sự Iran. Tổng sản phẩm trong nước (GDP) thực tế - chỉ tiêu đo lường
quy mô nền kinh tế sau khi đã điều chỉnh theo lạm phát - tiếp tục tăng nhờ chi
tiêu của người tiêu dùng và doanh nghiệp trong nước duy trì ổn định.
Chi tiêu chính phủ tăng cũng góp phần quan trọng giúp kinh tế
Nhật Bản đạt mức tăng trưởng cao hơn dự báo. Trong quý, tiêu dùng tư nhân tăng
0,3% so với quý trước, tương đương mức tăng 1,1% nếu quy đổi theo năm. Chi tiêu
công cũng tăng 0,3%.
Trước đó, kinh tế Nhật Bản suy giảm trong quý 3/2025, trước
khi tăng nhẹ 0,2% vào quý 4/2025. Kết quả quý 1/2026 cho thấy đà phục hồi của nền
kinh tế đã rõ rệt.
Tuy nhiên, giá dầu tăng mạnh vẫn là thách thức lớn đối với
Nhật Bản - nền kinh tế phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu năng lượng. Trước khi chiến
sự Iran nổ ra, dầu Brent giao dịch quanh 70 USD/thùng, nhưng gần đây đã tăng
lên gần 110 USD/thùng.
Giá dầu tăng mạnh do eo biển Hormuz - tuyến hàng hải trọng yếu
đối với dầu xuất khẩu từ Vịnh Ba Tư sang châu Á - gần như tê liệt vì chiến sự.
Trước sức ép này, Nhật Bản đã xả một phần dự trữ dầu và tìm cách chuyển sang
các tuyến vận chuyển thay thế.
Trong quý 1/2026, nhập khẩu của Nhật Bản tăng 0,5%, trong
khi xuất khẩu tăng 1,7% so với quý trước.
Tại Nhật Bản, tình trạng thiếu naphtha - sản phẩm tinh chế từ
dầu thô được dùng làm nguyên liệu đầu vào cho ngành hóa dầu - đang trở thành vấn
đề đáng chú ý, trong bối cảnh chi phí năng lượng tăng mạnh. Thủ tướng Nhật Bản
Sanae Takaichi cam kết bảo đảm nguồn cung mặt hàng này để duy trì đà tăng trưởng,
dù mục tiêu đó có thể đòi hỏi Chính phủ Nhật Bản tăng chi tiêu đáng kể.
Theo báo cáo gần đây của Trung tâm Nghiên cứu Kinh tế Nhật Bản
(JCER), nền kinh tế nước này nhiều khả năng vẫn duy trì được tốc độ tăng trưởng
vừa phải, nhờ chi tiêu cho trí tuệ nhân tạo (AI) và quốc phòng tăng lên.
“Nhu cầu cải thiện ở nhiều khu vực của nền kinh tế cho thấy
tăng trưởng có nền tảng tốt hơn. Điều này cũng có thể là bằng chứng cho thấy lạm
phát đang tăng lên”, bà Naomi Fink, Giám đốc chiến lược toàn cầu của công ty quản
lý tài sản Amova Asset Management, nhận xét với hãng tin AP.
Chi phí năng lượng tăng đang tiếp tục đẩy giá cả đi lên.
Cùng với kết quả tăng trưởng mạnh hơn dự báo trong quý 1/2026, yếu tố này có thể
khiến Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) có thêm lý do để tăng lãi suất, trong
bối cảnh cơ quan này đang từng bước rời khỏi chính sách lãi suất siêu thấp kéo
dài nhiều năm.
Dù lạm phát tại Nhật Bản vẫn thấp hơn Mỹ, tiền lương của người
lao động nước này chưa theo kịp đà tăng giá. Trên thị trường chứng khoán, chỉ số
Nikkei 225 giảm 1,3% trong phiên sáng thứ Tư (20/5). Trước đó, ngày 7/5, chỉ số
này lập đỉnh lịch sử với mức đóng cửa kỷ lục 62.833,84 điểm.
