Mỹ siết trừng phạt Iran trước vòng đàm phán mới

Bộ Tài chính Mỹ ngày thứ Tư (25/2) áp lệnh trừng phạt đối với hơn 30 cá nhân, tổ chức và các tàu thuộc đội tàu “bóng đêm” - nhóm chuyên chở dầu lách trừng phạt. Các biện pháp này được đưa ra trên cơ sở cáo buộc các thực thể hỗ trợ Iran bán dầu mỏ bất hợp pháp và cung ứng nguồn lực cho các chương trình tên lửa đạn đạo và sản xuất vũ khí của Tehran.

Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài (OFAC) thuộc Bộ Tài chính Mỹ cũng đưa vào danh sách trừng phạt nhiều mạng lưới trung gian - gồm công ty và đầu mối mua bán, vận chuyển và cung ứng thiết bị. Nhóm này bị cáo buộc giúp Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) và Bộ Quốc phòng - Hậu cần Lực lượng Vũ trang Iran tiếp cận các vật liệu tiền chất và máy móc phục vụ sản xuất tên lửa đạn đạo cùng các loại vũ khí khác.

Động thái trên của Bộ Tài chính Mỹ diễn ra trong bối cảnh chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump gia tăng sức ép lên nền kinh tế Iran và đàm phán về chương trình hạt nhân của Iran vẫn đang bế tắc.

Ông Trump trước đó cảnh báo Washington có thể cân nhắc tấn công nếu Tehran không đạt được thỏa thuận nhằm giải quyết tranh chấp kéo dài liên quan tới chương trình hạt nhân. Ông cũng đề cập về khả năng này trong bài phát biểu Thông điệp Liên bang trước Quốc hội vào tối thứ Ba (24/2).

Quan điểm lâu nay của Mỹ là Iran không được sở hữu, hoặc tiến gần tới năng lực chế tạo, vũ khí hạt nhân - đồng thời không được làm giàu uranium.

Về phía mình, Tehran nhấn mạnh đàm phán chỉ nên xoay quanh chương trình hạt nhân của Iran và khẳng định đã ngừng làm giàu uranium kể từ sau các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào các cơ sở hạt nhân của nước này hồi tháng 6/2025. Tehran cũng khẳng định chương trình hạt nhân chỉ phục vụ mục tiêu sản xuất năng lượng dân sự.

Theo Bộ Tài chính Mỹ, gói trừng phạt lần này nhằm vào 12 tàu thuộc đội tàu “bóng đêm” - các tàu chở dầu bị cáo buộc giúp Iran lách trừng phạt - cùng chủ sở hữu hoặc đơn vị vận hành các tàu đó. Washington cho rằng những tàu này đã vận chuyển dầu mỏ và sản phẩm hóa dầu của Iran trị giá hàng trăm triệu USD.

Bộ Tài chính Mỹ mô tả đội tàu “bóng đêm” thường gồm các tàu đã cũ, cấu trúc sở hữu thiếu minh bạch và không có bảo hiểm hàng hải hạng cao theo chuẩn mà nhiều công ty dầu mỏ lớn và cảng biển thường yêu cầu.

“Iran đã lợi dụng hệ thống tài chính để bán dầu bất hợp pháp, rửa tiền thu được, mua sắm linh kiện cho các chương trình hạt nhân và vũ khí thông thường, đồng thời hỗ trợ các lực lượng mà Mỹ coi là khủng bố”, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent phát biểu trong một thông cáo.

Theo một quan chức cấp cao Iran trả lời hãng tin Reuters hôm Chủ nhật (22/2), các cuộc tiếp xúc của nước này với Mỹ vẫn bế tắc do hai bên bất đồng sâu sắc về phạm vi và lộ trình dỡ bỏ trừng phạt - cụ thể là dỡ bỏ những biện pháp nào và vào thời điểm nào.

Vòng đàm phán hạt nhân tiếp theo giữa Mỹ và Iran dự kiến diễn ra vào ngày thứ Năm (26/2) tại Geneva, Thụy Sỹ. Hiện tại, cả hai nước đều phát tín hiệu sẵn sàng cho chiến tranh nếu đàm phán đổ vỡ.