Chuyển đổi số và hướng đến nền kinh tế xanh đang là mục tiêu của nhiều nền kinh tế trên thế giới. Để thực hiện được các mục tiêu này không chỉ đòi hỏi nguồn lực đầu tư lớn mà còn là sự hiệu quả trong phối hợp triển khai thực hiện. Bên cạnh đó, cũng có một số thách thức khác nếu muốn thực hiện cả hai chiến lược chuyển đổi cùng một lúc...
Kinh tế xanh là một xu hướng ngày càng tất yếu, được dẫn dắt bởi các nền kinh tế đã phát triển. Những thành công trong việc chuyển đổi nền kinh tế theo hướng thân thiện với môi trường, cân bằng khí thải cũng là đạt được những mục tiêu phát triển bền vững của Liên hợp quốc. Cùng lúc đó, quá trình chuyển đổi số diễn ra nhanh chóng theo sự phát triển của công nghệ, theo nhu cầu của xã hội.
CHUYỂN ĐỔI SỐ VÀ KINH TẾ XANH
Trong chuyển đổi số, khía cạnh bền vững, thân thiện với môi trường chưa được quan tâm đúng mức. Trước tiên là vấn đề tiêu thụ năng lượng trong chuyển đổi số. Theo một ước tính, ngành ICT chiếm khoảng 5-9% tổng lượng điện năng tiêu thụ toàn cầu và khoảng 3% lượng khí thải. Nhu cầu tiêu thụ năng lượng của ngành ICT ngày càng tăng cùng với số lượng thiết bị, hệ thống mạng, các trung tâm dữ liệu, các tài sản số hóa. Năng lượng cần thiết để cung cấp còn tăng theo số lượng các nền tảng trực tuyến, các công cụ tìm kiếm trên internet, công nghệ thực tế ảo, hay phát trực tiếp (streaming) âm nhạc, videos.
PGS. TS Võ Đình Trí, Giảng viên Trường ĐH Kinh tế TP.HCM, IPAG Business School (Paris), AVSE Global.
Chỉ đến gần đây khi khủng hoảng giá năng lượng xảy ra và an ninh năng lượng trở thành một ưu tiên thì tính hiệu quả trong sử dụng năng lượng mới được quan tâm nhiều hơn. Việc sử dụng năng lượng tái tạo từ mặt trời, từ sức gió được khuyến khích và có nhiều thiết bị tương thích hơn. Trường hợp ngành tài sản mã hóa (crypto assets) vốn bị chỉ trích tiêu thụ rất nhiều năng lượng, đã có những chuyển đổi từ phương pháp xác thực PoW sang PoS, hay một xu hướng đang nổi là ZK-rollups để giảm yêu cầu tính toán của hệ thống máy tính, từ đó giảm tiêu thụ điện năng.
Vấn đề thứ hai trong chuyển đổi số là rác thải điện tử và khí thải từ việc áp dụng chuyển đổi số. Ước tính đến năm 2030, rác thải điện tử trên toàn thế giới sẽ vào khoảng 75 triệu tấn. Ngay cả EU là một khu vực kinh tế phát triển mà chỉ có 17,4% rác thải điện tử được xử lý và tái chế đúng quy cách. Việc thay đổi công nghệ, cập nhật hệ thống phần mềm cũng khiến cho nhiều thiết bị điện tử trở nên vô dụng, minh chứng rõ ràng nhất là điện thoại, máy tính bảng, máy vi tính.
Tuy vậy, chuyển đổi số cũng góp phần trong việc sử dụng năng lượng hiệu quả hơn, giảm ô nhiễm và tái tạo sự đa dạng sinh học. Thông qua việc giám sát, đo lường, báo cáo, tự động hóa thì công nghệ nói chung và công nghệ số nói riêng có thể góp phần không nhỏ vào giảm thiểu khí thải, tạo ra các quy trình, sản phẩm bền vững và thân thiện với môi trường. Ví dụ như dữ liệu trao đổi theo thời gian thực, các máy tính có tốc độ xử lý siêu nhanh (quantum), vũ trụ ảo (metaverse) đã cho thấy vai trò của chuyển đối số trong chuyển đổi xanh.
LIỆU CÓ KHẢ THI Ở NHỮNG NỀN KINH TẾ MỚI NỔI?
Việc chuyển đổi cùng lúc sang kinh tế xanh và số hóa sẽ khả thi ở nhiều lĩnh vực khác nhau, nổi bật là trong lĩnh vực năng lượng, giao thông, công nghiệp, xây dựng và nông nghiệp. Tuy nhiên, trong triển khai thực hiện sẽ có những thách thức không hề đơn giản.
Ví dụ như EU, chiến lược chuyển đổi theo hướng nền kinh tế xanh cần một khoản đầu tư mỗi năm xấp xỉ 520 tỷ EUR, trong vòng cả một thập kỷ. Trong số này, 390 tỷ EUR là dành cho việc phi carbon hóa (decarbonisation) và phần còn lại là dành cho các mục tiêu môi trường khác. Còn về chuyển đổi số thì một khoản đầu tư hàng năm cần thiết ước tính cũng phải khoảng 125 tỷ EUR mỗi năm.
Như vậy, nguồn vốn đầu tư cho chuyển đổi nền kinh tế theo hướng xanh và chuyển đổi số là không hề nhỏ. Nguồn vốn này phải tìm từ đâu? Trong mô hình tăng trưởng mới đây của EU, nguồn vốn ưu tiên sẽ đến từ khu vực tư nhân và các chính phủ sẽ tạo điều kiện, tạo môi trường để thu hút đầu tư, cùng với khoản đầu tư đối ứng của mình.
Với cách tiếp cận này, các nền kinh tế mới nổi, trong đó có Việt Nam, rất khó áp dụng được, vì điều kiện kinh tế và công nghệ chưa đủ. Việc chuyển đổi theo hướng kinh tế xanh hay chuyển đổi số còn bị phụ thuộc nhiều vào nguồn lực từ bên ngoài, như đầu tư nước ngoài hay các chương trình hỗ trợ, viện trợ.
Nội dung bài viết được đăng tải trên Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 11-2023 phát hành ngày 13-03-2023. Kính mời Quý độc giả tìm đọc tại đây:
Trình thẩm định hồ sơ đề xuất chủ trương đầu tư cầu Tân Hiền trong tháng 3/2026
UBND tỉnh Đồng Nai đang khẩn trương triển khai các thủ tục chuẩn bị đầu tư dự án cầu Tân Hiền kết nối với TP. Hồ Chí Minh, hướng tới hoàn thiện hồ sơ đề xuất chủ trương đầu tư trong tháng 3/2026...
Hàng không Việt khoác “tấm áo” mới
Năm 2025, hệ thống cảng hàng không Việt Nam đã có những bước ngoặt quan trọng khi hàng loạt công trình lớn hoàn thành và những quyết định đầu tư chiến lược bắt đầu phát huy tác dụng. Trong bối cảnh hàng không toàn cầu có nhiều biến động, các sân bay Việt Nam không còn chỉ gánh vai trò giải tỏa nhu cầu đi lại, mà đang trở thành hạ tầng lõi tái cấu trúc không gian phát triển và nâng cao sức chống chịu của nền kinh tế...
Để Việt Nam hóa rồng: “Hành lang hẹp” và chìa khóa từ tăng năng suất lao động
Tăng trưởng dựa trên thâm dụng vốn và lao động giá rẻ đang dần chạm tới giới hạn, đẩy Việt Nam đối mặt với nguy cơ “bẫy thu nhập trung bình” hiện hữu. Để duy trì đà phát triển khi giai đoạn dân số vàng đi qua, chìa khóa nằm ở việc cải thiện năng suất lao động và chuyển dịch sang giai đoạn đổi mới sáng tạo...
Chỉ đạo nóng về sự cố kè biển Hải Tiến, yêu cầu báo cáo trước 3/3/2026
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Thanh Hóa Cao Văn Cường vừa có ý kiến chỉ đạo các sở, ngành và địa phương khẩn trương rà soát, đề xuất phương án xử lý sự cố sạt lở tại kè biển khu du lịch Hải Tiến và khu vực núi Linh Trường, bảo đảm an toàn, hiệu quả và đúng quy định pháp luật.
Diễn biến mới nhất về siêu dự án điện khí hơn 59.300 tỷ đồng tại Nghệ An
Dự án Nhà máy nhiệt điện LNG Quỳnh Lập quy mô hơn 59.372 tỷ đồng, gồm nhà máy 1.500 MW, kho chứa LNG 250.000 m3 và bến cảng chuyên dùng, đang được tỉnh Nghệ An xem xét chấp thuận chủ trương đầu tư...
Với phương châm Đoàn kết - Dân chủ - Kỷ cương - Đột phá - Phát triển, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng xác định tư duy, tầm nhìn, những quyết sách chiến lược để chúng ta vững bước tiến mạnh trong kỷ nguyên mới, thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2030 khi Đảng ta tròn 100 năm thành lập (1930 - 2030); hiện thực hoá tầm nhìn phát triển đến năm 2045, kỷ niệm 100 năm thành lập nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam (1945 - 2045).
Tổng số đơn vị bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI trong cả nước là 182. Số đơn vị bầu cử, danh sách các đơn vị bầu cử và số lượng đại biểu Quốc hội được bầu ở mỗi đơn vị bầu cử của các tỉnh, thành phố được ấn định gồm: Hà Nội có 11 đơn vị bầu cử, số đại biểu Quốc hội được bầu là 32; Thành phố Hồ Chí Minh có 13 đơn vị bầu cử, số đại biểu Quốc hội được bầu là 38; Hải Phòng có 7 đơn vị bầu cử, số đại biểu Quốc hội được bầu là 19...
VnEconomy cập nhật giá vàng trong nước & thế giới hôm nay: SJC, 9999, giá vàng USD/oz, biến động giá vàng tăng, giảm - phân tích, dự báo & dữ liệu lịch sử.
Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên VnEconomy.
Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo, đặc biệt là generative AI, phát triển mạnh mẽ, Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy đã tiên phong ứng dụng công nghê để mang đến trải nghiệm thông tin đột phá với chatbot AI Askonomy...
Thuế đối ứng của Mỹ có ảnh hướng thế nào đến chứng khoán?
Chính sách thuế quan mới của Mỹ, đặc biệt với mức thuế đối ứng 20% áp dụng từ ngày 7/8/2025 (giảm từ 46% sau đàm phán),
có tác động đáng kể đến kinh tế Việt Nam do sự phụ thuộc lớn vào xuất khẩu sang Mỹ (chiếm ~30% kim ngạch xuất khẩu).
Dưới đây là phân tích ngắn gọn về các ảnh hưởng chính:
![[Interactive]: Toàn cảnh kinh tế Việt Nam quý 4/2025](https://premedia.vneconomy.vn/files/uploads/2026/01/06/3e4055b2e2264c47bacde654709d0e80-61735.png?w=1050&h=630&mode=crop)
