Lao động nước ngoài tại Nhật Bản lần đầu vượt 2,5 triệu người, Việt Nam chiếm 23,6%

Theo số liệu do Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản công bố cuối tuần trước, tính đến cuối tháng 10/2025, Nhật Bản có 2.571.037 lao động nước ngoài - lần đầu vượt mốc 2,5 triệu kể từ khi cơ quan này bắt đầu thống kê vào năm 2008.

Trong năm ngoái, lực lượng lao động nước ngoài tại Nhật Bản tăng 11,7%, thấp hơn 0,7 điểm phần trăm so với mức tăng của năm trước đó, nhưng vẫn ghi nhận năm thứ ba liên tiếp tăng trên 10%. Người nước ngoài chiếm khoảng 4% tổng số lao động tại Nhật Bản.

Xét theo quốc tịch, lao động Việt Nam đứng đầu với khoảng 600.000 người, chiếm 23,6% tổng số. Lao động Trung Quốc đứng thứ hai với 430.000 người, tiếp theo là Philippines với 260.000 người.

Xét về tốc độ tăng, lao động Myanmar tăng mạnh nhất, tăng 42,5%. Lao động Indonesia và Sri Lanka cũng tăng đáng kể, lần lượt 34,6% và 28,9%.

“Dù Nhật Bản phải cạnh tranh với các điểm đến như Hàn Quốc và Đài Loan để thu hút nhân lực, nhiều lao động vẫn lựa chọn Nhật Bản nhờ mức độ an toàn cao và sức hút văn hóa”, Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản cho biết.

Xét theo ngành, lao động nước ngoài tại Nhật năm ngoái tăng mạnh nhất ở lĩnh vực y tế và phúc lợi, bao gồm điều dưỡng, với mức tăng 25,6%. Nhóm dịch vụ lưu trú và ăn uống tăng 17,1%, còn xây dựng tăng 16,1%. Ngành chế tạo tiếp tục là lĩnh vực sử dụng nhiều lao động nước ngoài nhất với khoảng 630.000 người.

Trong thời gian tới, Chính phủ Nhật Bản dự kiến triển khai Chương trình Việc làm Phát triển Kỹ năng (ESD) - cơ chế mới dành cho lao động nước ngoài - để thay thế Chương trình Thực tập sinh Kỹ thuật (TITP) hiện nay. TITP lâu nay vấp phải chỉ trích vì bị coi là kênh cung ứng lao động giá rẻ và phát sinh nhiều vấn đề về quyền con người.

Chương trình ESD dự kiến bắt đầu từ tháng 4/2027, tiếp nhận tối đa 426.200 lao động trong 2 năm. Theo cơ chế mới, người lao động có thể lưu trú lâu hơn sau khi hoàn tất 3 năm làm việc.

Nội các của bà Takaichi dự kiến sẽ phê duyệt chương trình ESD ngay trong tháng này, sau khi hoàn tất quá trình thảo luận.

Nhật Bản kỳ vọng sự thay đổi này sẽ giúp xử lý tình trạng thiếu hụt lao động ở 17 lĩnh vực, gồm dịch vụ lưu trú, nhà hàng và điều dưỡng. Ngoài ra, nước này tiếp tục duy trì chương trình Lao động Kỹ năng Đặc định (SSW), vốn nhắm tới nhóm lao động trình độ cao. Tính chung, hai chương trình có thể đưa tối đa 1,23 triệu lao động nước ngoài vào Nhật Bản.

Theo tờ báo Nikkei Asia, trong bối cảnh dư luận Nhật Bản ngày càng thận trọng trước xu hướng gia người nước ngoài tăng nhanh, Chính phủ Nhật Bản đang rà soát các chính sách liên quan, trong đó có các biện pháp xử lý trường hợp lưu trú quá hạn thị thực.

Từ tháng 4/2026, Nhật Bản dự kiến yêu cầu doanh nghiệp tăng cường kê khai thông tin khi mua đất rừng hoặc các bất động sản được coi là quan trọng đối với an ninh quốc gia, trong đó có việc khai quốc tịch của người đứng đầu doanh nghiệp trong hồ sơ đăng ký. Chính phủ cũng sẽ yêu cầu cá nhân cung cấp quốc tịch khi mua đất rừng.

Các quy định này nhằm giúp nhà chức trách nắm rõ hơn quy mô người nước ngoài sở hữu bất động sản tại Nhật Bản, trong bối cảnh dư luận trong nước ngày càng lo ngại về xu hướng người nước ngoài gia tăng thu mua đất đai.

Năm ngoái, Chính phủ Nhật Bản đã siết quy định với người nước ngoài muốn mua đất nông nghiệp, trong đó yêu cầu cung cấp thêm thông tin về tình trạng cư trú.