Tiết kiệm năng lượng không thể thành công nếu chỉ nằm trên văn bản hay trong các phòng thí nghiệm, mà phải trở thành thói quen, thành văn hóa của từng người, từng ngôi nhà, từng phân xưởng…

Ngày 8/4/2026, Bộ Công Thương phối hợp với Hội Nhà báo Việt Nam tổ chức Lễ phát động Giải thưởng báo chí tuyên truyền về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả năm 2026. Đây là năm thứ 15 Giải thưởng được tổ chức.

Giải thưởng báo chí tuyên truyền về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả là một trong những hoạt động truyền thông thuộc khuôn khổ Chương trình quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả giai đoạn 2019 – 2030 VNEEP.

Giải thưởng nhằm mục đích nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cộng đồng trong việc sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả, đồng thời tôn vinh những tác giả, tác phẩm báo chí xuất sắc tiêu biểu về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả ở Trung ương và địa phương.

Phát biểu tại lễ phát động, ông Nguyễn Đức Lợi, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Việt Nam, nhấn mạnh: trong bối cảnh thế giới đang chuyển mình mạnh mẽ sang kỷ nguyên tăng trưởng xanh, vấn đề năng lượng không còn đơn thuần là câu chuyện kỹ thuật hay kinh tế, mà đã trở thành bài toán sống còn về an ninh quốc gia và sự phát triển bền vững của nhân loại.

Thời gian qua, Đảng và Nhà nước ta đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách mang tính chiến lược. Đặc biệt, Nghị quyết số 70-NQ/TW của Bộ Chính trị đã khẳng định việc sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả và giảm phát thải không chỉ là yêu cầu cấp thiết mà còn là quyền lợi, trách nhiệm đạo đức của mỗi cá nhân, tổ chức đối với thế hệ tương lai.

Theo lãnh đạo Hội nhà báo Việt Nam, chúng ta đang đứng trước những thách thức chưa từng có. Biến động địa chính trị phức tạp tại Trung Đông và những áp lực về nguồn cung đã khiến tiết kiệm năng lượng trở thành "mệnh lệnh" từ thực tiễn.

Mới đây nhất, Thủ tướng Chính phủ đã có Chỉ thị số 10/CT-TTg ngày 30/3/2026 về việc tăng cường thực thi tiết kiệm điện và phát triển điện mặt trời mái nhà và Công điện số 27/CĐ-TTg ngày 31/3/2026 chỉ đạo các bộ ngành, địa phương thúc đẩy phát triển hạ tầng trạm sạc xe điện tại các khu chung cư.

Việc triển khai lộ trình sử dụng nhiên liệu sinh học E10 ngay trong tháng 4/2026 không chỉ là giải pháp giảm áp lực xăng khoáng, mà còn là minh chứng cho quyết tâm chính trị của Việt Nam trong việc thực hiện các cam kết quốc tế về môi trường.

Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Việt Nam cho rằng Chiến dịch Giờ Trái đất năm 2026 đã đưa ra thông điệp “Sáng tạo xanh - Tương lai xanh”. Tuy nhiên, tiết kiệm năng lượng không thể thành công nếu chỉ nằm trên văn bản hay trong các phòng thí nghiệm; nó phải trở thành thói quen, thành văn hóa của từng người, từng ngôi nhà, từng phân xưởng. Và để làm được điều đó, không có công cụ nào mạnh mẽ, hiệu quả và có sức lan tỏa sâu rộng hơn sức mạnh của ngòi bút và ống kính truyền hình.

Vì vậy, giải thưởng báo chí tuyên truyền về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả chính là "sân chơi" nghiệp vụ quan trọng để các phóng viên, nhà báo khẳng định trách nhiệm xã hội và tư duy sáng tạo của mình. “Hội Nhà báo Việt Nam mong muốn thông qua giải thưởng này, sẽ phát hiện và tôn vinh những tác phẩm xuất sắc nhất – những tác phẩm không chỉ phản ánh thực trạng mà còn đề xuất được các giải pháp, mô hình hay, cách làm sáng tạo, góp phần xoay chuyển nhận thức của cộng đồng”, nhà báo Nguyễn Đức Lợi kỳ vọng.

Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hoàng Long cũng đồng tình, sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả hôm nay không còn chỉ là một giải pháp kỹ thuật hay một khuyến nghị mang tính vận động, mà đã trở thành yêu cầu thực tiễn, trách nhiệm chung và nhiệm vụ cần được triển khai mạnh mẽ, đồng bộ ở các cấp, các ngành, các địa phương, doanh nghiệp và người dân.

Để những chủ trương, chính sách lớn đi vào cuộc sống, báo chí có vai trò hết sức quan trọng. Báo chí không chỉ là cầu nối truyền tải thông tin, mà còn góp phần định hướng nhận thức, lan tỏa các giá trị tích cực, phát hiện mô hình hay, cách làm hiệu quả và thúc đẩy thay đổi hành vi trong toàn xã hội.

Chính vì vậy, Giải thưởng báo chí tuyên truyền về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả được tổ chức nhằm tiếp tục phát huy vai trò tiên phong của báo chí trong lĩnh vực này, qua đó góp phần nâng cao nhận thức xã hội, tạo chuyển biến trong hành động và từng bước hình thành văn hóa sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả trong cộng đồng.

Lãnh đạo Bộ Công Thương mong muốn các Bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp và các cơ quan, tổ chức liên quan sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các cơ quan báo chí, chủ động cung cấp thông tin, chia sẻ mô hình, tạo điều kiện thuận lợi cho báo chí tác nghiệp. Qua đó góp phần để các chủ trương, chính sách về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả được truyền tải kịp thời, rõ ràng và đi vào cuộc sống mạnh mẽ hơn.