Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Bùi Thị Minh Hoài nhấn mạnh Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam cần phát huy vai trò tập hợp trí thức, chủ động tham mưu, hiến kế và tham gia giải quyết các bài toán phát triển của đất nước, địa phương.

Sáng 28/8, tại Hà Nội, Đại hội đại biểu toàn quốc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam lần thứ IX, nhiệm kỳ 2026-2031 khai mạc với sự tham dự của 489 đại biểu chính thức.

Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Bùi Thị Minh Hoài dự và phát biểu chỉ đạo. Cùng dự có nguyên Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng và đại diện lãnh đạo các ban, bộ, ngành Trung ương.

KHOA HỌC, CÔNG NGHỆ LÀ ĐỘNG LỰC PHÁT TRIỂN

Phát biểu tại Đại hội, Chủ tịch Bùi Thị Minh Hoài nhấn mạnh Đại hội lần thứ IX diễn ra trong thời điểm toàn Đảng, toàn dân, toàn quân đang tích cực triển khai Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng và các nghị quyết chiến lược phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Theo Chủ tịch Bùi Thị Minh Hoài, trí thức nói chung và trí thức khoa học, công nghệ nói riêng là vốn quý của dân tộc. Đảng luôn coi trọng vai trò của trí thức; đội ngũ trí thức đã có những đóng góp thiết thực vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ đất nước.

Với vai trò là tổ chức hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ, những năm qua Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam đã thực hiện tốt các nhiệm vụ được giao.

Nhấn mạnh đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới với mục tiêu đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao và đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao, Chủ tịch Bùi Thị Minh Hoài cho rằng Việt Nam không thể tiếp tục dựa vào mô hình tăng trưởng chủ yếu dựa trên tài nguyên thiên nhiên hay lao động giá rẻ.

“Khát vọng vươn mình chỉ có thể được hiện thực hóa bằng con đường khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Đây là động lực quyết định, là lực lượng sản xuất tiên tiến nhất, định hình sức mạnh tổng hợp quốc gia trong kỷ nguyên mới”, Chủ tịch Bùi Thị Minh Hoài nhấn mạnh.

Thời gian qua, Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư đã ban hành nhiều nghị quyết chiến lược, trong đó có Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Nghị quyết số 45-NQ/TW ngày 24/11/2023 về tiếp tục xây dựng và phát huy vai trò của đội ngũ trí thức đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước nhanh và bền vững trong giai đoạn mới.

Trong bối cảnh mới, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam cần xác định rõ trách nhiệm chính trị trước Đảng, trước Nhân dân; chủ động tham mưu, hiến kế và trực tiếp cùng các ngành, các cấp giải quyết những bài toán phát triển thực tiễn của đất nước, địa phương.

5 NHÓM NHIỆM VỤ TRỌNG TÂM CỦA LIÊN HIỆP HỘI

Để hiện thực hóa các mục tiêu, chỉ tiêu Đại hội đề ra, Chủ tịch Bùi Thị Minh Hoài đề nghị Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam tập trung vào 5 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm.

Trước hết, Liên hiệp Hội cần làm tốt hơn vai trò cầu nối chính trị, kiến tạo môi trường tự do sáng tạo cho đội ngũ trí thức; phát huy vai trò hạt nhân chính trị, quán triệt sâu sắc các nghị quyết của Đảng và Nghị quyết Đại hội đến đội ngũ đảng viên, hội viên, trí thức.

Liên hiệp Hội phải trở thành địa chỉ tin cậy để trí thức gửi gắm tâm tư, nguyện vọng; chủ động tham mưu, đề xuất hoàn thiện thể chế, chính sách, pháp luật nhằm giải phóng năng lực sáng tạo, tôn trọng tính độc lập, khách quan và tự do sáng tạo trong nghiên cứu khoa học; có cơ chế vinh danh, đãi ngộ xứng đáng những cống hiến xuất sắc.

Thứ hai, quyết liệt chuyển đổi số toàn diện hệ thống, xây dựng hệ sinh thái số liên thông toàn quốc. Chủ tịch Bùi Thị Minh Hoài đánh giá cao mục tiêu xây dựng “VUSTA Digital Ecosystem”, yêu cầu nền tảng này kết nối toàn bộ 126 hội thành viên và các tổ chức khoa học, công nghệ trực thuộc.

Cùng với đó, cần khẩn trương nghiên cứu xây dựng “Cơ sở dữ liệu quốc gia về chuyên gia, trí thức khoa học và công nghệ - VUSTA Global”, tạo công cụ quy tụ nguồn lực chất xám của trí thức trẻ, các viện nghiên cứu, trường đại học, tập đoàn kinh tế tư nhân và trí thức Việt Nam ở nước ngoài.

Thứ ba, nâng cao chất lượng và tính đột phá của hoạt động tư vấn, phản biện, giám định xã hội. Đại hội đặt mục tiêu tăng 15% số lượng nhiệm vụ tư vấn, phản biện và giám định xã hội đối với các chương trình, dự án của Đảng và Nhà nước.

Liên hiệp Hội cần đổi mới căn bản phương thức phản biện; các ý kiến phải dựa trên luận chứng khoa học, bảo đảm tính độc lập, khách quan, thực tiễn và khả năng dự báo, hỗ trợ các cơ quan hoạch định chính sách, nhất là trong những lĩnh vực kinh tế mới như kinh tế ban đêm, kinh tế bạc, kinh tế tuần hoàn, kinh tế xanh.

Thứ tư, đẩy mạnh nghiên cứu ứng dụng, chuyển giao khoa học và công nghệ, thu hẹp khoảng cách giữa nghiên cứu với sản xuất và thị trường. Liên hiệp Hội cần hỗ trợ thương mại hóa các giải pháp đạt giải Vifotec; tăng cường liên kết với các bộ, ngành, địa phương để đảm nhận các dịch vụ công, nhất là trong đào tạo nghề, phổ biến kiến thức kỹ thuật, chuyển giao công nghệ sinh học, nông nghiệp công nghệ cao và bảo vệ môi trường.

Thứ năm, đổi mới mạnh mẽ công tác cán bộ, tạo điều kiện để các nhà khoa học trẻ, xuất sắc tham gia bộ máy lãnh đạo; đồng thời đẩy mạnh hội nhập và kết nối quốc tế.

Chủ tịch Bùi Thị Minh Hoài đề nghị Liên hiệp Hội chủ động tổ chức các sự kiện khoa học tầm quốc tế, đăng cai các diễn đàn về công nghệ mũi nhọn như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, lượng tử, công nghệ sinh học, qua đó định vị Liên hiệp Hội không chỉ là cầu nối trong nước mà còn là nhịp cầu tri thức giữa Việt Nam với các trung tâm khoa học hàng đầu thế giới.

Thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Chủ tịch Bùi Thị Minh Hoài chúc mừng 143 đồng chí được Đại hội tín nhiệm bầu vào Ban Chấp hành Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam khóa IX, nhiệm kỳ 2026-2031; đồng thời mong muốn Ban Chấp hành khóa mới phát huy tinh thần đoàn kết, trí tuệ, thực hiện thắng lợi phương châm “Đoàn kết - Sáng tạo - Đột phá - Phát triển”.

Chủ tịch Bùi Thị Minh Hoài đề nghị mỗi nhà khoa học, mỗi trí thức tiếp tục nuôi dưỡng đam mê, sáng tạo, nghiên cứu, dấn thân và cống hiến vì một Việt Nam hùng cường, thịnh vượng.

* Tại Đại hội, các đại biểu đã bầu Ban Chấp hành Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam khóa IX, nhiệm kỳ 2026-2031, gồm 143 đồng chí. Giáo sư, Viện sĩ Châu Văn Minh, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng các khóa XI, XII, XIII; Phó Chủ tịch không chuyên trách Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Bí thư Đảng ủy Liên hiệp Hội Việt Nam, được tín nhiệm bầu giữ chức Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam khóa IX.

Phát biểu nhận nhiệm vụ, Giáo sư, Viện sĩ Châu Văn Minh cho biết nhiệm kỳ 2026-2031, Liên hiệp Hội Việt Nam sẽ tập trung vào 5 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm.

Trong đó, đẩy mạnh tham mưu, tư vấn, phản biện nhằm cụ thể hóa chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và hướng dẫn của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; đổi mới phương thức tập hợp, đoàn kết, phát huy đội ngũ trí thức; nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động chuyên môn và quản trị toàn hệ thống; đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý, điều hành, kết nối chuyên gia; nâng cao hiệu quả hợp tác quốc tế về khoa học và công nghệ, tăng cường kết nối trí thức Việt Nam trên toàn cầu.

Giáo sư, Viện sĩ Châu Văn Minh nhấn mạnh nhiệm kỳ mới phải tạo chuyển biến thực chất, từ cách tổ chức công việc, tập hợp trí thức, lắng nghe các nhà khoa học đến việc chuyển tải những ý kiến khoa học có giá trị tới các cơ quan có trách nhiệm.

Theo Chủ tịch Liên hiệp Hội Việt Nam, giá trị lớn nhất của tổ chức là con người, trí tuệ và tâm huyết của đội ngũ trí thức. Vì vậy, Liên hiệp Hội cần tiếp tục phát huy vai trò cầu nối giữa đội ngũ trí thức với Đảng, Nhà nước và xã hội.