Mỹ vượt Nhật Bản trở thành nhà sản xuất thép lớn thứ ba thế giới

Theo dữ liệu từ Hiệp hội Thép Thế giới (WSA), sản lượng thép thô của Mỹ trong năm 2025 tăng 3,1% lên 82 triệu tấn - lần đầu tăng trở lại sau 2 năm. Đây cũng là lần đầu sản lượng thép của Mỹ vượt Nhật Bản kể từ năm 1999.

Giới phân tích cho rằng đà tăng này chủ yếu nhờ chính sách thuế quan của Tổng thống Mỹ Donald Trump, đồng thời nhu cầu thép tại Mỹ cũng cải thiện khi trào lưu xây dựng trung tâm dữ liệu phục vụ phát triển trí tuệ nhân tạo (AI) tăng tốc.

Từ ngày 12/3/2025, Mỹ áp thuế quan 25% với thép và nhôm nhập khẩu, rồi nâng lên 50% từ 4/6/2025. Dự báo giá thép nhập khẩu tăng do thuế quan và nhu cầu trong nước đi lên đã thúc đẩy các nhà sản xuất thép Mỹ tăng sản lượng.

Thời gian qua, giá thép tại Mỹ ghi nhận xu hướng tăng. Theo công ty nghiên cứu SteelBenchmarker của Mỹ, tính đến ngày 12/1, giá cuộn thép cán nóng - đầu vào cho ngành chế tạo và nhiều lĩnh vực khác - đạt 983 USD/tấn, cao nhất kể từ cuối tháng 5 năm ngoái khi giá ở mức 993 USD/tấn.

Mức giá này cao gấp 2 lần so với giá xuất khẩu toàn cầu và cao hơn 30% so với tháng 1/2025, thời điểm Tổng thống Trump bắt đầu nhiệm kỳ thứ hai.

Theo Viện Sắt và Thép Mỹ (AISI), lượng thép tiêu thụ trong nước của Mỹ trong tháng 11 năm ngoái tăng 5% so với cùng kỳ năm trước. Nhu cầu thép phục vụ xây dựng các trung tâm dữ liệu và nhà máy điện cũng tăng, nhờ làn sóng AI. Số liệu từ Bộ Thương mại Mỹ cho thấy chi tiêu xây dựng của khu vực tư nhân cho các dự án trung tâm dữ liệu đã tăng gấp hơn hai lần trong giai đoạn tháng 1/2023 - tháng 1/2025.

Tập đoàn thép Nhật Bản Nippon Steel, doanh nghiệp đã thâu tóm hãng thép Mỹ U.S. Steel với giá khoảng 14,1 tỷ USD vào tháng 6 năm ngoái, dự kiến đầu tư hàng tỷ USD vào Mỹ để sản xuất hàng loạt thép chất lượng cao phục vụ các trung tâm dữ liệu và nhiều ứng dụng khác. Trong bối cảnh thuế quan đẩy giá tăng lên và nhu cầu nội địa cao, Mỹ đang trở thành điểm đến hấp dẫn đối với các nhà đầu tư nước ngoài.

Tại Mỹ, hoạt động mua bán - sáp nhập trong lĩnh vực này ngày càng sôi động. Hôm 6/1, Steel Dynamics - nhà thép Mỹ sản xuất bằng công nghệ lò hồ quang điện - thông báo hợp tác với công ty năng lượng Australia SGH để triển khai thương vụ mua lại BlueScope Steel - tập đoàn thép lớn nhất Australia - với giá 13,2 tỷ đô la Australia, tương đương 9,13 tỷ USD.

Với thương vụ này, Steel Dynamics kỳ vọng có thể thâu tóm mảng hoạt động tại Bắc Mỹ của BlueScope. Tại Mỹ, BlueScope vận hành một nhà máy thép sử dụng công nghệ lò hồ quang điện ở bang Ohio với công suất 3,5 triệu tấn/năm, đồng thời có thế mạnh ở các sản phẩm thép phục vụ ngành ô tô và xây dựng.

Steel Dynamics là công ty thép lớn thứ tư tại Mỹ và đứng thứ hai về sản lượng theo công nghệ lò hồ quang điện, sau Nucor. Doanh nghiệp này đi đầu về hiệu quả sản xuất, khi chuỗi hoạt động từ tái chế nguyên liệu, gia công, sản xuất đến logistics đều được triển khai trong nước.

Tuy nhiên, hội đồng quản trị BlueScope ngày 7/1 đã bác bỏ đề xuất mua lại trên, cho rằng mức chào mua định giá công ty quá thấp. Theo các nhà phân tích, SGH và Steel Dynamics có thể nâng giá trong các vòng đàm phán tiếp theo.

Trong khi dòng vốn đầu tư đang đổ dồn về Mỹ, thị trường thép toàn cầu lại chịu sức ép do nhu cầu thép cho xây dựng tại Trung Quốc suy giảm. Trung Quốc chiếm khoảng 1/3 mức tiêu thụ thép của thế giới. Việc Trung quốc đẩy mạnh xuất khẩu lượng thép dư thừa giá rẻ đã khiến tình hình thị trường thép toàn cầu thêm khó khăn.

“Thị trường thép đang có sự phân hóa rõ rệt giữa các khu vực áp đặt biện pháp bảo hộ để hạn chế thép nhập khẩu và các khu vực khác”, ông Atsushi Yamaguchi, nhà phân tích cấp cao của công ty chứng khoán SMBC Nikko Securities. nhận xét với tờ báo Nikkei Asia.

Ông Yamaguchi dự báo xu hướng phân cực này sẽ diễn ra mạnh mẽ hơn nữa sau năm 2026. Trong bối cảnh đó, triển vọng lợi nhuận của ngành thép tại Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan và Trung Quốc - các nền kinh tế phụ thuộc lớn vào xuất khẩu - sẽ chịu sức ép lớn hơn.