Lễ hội Xuân Yên Tử 2026: Dấu mốc lịch sử của Di sản văn hóa thế giới

Ông Mai Vũ Tuấn, Trưởng Ban Quản lý Di sản thế giới Vịnh Hạ Long - Yên Tử, cho biết sau hành trình dài xây dựng hồ sơ và vượt qua các vòng thẩm định nghiêm ngặt, việc Yên Tử được UNESCO ghi danh là sự ghi nhận chiều sâu văn hóa và giá trị nổi bật toàn cầu của di sản. Đây không chỉ là niềm tự hào mà còn đặt ra trách nhiệm lớn trong công tác bảo tồn và phát huy “nguồn sức mạnh nội sinh” của di sản, gắn bảo tồn với phát triển kinh tế di sản bền vững.

NÂNG TẦM QUY MÔ, LAN TOẢ KHÔNG GIAN DI SẢN

Lễ hội Xuân Yên Tử 2026 không chỉ mang ý nghĩa tâm linh truyền thống mà còn là cột mốc quan trọng khẳng định vị thế, giá trị nổi bật toàn cầu của Yên Tử - cái nôi của Thiền phái Trúc Lâm, dòng thiền thuần Việt gắn liền với Phật hoàng Trần Nhân Tông và lịch sử hơn 700 năm của dân tộc.

Theo Ban tổ chức, Lễ hội Xuân Yên Tử 2026 được nâng cấp toàn diện về cả quy mô tổ chức lẫn chiều sâu nội dung văn hóa. Lễ hội năm nay có sự chủ trì, phối hợp của Ban Quản lý Di sản thế giới Vịnh Hạ Long - Yên Tử, Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh Quảng Ninh, Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Quảng Ninh cùng nhiều cơ quan, đơn vị liên quan.

Điểm mới nổi bật là không gian lễ hội được mở rộng đáng kể, thay vì tập trung tại một khu vực như trước đây. Năm nay, lễ hội có sự tham gia trực tiếp của nhiều phường trên địa bàn thành phố Uông Bí, gồm Vàng Danh, Yên Tử, Thượng Yên Công, Phương Đông và Bắc Sơn. Sự kết nối này tạo nên một không gian văn hóa cộng đồng rộng lớn, gắn kết di sản với đời sống đương đại, để tinh thần Phật giáo Trúc Lâm thấm sâu vào sinh hoạt của người dân địa phương và du khách thập phương.

Thông qua các công nghệ trình diễn hiện đại, chương trình hứa hẹn mang đến một “bữa tiệc thị giác và cảm xúc”, lan tỏa sâu sắc tư tưởng nhân văn, nhập thế của Phật hoàng Trần Nhân Tông đến đông đảo công chúng. Toàn bộ chương trình sẽ được truyền hình trực tiếp trên các kênh QTV1, QTV3 của Báo và Đài Phát thanh - Truyền hình Quảng Ninh, góp phần đưa giá trị di sản Yên Tử đến gần hơn với khán giả cả nước.

MIỄN PHÍ VÉ THAM QUAN, KÍCH CẦU DU LỊCH DI SẢN

Bên cạnh các nghi lễ và chương trình nghệ thuật, Lễ hội Xuân Yên Tử 2026 còn diễn ra nhiều hoạt động văn hóa đặc sắc, giàu tính trải nghiệm. Nổi bật là Triển lãm về Phật giáo Trúc Lâm Yên Tử, trưng bày cổ vật nhà Trần và các tư liệu quý về Phật giáo tại không gian Gương Thiền Khai Tâm, giúp công chúng hiểu rõ hơn về chiều sâu lịch sử và giá trị tinh thần của di sản.

Song song với đó là Hội chợ trưng bày, giới thiệu sản phẩm OCOP và liên hoan ẩm thực các vùng miền với quy mô hơn 100 gian hàng, giới thiệu các sản phẩm thủ công mỹ nghệ, đồ đồng, đồ gỗ thờ tự và đặc sản vùng miền tiêu biểu. Không gian trải nghiệm “Xuân di sản - Tết làng Nương” cũng được kỳ vọng sẽ thu hút đông đảo giới trẻ và du khách quốc tế thông qua các trò chơi dân gian, biểu diễn múa rồng lân, võ thuật cổ truyền và các hoạt động văn hóa cộng đồng đặc sắc.

Chính sách miễn phí tham được kỳ vọng sẽ tạo điều kiện thuận lợi để người dân và du khách trong, ngoài nước tiếp cận di sản thế giới Yên Tử, đồng thời góp phần gia tăng lượng khách, thúc đẩy phát triển du lịch bền vững gắn với bảo tồn di sản.

Trước dự báo lượng khách tăng đột biến trong mùa lễ hội đầu tiên sau khi được UNESCO ghi danh, tỉnh Quảng Ninh đã đặc biệt chú trọng công tác bảo đảm an ninh, an toàn cho du khách. Hệ thống camera AI giám sát thông minh được lắp đặt trên các tuyến đường và khu vực trọng điểm để điều tiết luồng khách, bảo đảm trật tự, an toàn. Đồng thời, tỉnh cũng mua bảo hiểm đầy đủ cho mọi du khách tham quan di sản.

Với sự chuẩn bị công phu, cách tiếp cận bài bản và tầm vóc của một di sản thế giới, Lễ hội Xuân Yên Tử 2026 được kỳ vọng sẽ tạo dấu ấn đặc biệt, đưa Yên Tử trở thành không gian văn hóa - tâm linh an toàn, thân thiện, hấp dẫn; đồng thời là “địa chỉ đỏ” trong giáo dục truyền thống, bồi đắp niềm tự hào dân tộc cho các thế hệ hôm nay và mai sau.