Quỹ VEIL mua lại chứng chỉ tác động thế nào tới thị trường chứng khoán?

Hội đồng quản trị dự kiến sẽ thực hiện thêm hai đợt chào mua nữa trong vòng 12 tháng tới, mỗi đợt lên tới 10%, nâng tổng quy mô thoái vốn tiềm năng lên khoảng 30% vốn điều lệ. Theo kịch bản tối đa 30% tổng số chứng chỉ và giá chào mua chiết khấu 3% so với NAV, giá trị mua lại ước tính sẽ vào khoảng 14.3 nghìn tỷ VND.

Các lựa chọn thoái vốn gồm: Cash Exit Option (Tiền mặt): Nhận tiền mặt tại mức giá chào mua chiết khấu 3% so với NAV.

Exchange Option (Chuyển đổi): Chuyển đổi sang chứng chỉ quỹ mở Vietnam Equity (UCITS) Fund (VEF). Lựa chọn này yêu cầu mức đăng ký tối thiểu là 100.000 GBP và chỉ dành cho nhà đầu tư tại các khu vực pháp lý cho phép.

In Specie Option (Nhận tài sản): Nhận trực tiếp danh mục chứng khoán tương ứng. Tùy chọn này chỉ dành cho "nhà đầu tư chuyên nghiệp" hoặc "đối tác đủ điều kiện". 

Trước đó, tại Đại hội đồng cổ đông (AGM) tháng 6/2025, có hơn 20% số phiếu ủng hộ việc ngừng hoạt động. Điều này buộc Hội đồng quản trị phải đưa ra giải pháp thanh khoản cho nhóm cổ đông muốn rút lui. 

Báo cáo cho thấy hiệu suất đầu tư kém khả quan. Tính từ đầu năm đến cuối tháng 11/2025 (YTD), NAV của VEIL chỉ tăng 20,66%, thấp hơn đáng kể so với mức tăng 31,09% của chỉ số VN-Index.

Giá chứng chỉ quỹ trên sàn London thường xuyên giao dịch ở mức chiết khấu sâu (khoảng 15% so với NAV theo dữ liệu thị trường), khiến nhà đầu tư chịu thiệt hại lớn nếu bán trực tiếp trên sàn. Mức giá chào mua với chiết khấu chỉ 3% so với NAV được xem là giải pháp tối ưu để hiện thực hóa lợi nhuận.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh dòng vốn nước ngoài liên tục rút ròng (hơn 5 tỷ USD trong năm 2025). Các nhà đầu tư lo ngại về tác động của thuế quan từ Mỹ (Trade War 2.0) sẽ làm suy giảm lợi thế thu hút FDI của Việt Nam so với giai đoạn trước, đi kèm với những biến động mạnh về tin tức thuế quan.

Việc nắm giữ tài sản định danh bằng VND trong khi báo cáo bằng USD/GBP tạo ra rủi ro tỷ giá lớn cho nhà đầu tư nước ngoài, đặc biệt khi đồng USD/GBP có xu hướng mạnh lên.

"VEIL nhận thức rõ những quan ngại liên quan đến tác động thị trường. Nhu cầu tiền mặt phục vụ đợt tender đã được lên kế hoạch từ sớm, có tính đến điều kiện thanh khoản tại Việt Nam, và không kỳ vọng sẽ phát sinh áp lực bán bắt buộc “forced selling” ở mức đáng kể.

Trong trường hợp xuất hiện biến động ngắn hạn quanh thời điểm thực hiện, điều này nhiều khả năng phản ánh tâm lý thị trường hơn là bất kỳ sự thay đổi nào trong niềm tin đầu tư của Dragon Capital, hoặc hoạt động bán ra mang tính mất cân đối từ phía VEIL", DC nhấn mạnh. 

Nhận định tác động lên thị trường chứng khoán Việt Nam, Chứng khoán KBSV cho rằng, theo kịch bản DC thực hiện lần lượt cả 3 đợt, tối đa 30%, tổng quy mô rút vốn có thể lên tới 14,3 nghìn tỷ VND (khoảng 545 triệu USD). Đây không phải là con số nhỏ nếu so sánh với giá trị bán ròng của cả 2024 (khoảng 3.7 tỷ USD) và 11 tháng 2025 (khoảng 5 tỷ USD), tương ứng chiếm 11-15% tổng giá trị bán ròng của 2 năm.

Tuy nhiên nếu so với quy mô giao dịch của cả thị trường, đặc biệt là khi giao dịch của khối ngoại chỉ chiếm khoảng 9% từ đầu năm đến nay, thì con số này không phải là lớn.

Đây cũng không phải là lần đầu tiên mà đã là lần thứ 3 trong 2 năm trở lại đây DC có động thái tương tự (năm 2024, 2025 mua lần lượt 8,1% và 12,8% tổng số chứng chỉ). Tuy nhiên, quy mô của từng đợt chỉ tương ứng từ 1-3 phiên giao dịch của khối ngoại trong giai đoạn bán ròng kỷ lục và cũng không phải là yếu tố mang tính chi phối lớn đến xu hướng chủ đạo của thị trường.

"Như vậy nhìn chung, chúng tôi cho rằng mức độ ảnh hưởng của riêng sự kiện này sẽ không quá lớn đến diễn biến thị trường, đặc biệt nếu cổ đông lựa chọn các phương án khác thay vì "cash out", lượng cổ phiếu bán ra có thể thấp hơn đáng kể", KBSV nhấn mạnh. 

Trên thực tế, với mức tăng trưởng NAV từ đầu năm (15.5%, tính theo USD) của VEIL thì không phải là thấp, nên nhu cầu rút vốn mới chỉ xuất phát từ một bộ phận nhỏ cổ đông (hơn 20%) và phần nhiều phản ánh nhu cầu tái cơ cấu đầu tư ngắn hạn (khi mức hiệu quả này chưa phải là cao nếu so với một số thị trường phát triển trong năm nay).

Trong trung hạn, thị trường Việt Nam vẫn còn tiềm năng tương đối khả quan so với các nước trong khu vực, đến từ triển vọng nâng hạng và mức định giá khá hấp dẫn so với mức kỳ vọng tăng trưởng lợi nhuận các cổ phiếu niêm yết.