Phát huy vai trò nòng cốt của Mặt trận Tổ Quốc Việt Nam trong thực hiện dân chủ

Hội thảo được tổ chức nhằm hướng đến kỷ niệm 95 năm thành lập Mặt trận Dân tộc thống nhất Việt Nam, ngày truyền thống của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam (18/11/1930 - 18/11/2025).

XÂY DỰNG, CỦNG CỐ KHỐI ĐẠI ĐOÀN KẾT TOÀN DÂN TỘC VỮNG CHẮC

Phát biểu khai mạc, Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Hà Thị Nga nêu rõ Mặt trận Dân tộc Thống nhất Việt Nam do Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập, lãnh đạo.

Trải qua 95 năm hình thành, phát triển với những tên gọi khác nhau, Mặt trận Tổ quốc không ngừng phát huy tinh thần yêu nước, truyền thống đoàn kết của dân tộc Việt Nam - một nhân tố quyết định thắng lợi của sự nghiệp giành độc lập dân tộc, thống nhất đất nước, xây dựng, bảo vệ Tổ quốc.

Vai trò của Mặt trận Tổ quốc không chỉ thể hiện rõ trong thời kỳ kháng chiến kiến quốc, xây dựng chính quyền, dành và giữ chính quyền về tay nhân dân mà trong giai đoạn hiện nay, Mặt trận tiếp tục thể hiện vai trò nòng cốt trên nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội, là nhân tố quan trọng trong củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, xây dựng, phát triển đất nước.

Một trong những yêu cầu, nhiệm vụ quan trọng hàng đầu đặt ra trong giai đoạn hiện nay là Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phải khẳng định được vai trò nòng cốt trong đời sống chính trị - xã hội của đất nước; đặc biệt trong thực hiện dân chủ, tăng cường đồng thuận xã hội như Văn kiện Đại hội Đảng và Hiến pháp, Luật Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đã nêu.

Đồng thời mọi hoạt động của Mặt trận đều phải đóng góp ngày càng thiết thực vào đời sống xã hội, đáp ứng lòng mong mỏi và sự kỳ vọng của nhân dân và được nhân dân ghi nhận. 

Thực tiễn hoạt động thời gian qua cho thấy Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các cấp luôn nỗ lực phấn đấu phát huy vai trò, trách nhiệm của mình trong hệ thống chính trị và đời sống xã hội. Vai trò, vị trí của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam ngày càng được nâng cao với những đóng góp tích cực trong sự nghiệp xây dựng, phát triển đất nước.

Gần đây nhất, ngày 2/10/2025,  Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đã tổ chức lễ phát động ủng hộ nhân dân các tỉnh khắc phục hậu quả do cơn bão số 10 gây ra. Tính đến 17 giờ ngày 9/10/2025, các tổ chức, cá nhân đã đăng ký ủng hộ trên 847 tỷ đồng…

Với những cố gắng, nỗ lực và kết quả cụ thể, vai trò của Mặt trận Tổ quốc đã được các cấp, ngành và nhân dân ghi nhận, đánh giá cao; qua đó, góp phần tạo sự đồng thuận trong xã hội, xây dựng, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc ngày càng thêm vững chắc.  

NÂNG CAO NHẬN THỨC VỀ DÂN CHỦ VÀ THỰC HÀNH DÂN CHỦ

Tại hội thảo, Tiến sỹ Ngô Sách Thực, Ủy viên Đoàn Chủ tịch, nguyên Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam nhận định việc phát huy vai trò nòng cốt chính trị của Mặt trận vẫn còn một số hạn chế nhất định.

Đó là việc đổi mới nội dung, phương thức hoạt động của Mặt trận và tổ chức thành viên chưa theo kịp với tình hình phát triển của đất nước đang bước vào kỷ nguyên mới và xu thế hội nhập quốc tế.

Việc tham gia xây dựng chính sách, pháp luật của Mặt trận, các tổ chức thành viên đôi khi còn chưa chủ động, chưa chú trọng đổi mới. Trong giám sát, phản biện còn nhiều mặt hạn chế. Thực hiện dân chủ ở cơ sở một số nơi còn hình thức. Công tác tham gia phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực chưa phát huy đầy đủ vai trò của các tổ chức thành viên, nhân dân và báo chí...

Từ những phân tích trên, Tiến sỹ Ngô Sách Thực đề nghị một số giải pháp như Mặt trận các cấp phải xác định nhiệm vụ tham gia hoạch định, thực thi chính sách, hoàn thiện thể chế về phát huy quyền làm chủ, vai trò chủ thể của nhân dân là trọng tâm; tham gia hoàn thiện các Luật bầu cử Quốc hội, Hội đồng nhân dân; quan tâm tổ chức hình thức giám sát thường xuyên của Mặt trận các đoàn thể, người dân ở cơ sở…

Ông Phạm Anh Tuấn - Phó Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam TP Hà Nội cho rằng thời gian tới Mặt trận Tổ quốc các cấp cần tiếp tục tuyên truyền nâng cao nhận thức, trách nhiệm, các tổ chức trong hệ thống chính trị, nhất là người đứng đầu, cán bộ, đảng viên, các tầng lớp nhân dân về dân chủ và thực hành dân chủ. Việc tổ chức giám sát các nội dung phải công khai. Nghiêm túc thực hiện các quy định của Đảng, Nhà nước về tiếp dân...

Đồng thời, Mặt trận Tổ quốc cần chủ động đề xuất với Đảng, phối hợp với chính quyền các cấp để xây dựng, hoàn thiện thể chế, cơ chế, chính sách thực hiện hiệu quả nhất phương châm "dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng".