Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết các công ty này đã cung cấp ảnh vệ tinh, qua đó giúp Tehran tấn công các lực lượng của Mỹ tại Trung Đông…

Mỹ vừa áp lệnh trừng phạt đối với 3 công ty vệ tinh thương mại của Trung Quốc, với cáo buộc các doanh nghiệp này đã hỗ trợ Iran thông qua việc cung cấp ảnh vệ tinh. Động thái này được công bố chỉ vài ngày trước khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tới Trung Quốc.

Theo Bộ Ngoại giao Mỹ, Washington áp lệnh trừng phạt đối với 4 thực thể, gồm 3 công ty Trung Quốc, với cáo buộc cung cấp ảnh vệ tinh giúp Iran thực hiện các cuộc tấn công nhằm vào lực lượng Mỹ tại Trung Đông. Trong số này có The Earth Eye, công ty vận hành trạm mặt đất vệ tinh. Mỹ cáo buộc công ty này đã cung cấp ảnh vệ tinh cho Tehran.

Hai công ty Trung Quốc còn lại là MizarVision, công ty cung cấp thông tin tình báo địa không gian, và Chang Guang Satellite Technology, công ty ảnh vệ tinh thương mại. Theo Washington, trong thời gian Mỹ triển khai chiến dịch Operation Epic Fury tại Iran, Chang Guang Satellite Technology đã hỗ trợ Iran bằng cách cung cấp hình ảnh về các cơ sở quân sự của Mỹ và các nước đồng minh tại Trung Đông.

Theo tin từ tờ báo Financial Times hồi tháng 4, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã mua một vệ tinh do công ty Trung Quốc The Earth Eye chế tạo và phóng lên quỹ đạo. Vệ tinh này được cho là đã giúp Tehran xác định các cơ sở quân sự của Mỹ trong cuộc xung đột.

Financial Times cho biết các danh sách tọa độ kèm thời gian, ảnh vệ tinh và phân tích quỹ đạo cho thấy lực lượng chỉ huy Iran đã yêu cầu vệ tinh này theo dõi những địa điểm quân sự trọng yếu của Mỹ. Trong một số trường hợp, hoạt động theo dõi diễn ra chỉ vài ngày trước khi các địa điểm đó bị tấn công.

Các tài liệu quân sự Iran mà Financial Times thu thập được cũng cho thấy IRGC có quyền tiếp cận các trạm mặt đất điều khiển vệ tinh do Emposat vận hành. Emposat là công ty có trụ sở tại Bắc Kinh, chuyên cung cấp dịch vụ điều khiển vệ tinh và dữ liệu, với mạng lưới hoạt động trên phạm vi toàn cầu.

Năm ngoái, Financial Times cũng từng đưa tin rằng Chang Guang Satellite Technology đã cung cấp hình ảnh vệ tinh cho lực lượng Houthi ở Yemen do Iran hậu thuẫn. Những hình ảnh này được cho là đã giúp Houthi xác định mục tiêu là các tàu chiến Mỹ trên Biển Đỏ.

“Việc trừng phạt nhằm buộc các tổ chức có trụ sở tại Trung Quốc phải chịu trách nhiệm vì hỗ trợ Iran. Washington sẽ thực hiện mọi biện pháp cần thiết trong thẩm quyền để trừng phạt các tổ chức và cá nhân ở nước thứ ba nếu họ hỗ trợ quân đội và cơ sở công nghiệp quốc phòng của Iran”, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio nói trong một tuyên bố.

Thực thể thứ tư bị trừng phạt là Trung tâm Xuất khẩu thuộc Bộ Quốc phòng Iran, đơn vị phụ trách hoạt động xuất khẩu của cơ quan hậu cần quốc phòng nước này. Cơ quan này trước đó đã bị Mỹ và Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc áp lệnh trừng phạt.

Các biện pháp trừng phạt của Washington được công bố ngay trước chuyến thăm cấp nhà nước của ông Trump tới Trung Quốc. Ông Trump dự kiến rời Washington vào thứ Ba (12/5) để tới Bắc Kinh.

Trong cuộc gặp thượng đỉnh với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, hai bên dự kiến thảo luận về chiến sự Iran, bao gồm tình hình eo biển Hormuz bị đóng cửa. Đây sẽ là cuộc gặp trực tiếp lần thứ hai giữa hai nhà lãnh đạo kể từ khi ông Trump trở lại Nhà Trắng vào năm ngoái.

Trong những tuần gần đây, Mỹ đã kêu gọi Trung Quốc gia tăng sức ép lên Tehran nhằm thúc đẩy một thỏa thuận giúp củng cố lệnh ngừng bắn. Lệnh ngừng bắn này được duy trì sau 5 tuần Mỹ tiến hành các cuộc tấn công quy mô lớn nhằm vào Iran.

Trong những tuần gần đây, Mỹ đã mở rộng các biện pháp trừng phạt nhằm vào các doanh nghiệp Trung Quốc bị cáo buộc hỗ trợ Iran. Ngoài các công ty vệ tinh, hôm 8/5, Bộ Tài chính Mỹ thông báo áp trừng phạt với 10 cá nhân và doanh nghiệp thuộc ở nhiều khu vực, với cáo buộc hỗ trợ Iran mua vũ khí, linh kiện máy bay không người lái và vật liệu phục vụ chương trình tên lửa đạn đạo. Trong nhóm này có một số công ty có trụ sở tại Trung Quốc hoặc Hồng Kông như Yushita Shanghai International Trade, AE International Trade, HK Hesin Industry, Mustad Limited và Hitex Insulation Ningbo.

Trước đó, vào ngày 24/4, Bộ Tài chính Mỹ cũng trừng phạt nhà máy lọc dầu Hengli Petrochemical (Dalian) Refinery của Trung Quốc với cáo buộc doanh nghiệp này mua lượng lớn dầu và sản phẩm dầu mỏ của Iran. Hengli được cho là một trong những khách hàng lớn của dầu Iran tại Trung Quốc và thuộc nhóm nhà máy lọc dầu độc lập, thường được gọi là “teapot” - các cơ sở lọc dầu tư nhân, quy mô nhỏ hơn so với các tập đoàn dầu khí nhà nước. Ngoài ra, 5 nhà máy lọc dầu “teapot” khác của Trung Quốc cũng bị Mỹ áp trừng phạt.