Lỗ 70 tỷ USD, Meta quyết không khai tử công nghệ metaverse

Năm 2021, nhà sáng lập Facebook, Mark Zuckerberg, từng tuyên bố một quyết định gây chú ý, đó là đổi tên công ty thành Meta, đồng thời tuyên bố metaverse - một không gian số nơi con người có thể làm việc, trò chuyện và sinh hoạt sẽ trở thành “biên giới lớn tiếp theo” của công ty. 

Ông khẳng định metaverse sẽ là “công nghệ kế nhiệm” của Internet  di động và đặt mục tiêu đưa Meta trở thành doanh nghiệp tiên phong trong lĩnh vực này.

Thời điểm đó, không chỉ Meta hào hứng, Grayscale, một số công ty khác cũng nhận định metaverse có thể mở ra “cơ hội doanh thu hàng nghìn tỷ USD”.

Thế nhưng gần 5 năm trôi qua, “canh bạc” ấy đã trở thành một trong những khoản đầu tư tốn kém nhất của ngành công nghệ. Theo Bloomberg, bộ phận Reality Labs của Meta đã lỗ tổng cộng hơn 70 tỷ USD kể từ năm 2021, để chi vào các không gian ảo “vắng vẻ”, những hình đại diện còn nhiều lỗi, thiết bị đeo mắt giá cao và chỉ vỏn vẹn khoảng 38 người dùng vào năm 2022.javascript:;

Vấn đề nằm ở chỗ metaverse chưa đưa ra được một lý do đủ thuyết phục để người dùng rời bỏ những thiết bị đã quá quen thuộc và tiện lợi như điện thoại hay máy tính để tham gia vào một không gian mới. Dù đổ tiền đầu tư trong nhiều năm, công nghệ thực tế ảo vẫn vướng những hạn chế cố hữu, trong khi nội dung hấp dẫn lại quá ít ỏi.

Bloomberg cho biết tỷ phú Mark Zuckerberg đang chuẩn bị cắt giảm tới 30% ngân sách của Reality Labs, tương đương giảm chi tiêu từ 4 đến 6 tỷ USD. Việc này sẽ ảnh hưởng đến mọi mảng từ nền tảng Horizon Worlds đến thiết bị thực tế ảo Quest. Việc sa thải nhân sự cũng có thể diễn ra ngay trong tháng Một, dù Meta vẫn chưa đưa ra quyết định cuối cùng.

Theo Fortune, động thái này diễn ra sau một cuộc họp chiến lược tại khu phức hợp của Mark Zuckerberg ở Hawaii tháng trước. Tại đây, ông đã rà soát ngân sách năm 2026 và yêu cầu các bộ phận cắt giảm 10% chi phí. Riêng Reality Labs phải cắt sâu hơn. Một nguồn tin cho biết thị trường VR đã không phát triển như Meta kỳ vọng, biến Reality Labs từ một mũi nhọn chiến lược thành “hố đốt tiền” cần phải siết chi phí.

Phố Wall lập tức phản ứng tích cực. Cổ phiếu Meta tăng hơn 4% trong phiên giao dịch ngày thứ năm tuần trước sau thông tin này, giúp vốn hóa công ty tăng thêm khoảng 69 tỷ USD.

Ông Craig Huber, nhà sáng lập Huber Research, nói với Reuters: “Đây là bước đi đúng,  chỉ tiếc là quá muộn”. Suốt nhiều năm, giới đầu tư không ngừng phàn nàn rằng metaverse chỉ là “cuộc phiêu lưu” tốn kém, làm tiêu hao nguồn lực khổng lồ nhưng doanh thu mang về thì không đáng kể. 

Song Meta khẳng định họ không “khai tử” nghiên cứu metaverse. Một phát ngôn viên nói với South China Morning Post rằng Meta đang “chuyển một phần nguồn lực từ metaverse sang kính AI và thiết bị đeo”. Điều này có thể hiểu Meta vẫn sẽ đầu tư cho nghiên cứu dòng kính thông minh Ray-Ban, sản phẩm đã tăng gấp ba doanh số chỉ trong một năm.

Trong khi đó, một điều chắc chắn là Meta đã sẵn sàng tham gia vào cuộc chơi tiếp theo - AI.

Meta dự kiến chi khoảng 72 tỷ USD cho AI trong năm nay, gần tương đương toàn bộ khoản lỗ của họ cho metaverse kể từ 2021. Con số bao gồm chi phí xây dựng trung tâm dữ liệu, phát triển mô hình, đầu tư phần cứng… Dù vậy, giới đầu tư có vẻ hào hứng hơn với việc Meta “đốt tiền” cho AI thay vì metaverse, nhưng họ vẫn muốn công ty làm rõ con số thực sự sẽ là bao nhiêu, và cuộc chạy đua này sẽ kéo dài đến lúc nào.

Nhưng cuộc chơi này Meta không đơn độc, các ông lớn khác như Amazon, Google và chính Microsoft đang chi hàng chục tỷ đô la để mở rộng hạ tầng đám mây nhằm đáp ứng nhu cầu AI tăng vọt.