Nguyên nhân ban đầu được nêu là do sự xuống cấp của cầu Ngòi Móng sau nhiều năm đưa vào sử dụng, kết hợp với ảnh hưởng của đợt mưa lũ kéo dài gây ra bởi hoàn lưu bão số 3.
Cụ thể, cầu Ngòi Móng nằm ở vị trí suối đổ ra sông Đà nên thường xuyên bị ảnh hưởng của nước dâng và nước rút khi Công ty thủy điện Hòa Bình đóng, mở cửa xả lũ.
Được biết, từ năm 2017, cầu Ngòi Móng đã hư hỏng, được tiến hành sửa chữa và đưa vào sử dụng trở lại vào tháng 11/2018. Tuy nhiên, do thời gian khai thác đã lâu, hiện trạng cầu là loại cầu giản đơn. Mặt khác, cao độ lòng suối hiện tại thấp hơn so với thời điểm xây dựng cầu năm 1994, việc xây dựng cầu Ngòi Móng mới cũng làm thay đổi dòng chảy của suối tạo dòng xối vào chân mố cầu hiện tại.
Sau thời gian mưa lớn xảy ra vào đêm ngày 18/9, rạng sáng ngày 19/9, nước suối chảy xiết gây xói lở mạnh lòng suối và đáy móng mố cầu. Vào lúc 3h sáng cùng ngày, cầu có hiện tượng lún mố. Đến 4h30, đường dẫn đầu cầu phía mố M1 (phía Quốc lộ 6 - phường Kỳ Sơn) bị lún và trượt về phía lòng suối.
Ngay khi xảy ra sự cố, nhà thầu quản lý, bảo dưỡng đường bộ cử người gác 2 đầu cầu, hướng dẫn giao thông, rào chắn không cho người và phương tiện lưu thông qua cầu từ khi xảy ra sụt lún mố cầu.
Cũng trong sáng 19/9, Sở Giao thông vận tải tỉnh Hòa Bình yêu cầu tổ chức rào chắn bằng tôn chắc chắn ngay ở hai đầu cầu, cấm hoàn toàn không cho người và phương tiện tiếp cận khu vực cầu Ngòi Móng tại Km0 265, đường tỉnh 445 để đảm bảo an toàn.
Đồng thời, thực hiện mở đường tạm tại Km0 430, cắm biển báo hiệu đường bộ theo quy định để phục vụ phân luồng tổ chức giao thông cho người và phương tiện có trọng tải dưới 1,5 tấn và xe ô tô chở người dưới 7 chỗ.
Căn cứ tình hình thực tế, Sở Giao thông Vận tải tỉnh đề nghị UBND tỉnh Hòa Bình chấp thuận phương án phân luồng qua đường tỉnh 445. Trong đó, cấm tất cả người và phương tiện lưu thông qua cầu Ngòi Móng (Km0 265, đường tỉnh 445) và cầu Ngòi Mại (Km8 310, đường tỉnh 445);
Cấm tất cả các phương tiện xe ô tô tải có trọng tải trên 1,5 tấn và xe ô tô chở người trên 7 chỗ (trừ các phương tiện phục vụ thi công công trình giao thông trên đường tỉnh 445) lưu thông từ Km0 430 đến Km14 900 đường tỉnh 445 bắt đầu từ 12h ngày 20/9 đến khi có thông báo mới.
Các phương tiện xe ô tô tải có trọng tải dưới 1,5 tấn và xe ô tô chở người dưới 7 chỗ cần lưu thông qua cầu Ngòi Móng (Km0 265, đường tỉnh 445) sẽ đi theo hướng Quốc lộ 6 - đường Hòa Lạc đi Hòa Bình (Km28 150) - đường tỉnh 445 (Km0 430) và ngược lại.
Đối với cầu Ngòi Móng, Sở đề nghị dừng khai thác, sử dụng cầu cũ; tháo dỡ phần công trình còn lại để tránh gây nguy hiểm cho người và phương tiện lưu thông trên cầu và dưới gầm cầu.
Đồng thời, đề nghị UBND tỉnh xem xét, chỉ đạo các đơn vị liên quan đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng, xây dựng Dự án cấp bách đê ngăn lũ chống ngập úng Pheo - Chẹ hạ du sông Đà, huyện Kỳ Sơn (nay là thành phố Hòa Bình) phục vụ nhu cầu đi lại an toàn của nhân dân.
