Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi mới đây công bố kế hoạch xả 50 triệu găng tay y tế từ kho dự trữ phòng dịch của nước này để ứng phó với tình trạng khan hiếm vật tư y tế do ảnh hưởng của cuộc chiến tranh giữa Mỹ và Iran...

Động thái này diễn ra trong bối cảnh các bác sỹ tại Nhật Bản cảnh báo rằng sự gián đoạn trong dòng chảy dầu và naphtha từ Trung Đông có thể dẫn đến thiếu hụt nghiêm trọng các vật tư y tế trong vòng hai tháng tới.

Vùng Vịnh là nhà cung cấp chính cho châu Á về dầu thô và naphtha - nguyên liệu thô cần thiết để tạo ra các hóa chất được dùng để sản xuất nhiều mặt hàng vật tư y tế. Sự gián đoạn cung ứng naphtha cho châu Á đang trở nên ngày càng căng thẳng do eo biển Hormuz đóng cửa kéo dài.

Bác sỹ Hiromichi Ito điều hành một phòng khám tại Tokyo nói với tờ báo Nikkei Asia: "Vì vật tư trở nên khó kiếm, việc cung cấp dịch vụ y tế cần thiết và được đảm bảo chất lượng trở nên khó khăn hơn”. Ông cảnh báo rằng nếu tình trạng này còn tiếp diễn, các cơ sở y tế của Nhật có thể không còn khả năng cung cấp dịch vụ y tế chất lượng cao như trước đây.

Theo Nikkei Asia, các bác sỹ Nhật Bản cho biết khó khăn trong mua sắm vật tư có thể buộc họ phải từ chối tiêm thuốc, truyền dịch và các phương pháp điều trị khác cho một số bệnh nhân trong vòng hai tháng tới.

Một số nhà phân phối sản phẩm y tế tại Nhật Bản đã thông báo về việc hạn chế cung ứng để ngăn chặn tình trạng tích trữ, trong bối cảnh lo ngại về một cuộc chạy đua mua găng tay y tế, bơm kim tiêm và ống dẫn thận tương tự như trong đại dịch Covid-19.

Vào ngày thứ Năm vừa rồi, Thủ tướng Takaichi đã công bố kế hoạch bắt đầu từ tháng tới cung ứng ra thị trường khoảng 1/10 trong số gần 500 triệu găng tay y tế mà Chính phủ nước này đã dự trữ để sử dụng trong trường hợp đại dịch. Bà Takaichi cho biết: "Chúng tôi đã nghe thông tin từ các phòng khám và cơ sở nha khoa tại các địa phương về mối lo của họ liên quan tới nguồn cung vật tư y tế”.

Bác sỹ Ito cho biết ông đang gặp khó khăn ngày càng lớn trong việc mua găng tay và dịch truyền tĩnh mạch cho phòng khám của ông, và khi có hàng, giá cả lại quá đắt để ông có thể mua nếu xét đến những gì phòng khám có thể tính phí bệnh nhân theo quy định của hệ thống y tế.

Theo dự kiến, lượng vật tư dự trữ hiện tại của phòng khám sẽ cạn kiệt trong khoảng hai tháng tới. Nếu điều đó xảy ra, phòng khám sẽ không thể tiếp nhận bệnh nhân bị say nắng trong mùa hè oi bức của Nhật Bản, buộc họ phải đến các bệnh viện lớn để điều trị.

Tuần vừa rồi, Bộ trưởng Y tế Nhật Bản Kenichiro Ueno cho biết hiện tại chưa xảy ra tình trạng thiếu hụt tức thì nguồn cung vật tư y tế, nhưng "tình hình trong tương lai vẫn chưa chắc chắn".

Bác sỹ Nobuharu Yamamoto điều hành một phòng khám ở tỉnh Fukuoka, phía Tây Nam Nhật Bản, dự trữ vật tư như ống tiêm, găng tay và ống thông đang cạn nhanh và có thể hết trong một hoặc hai tháng tới.

"Nếu không mua được những mặt hàng này, chúng tôi sẽ gặp rắc rối. Những thứ mà chúng tôi trước đây có thể đặt hàng thường xuyên đột nhiên hết hàng và bây giờ chúng tôi, không biết khi nào hàng mới sẽ về”, ông nói.

Hôm thứ Tư tuần trước, Thủ tướng Takaichi đã công bố một gói hỗ trợ trị giá 10 tỷ USD để đảm bảo nguồn cung dầu thô cho các quốc gia Đông Nam Á - những nước giữ vai trò nhà cung ứng vật tư y tế quan trọng đối với Nhật Bản.

Tokyo đã chuẩn bị kỹ càng cho sự gián đoạn nguồn cung dầu thô, bao gồm việc thiết lập dự trữ dầu tương đương 250 ngày nhập khẩu ròng. Tuy nhiên, dự trữ đó không giải quyết được sự phụ thuộc của nước này vào các mặt hàng được sản xuất bằng sản phẩm hóa dầu tại các nước châu Á - những nước phụ thuộc dầu thô hoặc naphtha nhập khẩu từ Vùng Vịnh.

Theo Nikkei Asia, không chỉ Nhật Bản mà các quốc gia châu Á khác cũng đang lo ngại về nguồn cung vật tư y tế.

Cơ quan chức năng tại Hàn Quốc đã cảnh báo về hành vi thao túng giá cả và găm giữ vật tư y tế. Tuần vừa rồi, nước này đã công bố lệnh cấm tích trữ ống tiêm và kim tiêm.

Ông Ong Ye Kung, Bộ trưởng Y tế Singapore, trong tháng này kêu gọi cảnh giác với bất kỳ sự gián đoạn nào trong dòng chảy hóa chất cần thiết để sản xuất găng tay và ống tiêm cũng như các hóa chất dùng để sản xuất thuốc men. "Chuỗi cung ứng toàn cầu thực sự không phải là một chuỗi, mà là một mạng lưới rất phức tạp và chúng ta cần theo dõi những hiệu ứng domino hạ nguồn đó”, ông Ong nói.

Giới chuyên gia y tế cho rằng Nhật Bản đang ở vị thế đặc biệt khó khăn vì các quy định của nước này không cho phép bệnh viện và phòng khám tính phí cao hơn để bù đắp chi phí vật tư y tế tăng thêm, dù giá một số sản phẩm đã tăng gấp đôi.

Ông Masahiro Kami, Chủ tịch Viện Nghiên cứu quản trị y tế, cho biết các bệnh viện ở Nhật Bản đã bị ảnh hưởng nặng nề bởi tác động của giá khám bệnh thấp, lạm phát tăng và đồng yên yếu. Việc chi phí tăng cao hơn nữa có thể dẫn đến việc một số bệnh viện phải đóng cửa vĩnh viễn - ông Kami nói.

Công ty Askul, một nhà phân phối vật tư y tế lớn của Nhật Bản, tuần vừa rồi cho biết đang hạn chế cung ứng găng tay cao su và băng y tế để ngăn chặn tình trạng thiếu hụt do nhiều khách hàng tìm cách tích trữ.

Tuy nhiên, một số người tin rằng Nhật Bản sẽ có nhiều thời gian hơn so với trước đây để giải quyết sự thiếu hụt này. Ông Yukio Aoki, một cố vấn tại Hiệp hội Nhà phân phối vật tư y tế Nhật Bản, nói rằng kho dự trữ vật tư y tế của nước này đã được mở rộng sau đại dịch Covid-19.

Tuy nhiên, ông Aoki cho biết: "Chúng tôi đã nhận được nhiều thông báo từ các nhà sản xuất nói rằng sản xuất có thể bị gián đoạn trong thời gian tới, vì vậy họ có thể phải hạn chế giao hàng. Chúng tôi có dự trữ và tồn kho tương đối dồi dào, nhưng nếu tình hình này kéo dài - hơn khoảng 6 tháng - câu chuyện có thể trở nên rất nghiêm trọng”.