Theo Bộ Tài chính, Ngân sách Trung ương năm 2025 dự kiến dành khoảng 125.000 tỷ đồng để chi trả cho cán bộ, công chức, viên chức nghỉ việc trong quá trình triển khai mô hình mới. Tính đến giữa tháng 9, đã có hơn 104.500 tỷ đồng được giải ngân cho gần 91.000 cá nhân sau sáp nhập…

Bộ Tài chính cho biết quá trình triển khai và vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đang được thực hiện đồng bộ trên nhiều lĩnh vực, từ pháp lý, tài chính, hành chính cho đến cơ sở vật chất.

Cụ thể, bộ đã khẩn trương rà soát, đề xuất điều chỉnh, bổ sung chương trình lập pháp năm 2025 với 8 dự án luật và nghị quyết thuộc lĩnh vực quản lý. Đồng thời, ban hành và xây dựng nhiều nghị định, thông tư để cụ thể hóa việc phân cấp, phân quyền giữa các cấp chính quyền.

Theo báo cáo của Bộ Tài chính, đến nay có 33/34 địa phương đã ban hành nghị quyết về phân cấp nguồn thu và nhiệm vụ chi giữa ngân sách cấp tỉnh và cấp xã.

Tính đến giữa tháng 9/2025, ghi nhận 99,7% đơn vị cấp xã đã mở tài khoản tại Kho bạc Nhà nước và chi trả kịp thời tiền lương cho cán bộ, công chức. Cùng với đó, Chính phủ cũng đã thông qua nghị quyết phân bổ hơn 3.119 tỷ đồng hỗ trợ 27 địa phương đầu tư cơ sở vật chất thiết yếu cho các xã sau sắp xếp.

Đối với chế độ, chính sách cho cán bộ, công chức, viên chức nghỉ việc theo quy định, Bộ Tài chính đã phối hợp với các cơ quan liên quan để bảo đảm nguồn lực chi trả.

Theo đó, Bộ ước tính, tổng ngân sách trung ương dành cho chính sách này trong năm 2025 khoảng 125.000 tỷ đồng. Trong đó bao gồm phần kinh phí đã được Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thông qua cùng với nguồn tích lũy cải cách tiền lương từ các năm trước.

Liên quan đến cải cách thủ tục hành chính, trong vòng 5 tháng, Bộ Tài chính đã vượt chỉ tiêu Chính phủ giao khi cắt giảm, đơn giản hóa 255 thủ tục hành chính và 123/363 điều kiện kinh doanh với tỷ lệ đạt 33,87%. Song song, bộ cũng đã triển khai 468 dịch vụ công trực tuyến toàn trình và 123 dịch vụ công trực tuyến một phần, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người dân và doanh nghiệp.

Trong lĩnh vực tài sản công, tại các địa phương, việc sắp xếp, bố trí lại trụ sở làm việc được triển khai tích cực nhằm tận dụng cơ sở hiện có cũng như cải tạo, sửa chữa để phục vụ nhu cầu của người dân.

Đến ngày 15/9, tổng số cơ sở nhà, đất dôi dư cần xử lý lên tới 15.927 cơ sở. Bên cạnh đó, nhiều địa phương đã khẩn trương điều chuyển hoặc bổ sung xe ô tô, trang thiết bị nhằm đảm bảo mỗi xã có ít nhất một xe phục vụ công tác chung.

Bên cạnh kết quả đạt được, Bộ Tài chính cũng nêu 3 vấn đề lớn hạn chế quá trình triển khai và vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp:

Thứ nhất, một bộ phận cán bộ, công chức cấp xã vẫn còn lúng túng, thiếu kinh nghiệm, làm chậm tiến độ giải quyết hồ sơ. Tại nhiều địa phương, nhân sự phụ trách tài chính – kế toán chưa đáp ứng yêu cầu, thậm chí không đủ tiêu chuẩn bổ nhiệm kế toán trưởng, dẫn đến trở ngại cho việc mở tài khoản tại Kho bạc Nhà nước.

Thứ hai, hạ tầng công nghệ thông tin và cơ sở vật chất cấp xã vẫn còn hạn chế, đặc biệt ở vùng sâu, vùng xa. Theo đó, nhiều xã chưa được trang bị đầy đủ máy móc, thiết bị, thậm chí thiếu xe ô tô phục vụ công tác.

Thứ ba, việc bỏ cấp huyện cũng khiến một số nhiệm vụ chưa có cơ quan chịu trách nhiệm phụ trách, khiến hoạt động quản lý bị gián đoạn. Các trung tâm dịch vụ sự nghiệp công cấp xã đến nay cũng chưa có hướng dẫn cụ thể, dẫn đến lúng túng trong tổ chức và triển khai nhiệm vụ.

Để giải quyết những vướng mắc trên, Bộ Tài chính kiến nghị các địa phương cần sớm ban hành quy định về tiêu chuẩn, định mức xe chuyên dùng. Cùng với đó, các địa phương bố trí ngân sách cho đào tạo, tập huấn cán bộ và sắp xếp, xử lý tài sản công. Việc tăng cường thanh tra, kiểm tra quản lý tài sản cần tiếp tục tăng cường để bảo đảm công khai, minh bạch, tiết kiệm, Bộ Tài chính nhấn mạnh.

Về phía cơ quan Trung ương, Bộ kiến nghị Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành sớm hoàn thiện quy định về quy hoạch, chính sách tiền lương, biên chế cho cấp xã, cũng như cơ chế điều động cán bộ từ trung ương và cấp tỉnh về cơ sở.

Ngoài ra, Bộ Tài chính cũng đề xuất cơ chế hỗ trợ thu nhập cho cán bộ ngành Tài chính làm việc tại địa phương sau sáp nhập nhằm khuyến khích và bảo đảm nguồn nhân lực ổn định.