Nhiều nút thắt thách thức mục tiêu giải ngân 550.000 tỷ đồng vốn đầu tư công đến cuối năm
Trâm Anh
12/06/2023, 08:34
Giải ngân vốn đầu tư công có dấu hiệu tăng tốc khi tỷ lệ giải ngân tương đương cùng kỳ nhưng cao hơn 40.000 tỷ đồng về con số tuyệt đối. Dù vậy, việc giải ngân chưa đạt kỳ vọng vì nhiều “nút thắt” khiến áp lực giải ngân những quý còn lại vô cùng lớn...
Theo tính toán, số vốn đầu tư công phải tiêu từ nay đến cuối năm lên tới 550.000 tỷ đồng theo kế hoạch Thủ tướng giao, thậm chí cao hơn nếu tính cả hàng chục ngàn tỷ vốn các năm trước chuyển sang.
Báo cáo của Bộ Tài chính về tình hình thanh toán vốn đầu tư nguồn ngân sách nhà nước cho thấy tính hết tháng 5, ước giải ngân vốn kế hoạch năm 2023 đạt 20,8% kế hoạch, tương ứng giải ngân trên 157.000 tỷ đồng.
Nếu so với kế hoạch Thủ tướng giao, tỷ lệ giải ngân 5 tháng đạt 22,22%, giảm nhẹ so với cùng kỳ năm 2022 (22,37%) nhưng xét về giá trị tuyệt đối lại cao hơn 35%, tương đương 41.000 tỷ đồng. Trong đó, tỷ lệ giải ngân vốn trong nước đạt 22,64%, thấp hơn cùng kỳ (23,53%), còn vốn nước ngoài đạt 12,02%, tăng cao rõ rệt so với cùng kỳ (6,26%).
GIẢI NGÂN ĐẠT 22,22% KẾ HOẠCH THỦ TƯỚNG GIAO VÀ CAO HƠN 40.000 TỶ ĐỒNG CÙNG KỲ
Theo báo cáo của Bộ Tài chính, tổng nguồn vốn kế hoạch đầu tư công nguồn ngân sách nhà nước năm 2023 ở mức cao kỷ lục, lên tới gần 810.000 tỷ đồng, trong đó, vốn trong nước là trên 776.000 tỷ đồng, vốn nước ngoài 29.000 tỷ đồng. Trong tổng nguồn vốn, kế hoạch vốn đã giao là 796.358,6 tỷ đồng và còn gần 12.887,2 tỷ đồng vốn chưa giao.
Cụ thể, kế hoạch vốn các năm trước chuyển sang là trên 41.000 tỷ đồng, trong đó, vốn trong nước trên 37.000 tỷ đồng, vốn nước ngoài gần 4.000 tỷ đồng. Còn tính riêng kế hoạch vốn đầu tư công nguồn ngân sách nhà nước năm 2023 là gần 770.000 tỷ đồng, trong đó, kế hoạch vốn đã được Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ giao là trên 707.044,2 tỷ đồng.
Cập nhật đến thời điểm báo cáo, kế hoạch vốn cân đối ngân sách địa phương năm 2023 các địa phương giao tăng so với kế hoạch Thủ tướng giao là 48.290,1 tỷ đồng.
Về tình hình giải ngân kế hoạch vốn năm 2023, Bộ Tài chính nêu rõ tổng kế hoạch là 796.358,6 tỷ đồng, bao gồm kế hoạch vốn kéo dài các năm trước sang năm 2023 là trên 41.000 tỷ đồng, kế hoạch vốn giao trong năm 2023 là trên 755.000 tỷ đồng. Ước thanh toán từ đầu năm đến ngày cuối tháng 5 đạt 162.780,8 tỷ đồng, tương ứng 20,44% kế hoạch.
Cụ thể, thứ nhất, tính riêng việc giải ngân vốn kế hoạch các năm trước kéo dài sang năm 2023, ước thanh toán từ đầu năm đến ngày 31/5 là 5.685,4 tỷ đồng, đạt 13,86% kế hoạch. Trong đó, vốn trong nước 5.685,4 tỷ đồng, đạt 15,34% kế hoạch, vốn nước ngoài kéo dài sang năm 2023 là 3.954,4 tỷ đồng, vẫn chưa giải ngân.
Thứ hai, mục quan trọng nhất là giải ngân vốn kế hoạch năm 2023, ước thanh toán từ đầu năm đến ngày 31/5 là 157.095,4 tỷ đồng, đạt 20,80% kế hoạch (đạt 22,22% kế hoạch Thủ tướng giao), thấp hơn không đáng kể so với cùng kỳ khi tỷ lệ giải ngân năm 2022 lần lượt đạt 20,67% kế hoạch và đạt 22,37% kế hoạch Thủ tướng giao.
Tỷ lệ giải ngân số vốn Thủ tướng giao trong 5 tháng kế hoạch năm 2023 chỉ thấp hơn cùng kỳ vỏn vẹn 0,15% nhưng xét về giá trị tuyệt đối lại cao hơn 35,5%, tương đương 41.000 tỷ đồng.
Điều này cho thấy sự chuyển biến khá tích cực trong giải ngân vốn đầu tư công sau nỗ lực của Chính phủ trong hai năm vừa qua với việc ban hành 16 nghị quyết, 6 công điện, 2 chỉ thị, tổ chức 4 hội nghị trực tuyến và duy trì 5 tổ công tác liên tục của Chính phủ để đôn đốc giải ngân vốn đầu tư công các bộ, cơ quan trung ương và địa phương.
BỒI THÊM NHỮNG KHÓ KHĂN MỚI
Cũng theo Bộ Tài chính, có 8 bộ và 23 địa phương có tỷ lệ giải ngân đạt trên 25%. Một số bộ, địa phương có tỷ lệ giải ngân đạt cao gồm: Tiền Giang (45,89%), Đồng Tháp (44,28%), Long An (40,06%), Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam (40,04%).
Tuy nhiên, bên cạnh đó vẫn còn 39/52 bộ và 16/63 địa phương có tỷ lệ giải ngân đạt dưới 15%, trong đó có 32 bộ và 5 địa phương chỉ giải ngân được dưới 10% kế hoạch vốn.
Chia sẻ tại nghị trường Quốc hội mới đây, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng, nhìn nhận chậm giải ngân vốn đầu tư công là một vấn đề bức xúc kéo dài được trao đổi tại rất nhiều kỳ họp. Dự án đầu tư công có nhiều đặc thù và phải thực hiện theo một quy trình, từ chuẩn bị đến thực hiện, kết thúc dự án. Mỗi giai đoạn được điều chỉnh bởi một quy định khác nhau và không được làm đồng thời, nếu vướng mắc ở một khâu nào đó sẽ tự động kéo dài cả quy trình.
Nguyên nhân chậm trễ giải ngân từ lâu được nhận diện, đó là chất lượng chuẩn bị dự án chưa tốt, giải phóng mặt bằng chậm, thời gian điều chỉnh dự án lâu, điều chỉnh nhiều lần, năng lực của ban quản lý dự án, năng lực nhà thầu cũng như trách nhiệm, sự vào cuộc của người đứng đầu hạn chế. Bên cạnh đó, nhiều dự án rất phức tạp, trải qua nhiều quy định như chuyển đổi mục đích sử dụng rừng, sử dụng đất lúa, dự án đi qua hai địa bàn rất nhiều vướng mắc.
Tuy nhiên, theo Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng, riêng năm 2023 có một số đặc thù riêng: thứ nhất, quy mô vốn đầu tư công năm 2023 lớn hơn các năm, lên tới 710.000 tỷ đồng, cao hơn khoảng 23%, tương ứng với khoảng 130.000 tỷ đồng; thứ hai, các yếu tố phát sinh về giá nguyên vật liệu đầu vào trực tiếp ảnh hưởng đến xây dựng; thứ ba, tình trạng một số bộ phận cán bộ, công chức đùn đẩy, né tránh, gây kéo dài các thủ tục.
Cùng chung quan điểm, Bộ trưởng Bộ Tài chính Hồ Đức Phớc cũng cho rằng khâu chuẩn bị đầu tư kéo dài, còn thi công xây lắp và phần quyết toán rất nhanh. Do đó, Bộ trưởng Bộ Tài chính đề nghị Quốc hội ủng hộ để thiết kế, rà soát lại quy trình, không để giải ngân đầu tư công năm nào cũng đưa ra Quốc hội để bàn...
Nội dung bài viết được đăng tải trên Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 24-2023 phát hành ngày 12-06-2023. Kính mời Quý độc giả tìm đọc tại đây:
Vietbank và VNPAY tung giải pháp số hóa giúp hộ kinh doanh tối ưu vận hành
Ngân hàng TMCP Việt Nam Thương Tín (Vietbank) hợp tác cùng Công ty Cổ phần Giải pháp Thanh toán Việt Nam (VNPAY) triển khai gói giải pháp “Thanh toán và Nộp thuế số”, đồng hành cùng doanh nghiệp nâng chuẩn vận hành theo hướng số hóa, nhanh chóng thích nghi với những thay đổi mang tính bước ngoặt về chính sách thuế…
Bộ trưởng Bộ Tài chính Mỹ kêu gọi Fed hạ lãi suất
Giữa lúc giá xăng dầu đang tăng cao do xung đột quân sự giữa Mỹ và Iran, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent ngày 14/4 tiếp tục kêu gọi Cục Dự trữ Liên bang (Fed) hạ lãi suất...
Quý 1/2026: Nền kinh tế vượt qua “cơn gió ngược”
Trước những “cơn gió ngược” từ rủi ro đứt gãy chuỗi cung ứng, nhiệm vụ quan trọng hàng đầu trong quý 2/2026 là phải bảo đảm bằng được nguồn cung đầu vào, ổn định an ninh năng lượng và logistics, đồng thời theo dõi sát diễn biến cầu thế giới để có phản ứng chính sách phù hợp.
Giữ mục tiêu tăng trưởng với giá nào?
Chính phủ nhiệm kỳ mới (2026-2031) đã chính thức bắt đầu từ ngày 8/4/2026 với nhiệm vụ rất quan trọng là phấn đấu tăng trưởng GDP bình quân 5 năm 2026-2030 đạt từ 10% trở lên, với năm bản lề là 2026. Tuy vậy, tình hình kinh tế thế giới gần đây đã có những thay đổi rất quan ngại. Điều này cho thấy thách thức đối với các chính sách vĩ mô là không hề nhỏ và đơn giản. Nếu Chính phủ quyết tâm để đạt được mục tiêu thì có thể phải đối mặt với nhiều rủi ro...
Xu hướng rút ngắn chu kỳ tài chính: Giải pháp linh hoạt dòng tiền của người trưởng thành
Thói quen tài chính của nhóm người trưởng thành đang có sự dịch chuyển rõ rệt, khi các kế hoạch dự phòng dài hạn dần nhường chỗ cho những giải pháp có thời hạn ngắn hơn và linh hoạt hơn. Sự thay đổi này buộc thị trường phải tái cấu trúc, mở ra không gian cho các giải pháp tài chính mới để người trụ cột an tâm nắm bắt cơ hội.
Với phương châm Đoàn kết - Dân chủ - Kỷ cương - Đột phá - Phát triển, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng xác định tư duy, tầm nhìn, những quyết sách chiến lược để chúng ta vững bước tiến mạnh trong kỷ nguyên mới, thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2030 khi Đảng ta tròn 100 năm thành lập (1930 - 2030); hiện thực hoá tầm nhìn phát triển đến năm 2045, kỷ niệm 100 năm thành lập nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam (1945 - 2045).
Tổng số đơn vị bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI trong cả nước là 182. Số đơn vị bầu cử, danh sách các đơn vị bầu cử và số lượng đại biểu Quốc hội được bầu ở mỗi đơn vị bầu cử của các tỉnh, thành phố được ấn định...
VnEconomy cập nhật giá vàng trong nước & thế giới hôm nay: SJC, 9999, giá vàng USD/oz, biến động giá vàng tăng, giảm - phân tích, dự báo & dữ liệu lịch sử.
Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên VnEconomy.
Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo, đặc biệt là generative AI, phát triển mạnh mẽ, Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy đã tiên phong ứng dụng công nghê để mang đến trải nghiệm thông tin đột phá với chatbot AI Askonomy...
Thuế đối ứng của Mỹ có ảnh hướng thế nào đến chứng khoán?
Chính sách thuế quan mới của Mỹ, đặc biệt với mức thuế đối ứng 20% áp dụng từ ngày 7/8/2025 (giảm từ 46% sau đàm phán),
có tác động đáng kể đến kinh tế Việt Nam do sự phụ thuộc lớn vào xuất khẩu sang Mỹ (chiếm ~30% kim ngạch xuất khẩu).
Dưới đây là phân tích ngắn gọn về các ảnh hưởng chính:
![[Interactive]: Toàn cảnh kinh tế Việt Nam quý 1/2026](https://premedia.vneconomy.vn/files/uploads/2026/04/04/d8c76cccd80b4b9eb1eecaa2f44753ca-80865.png?w=600&h=337&mode=crop)
