Tổng thống Trump rút lại thuế quan Greenland, tuyên bố sẽ đạt thỏa thuận

Tổng thống Donald Trump ngày 21/1 tuyên bố hủy bỏ kế hoạch áp thuế quan mới đối với các quốc gia châu Âu, sau khi đạt được "khung thỏa thuận tương lai" về Greenland trong một cuộc gặp với Tổng thư ký Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) Mark Rutte.

Trong một bài đăng trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump cho biết ông đã có một cuộc gặp gỡ "rất hiệu quả" với ông Rutte, trong đó hai bên đã thảo luận về các giải pháp tiềm năng có thể mang lại lợi ích lớn cho cả Mỹ và các thành viên NATO. Theo ông chủ Nhà Trắng, dựa trên sự hiểu biết này, ông sẽ không áp dụng kế hoạch thuế quan có hiệu lực vào ngày 1/2 đối với 8 nước châu Âu như dự kiến trước đó.

Ông Trump cũng tiết lộ rằng các cuộc thảo luận tiếp theo sẽ được tiến hành, tập trung vào vấn đề hệ thống phòng thủ tên lửa mà ông dự định triển khai tại Greenland, có tên là “Vòm Vàng” ("The Golden Dome"). Trong một cuộc trả lời phỏng vấn hãng tin CNBC sau đó cùng ngày, Trump nhấn mạnh rằng mối đe dọa áp thuế đã được gỡ bỏ vì hai bên đã có "ý niệm về một thỏa thuận".

Khung thỏa thuận này có thể bao gồm việc khai thác tài nguyên thiên nhiên của Greenland, một khu vực giàu khoáng sản. Theo ông Trump, cả Mỹ và Greenland sẽ tham gia khai thác khoáng sản. Phó tổng thống Mỹ JD Vance, Ngoại trưởng Marco Rubio và đặc phái viên của Tổng thống là ông Steve Witkoff sẽ tiếp tục các cuộc đàm phán. Ông Trump khẳng định rằng thỏa thuận này sẽ kéo dài "mãi mãi" - tờ báo Financial Times đưa tin.

Tuyên bố mới nhất của ông Trump đánh dấu một cú “quay xe” nữa trong chính sách thuế quan của ông, đồng thời làm dịu đi lập trường cứng rắn của ông về Greenland. Trong bài phát biểu trước đó cùng ngày tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) ở Davos, Thụy Sỹ, ông Trump đã tuyên bố sẽ không sử dụng vũ lực để sáp nhập Greenland, nhưng kêu gọi châu Âu ủng hộ kế hoạch của ông. Ông nhấn mạnh châu Âu có hai lựa chọn: "Bạn có thể nói đồng ý và chúng tôi sẽ rất biết ơn, hoặc bạn có thể nói không và chúng tôi sẽ ghi nhớ điều đó”.

Về phần mình, NATO nói rằng các cuộc thảo luận giữa các đồng minh trong khối sẽ tập trung vào việc đảm bảo an ninh ở Bắc Cực thông qua nỗ lực tập thể, đặc biệt là của 7 nước đồng minh gần Bắc Cực. Liên minh quân sự phương Tây này cũng cho biết các cuộc đàm phán giữa Đan Mạch, Greenland và Mỹ sẽ tiếp tục nhằm đảm bảo rằng Nga và Trung Quốc không thể gia tăng ảnh hưởng về kinh tế hay quân sự tại Greenland.

Cuộc gặp gỡ giữa ông Trump và ông Rutte diễn ra trong bối cảnh căng thẳng gia tăng giữa Mỹ và châu Âu, khi việc ông Trump đe dọa áp thuế quan mới làm rung chuyển mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương và dấy lên nguy cơ xảy ra một cuộc chiến thương mại mới.

Ông Trump đưa ra tuyên bố về thỏa thuận với ông Rutte chỉ vài giờ sau khi ông có bài phát biểu tại Davos. Trong bài phát biểu này, Tổng thống Mỹ cho biết ông đang "tìm kiếm các cuộc đàm phán ngay lập tức" để thảo luận về việc mua lại Greenland từ Đan Mạch, "giống như chúng tôi đã mua lại nhiều lãnh thổ khác trong suốt lịch sử của mình".

Ngoại trưởng Đan Mạch Lars Lokke Rasmussen hoan nghênh tuyên bố của Trump trên Truth Social, nói rằng "ngày hôm nay kết thúc tốt đẹp hơn khi bắt đầu". Tuy nhiên, ông nhấn mạnh: "Sẽ không có chuyện Mỹ sở hữu Greenland. Đó là một ranh giới đỏ”.

Thủ tướng Italy, bà Giorgia Meloni - người đã xây dựng được một mối quan hệ cá nhân thân thiết với ông Trump - cũng ca ngợi quyết định này, nhưng cho rằng "điều quan trọng là tiếp tục thúc đẩy đối thoại giữa các quốc gia đồng minh".

Đan Mạch và Greenland đã nhiều lần khẳng định rằng hòn đảo Bắc Cực này không phải để bán, kể từ khi ông Trump lần đầu tiên bày tỏ quan tâm đến việc sáp nhập Greenland vào năm 2019.

Theo dự kiến, các nhà lãnh đạo của Liên minh châu Âu (EU) sẽ một cuộc họp tại Brussels vào ngày 22/1 để thảo luận về cách tiếp cận của họ đối với các cuộc đàm phán về Greenland, trong bối cảnh lo ngại gia tăng về mối quan hệ đang rạn nứt với Washington.