Mỹ và châu Âu vẫn có quan hệ thương mại nhiều tỷ USD với Nga

Tuần trước, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Mỹ sẵn sàng áp lệnh trừng phạt mới lên lĩnh vực năng lượng của Nga, nhưng chỉ khi tất cả các nước trong Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) dừng mua dầu Nga và thực thi biện pháp tương tự.

Nhưng theo hãng tin Reuters, sau hơn 3 năm trôi qua kể từ khi chiến tranh Nga - Ukraine nổ ra, Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) thực ra vẫn nhập khẩu hàng tỷ USD hàng hóa Nga gồm năng lượng và các hàng hóa cơ bản khác từ khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) cho tới uranium được làm giàu.

EU đã áp nhiều biện pháp hạn chế xuất nhập khẩu nhiều mặt hàng đối với Nga, dẫn tới kim ngạch xuất khẩu của khối này sang Nga giảm 61% trong thời gian từ quý 1/2022 đến quý 2/2025 - theo số liệu mới nhất từ cơ quan thống kê châu Âu Eurostat. Cùng với đó, xuất khẩu của Nga sang EU cũng giảm 89% trong cùng khoảng thời gian.

Trong quý 2 năm nay, xuất khẩu của EU sang Nga tăng so với cùng kỳ năm trước, đạt hơn 7,5 tỷ USD, song nhập khẩu từ Nga giảm còn gần 7 tỷ USD, dẫn tới cán cân thương mại của EU với Nga chuyển từ thâm hụt sang thặng dư khoảng 0,6 tỷ euro. Trong đó, EU vẫn tiếp tục mua dầu thô, nickel, khí đốt, phân bón, sắt và thép từ Nga.

Trước chiến tranh, Nga là nhà cung cấp lớn nhất dầu thô và các sản phẩm xăng dầu chế biến cho EU, nhưng lệnh cấm của EU đối với dầu nhập khẩu từ Nga qua đường biển đã khiến tỷ trọng của Nga trong cơ cấu nhập khẩu dầu thô của EU giảm còn 2,01% vào năm 2025, từ mức 28,74% vào năm 2021. Tỷ trọng nhập khẩu các sản phẩm xăng dầu chế biến từ Nga vào EU giảm còn 2%, so với mức 29% vào năm 2021.

Về khí đốt, tỷ trọng của khí đốt Nga trong tổng nhập khẩu khí đốt tự nhiên của EU giảm còn 12% trong quý 2/2025 từ 48% trong quý 1/2021. Trái lại, tỷ trọng của khí đốt Na Uy trong nhập khẩu khí đốt của EU tăng 10 điểm phần trăm và của Algeria tăng 2 điểm phần trăm. Trong đó, Algeria hiện chiếm 27% nhập khẩu khí đốt của EU, trở thành nhà cung cấp khí đốt tự nhiên lớn nhất của khối vào thời điểm này.

Nga vẫn tiếp tục cung cấp khí đốt cho một số nước EU như Hungary và Bulgaria thông qua đường ống TurkStream chạy dưới biển từ Thổ Nhĩ Kỳ.

Giá trị nhập khẩu LNG của EU từ Nga đã tăng đáng kể trong thời gian từ quý 1/2021 đến quý 2/2022, khi giá LNG tăng mạnh. Tuy nhiên, tỷ trọng của Nga trong nhập khẩu LNG của EU đã giảm còn 14% trong quý 2 năm nay, từ mức 22% vào quý 1/2021.

Trái lại, Mỹ đã rở thành nhà cung cấp LNG của châu Âu trong quý 2 năm nay, với tỷ trọng 54% trong tổng nhập khẩu LNG của EU.

Về sắt và thép, tỷ trọng của Nga trong nhập khẩu của EU giảm còn 6% trong quý 2/2025, từ 18% cách đây 4 năm.

Về phân bón, Nga vẫn là nhà cung cấp phân bón lớn nhất cho khối EU gồm 27 nước thành viên. Quý 2 năm nay, Nga chiếm 34% nhập khẩu phân bón của khối này, tăng từ 28% cách đây 4 năm. Hồi tháng 5, Nghị viện châu Âu bỏ phiếu thông qua việc áp thuế quan cao lên phân bón Nga, nhưng kế hoạch này sẽ dược thực thi theo lộ trình và còn quá sớm để đánh giá ảnh hưởng.

Về phía Mỹ, nhập khẩu hàng hóa từ Nga giảm còn 2,5 tỷ USD trong nửa đầu năm 2025, từ 14,14 tỷ USD cách đây 4 năm - theo số liệu của Bộ Thương mại Mỹ. Kể từ tháng 1/2022 đến nay, Mỹ nhập tổng cộng 24,51 tỷ USD hàng hóa từ Nga.

Năm ngoái, Mỹ nhập khoảng 1,27 tỷ USD phân bón Nga, tăng nhẹ từ 1,14 tỷ USD vào năm 2021.

Nhập khẩu uranium và plutonium đã được làm giàu từ Nga vào Mỹ đạt 624 triệu USD trong năm 2024, giảm từ 646 triệu USD vào năm 2021. Nga cũng xuất khẩu palladium sang Mỹ, với kim ngạch 878 triệu USD, giảm từ mức 1,59 tỷ USD vào năm 2021.