Nhiều doanh nghiệp Việt xuất khẩu sang châu Phi bị lừa đảo

Trong thời gian vừa qua, Thương vụ Việt Nam tại Nigeria (Bộ Công Thương) cho biết nhận được một số đơn của các doanh nghiệp trong nước, đề nghị giải quyết khiếu nại các doanh nghiệp Nigeria, Cameroon và Togo lừa đảo. 

Cụ thể, Thương vụ cho biết có 4 trường hợp lừa đảo phổ biến.

Một là, lừa đảo trong đấu thầu. Các đối tượng lừa đảo thường lấy tên một tổ chức tại châu Phi, tạo một trang web giả, đưa ra một gói thầu với giá trị cao, cần nhập khẩu các mặt hàng từ Việt Nam và yêu cầu doanh nghiệp Việt Nam gửi thư xin dự thầu. Trong một thời gian ngắn, đối tượng lừa đảo gửi một thư thông báo doanh nghiệp Việt Nam đã "thắng thầu", đề nghị trả lệ phí đấu thầu, từ 1.500 - 3.000 USD. Sau đó sẽ thay đổi tên tổ chức, địa chỉ, email và điện thoại, để tiếp tục lừa đảo doanh nghiệp khác.

Thứ hai, lừa đảo trong việc nhập khẩu hàng hóa từ Việt Nam. Các đối tượng lừa đảo thông báo có đơn hàng hàng nhập khẩu trị giá từ 1 - 2 triệu USD. Các đối tượng này thường ''chấp nhận ngay giá chào hàng, không trả giá". Sau đó đề nghị doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam trả phí môi giới, hoặc trả chi phí thủ tục xin mã số giấy phép nhập khẩu, phí luật sư... từ 1-2%/trị giá lô hàng.

Ba là lừa đảo trong việc xuất khẩu gỗ, sắt phế liệu. Các đối tượng lừa đảo chào giá xuất khẩu hàng hóa có giá thấp hơn thị trường, tạo cho các doanh nghiệp nhập khẩu Việt Nam bị "ảo tưởng sẽ có lợi nhuận cao", nếu nhập khẩu hàng của họ. Đối tượng lừa đảo yêu cầu doanh nghiệp Việt Nam chuyển tiền đặt cọc 20-30%. Sau khi nhận tiền cọc, sẽ không giao hàng.

Ngoài ra, thương vụ còn cảnh báo việc ký nhiều hợp đồng xuất khẩu (gỗ), giao một vài hợp đồng đầu đúng hạn, các hợp đồng sau không giao hàng. Các đối tượng này thường ký 5 - 10 hợp đồng xuất khẩu hàng hóa cho các doanh nghiệp Việt Nam. Thực hiện giao 1-2 hợp đồng đúng thời hạn, chất lượng tốt, nhằm tạo ra sự tin tưởng cho doanh nghiệp nhập khẩu Việt Nam. Từ hợp đồng thứ ba, đối tượng lừa đảo yêu cầu doanh nghiệp Việt Nam chuyển tiền đặt cọc từ 30% - 50% trị giá hợp đồng, chiếm đoạt tiền số tiền này, sau đó không giao hàng.

Thương vụ Việt Nam tại Nigeria xin lưu ý các doanh nghiệp trong nước không chuyển tiền với bất cứ hình thức nào khi đối tác đề nghị, ví dụ: phí môi giới, phí thủ tục xin mã số giấy phép nhập khẩu, phí luật sư.

Mặc dù thẩm định doanh nghiệp thuộc các nước Tây Phi có thật, tuy nhiên cá doanh nghiệp này vẫn có thể lừa đảo. Để tránh bị rủi ro, khi ký hợp đồng xuất khẩu-nhập khẩu, doanh nghiệp trong nước nên áp dụng hình thức thanh toán "Thư tín dụng không hủy ngang, thanh toán ngay". Doanh nghiệp không dùng các hình thức thanh toán T/T, D/A, D/P. 

Một số doanh nghiệp trong nước đã bị mất vốn, khi áp dụng hình thức 30% trả trước, 70% trả sau (đối với hàng xuất khẩu), hoặc mất tiền đặt cọc từ 30 - 50% (đối với hàng nhập khẩu).