Đợt chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) của SpaceX
nhiều khả năng sẽ là thương vụ IPO lớn nhất trong lịch sử, vượt qua đợt niêm yết
của tập đoàn dầu khí Saudi Aramco vào năm 2020. Khi đó, công ty dầu khí Trung
Đông này huy động được 29,4 tỷ USD từ nhà đầu tư.
IPO của SpaceX cũng có thể đưa CEO Elon Musk trở thành người
đầu tiên trên thế giới sở hữu khối tài sản 1 nghìn tỷ USD. Cột mốc này cho thấy
cho thấy quy mô tài sản khổng lồ mà ngành công nghệ đã tạo ra trong 3 thập kỷ
qua.
Theo số liệu từ xếp hạng tỷ phú Bloomberg Billionaire tính tới ngày thứ Ba (19/5), ông Musk - người giàu nhất thế giới - sở hữu khối tài sản ròng 667 tỷ USD.
SpaceX được kỳ vọng sẽ thu hút sự quan tâm lớn từ giới đầu
tư, nhờ vị thế dẫn đầu trong lĩnh vực tên lửa và internet vệ tinh - hai mảng mà
công ty đang tạo khoảng cách lớn so với các đối thủ tiềm năng. Đợt IPO dự kiến
diễn ra vào tháng tới, sau giai đoạn tiếp xúc nhà đầu tư.
Hồ sơ công bố hôm thứ Tư không nêu rõ SpaceX muốn huy động
bao nhiêu vốn trong đợt chào bán này. Tuy nhiên, tài liệu cho thấy công ty báo
lỗ ròng 4,3 tỷ USD trong quý 1/2026. Năm 2025, SpaceX đạt doanh thu 18,6 tỷ
USD, tăng 33% so với năm trước.
Theo hồ sơ, SpaceX - tên chính thức là Space Exploration
Technologies Corp. - dự kiến giao dịch trên sàn Nasdaq với mã cổ phiếu SPCX.
Thương vụ này cũng là phép thử đối với mức độ tin tưởng của
nhà đầu tư dành cho ông Musk. Trong nhiều năm qua, ông vừa điều hành một đế chế
kinh doanh lớn, vừa gây tranh cãi vì các quan điểm chính trị cực hữu. Một năm
trước, ông Musk - hiện cũng là CEO hãng xe điện Tesla - trở thành mục tiêu của
các cuộc biểu tình tại nhiều đại lý Tesla trên toàn nước Mỹ, liên quan đến việc ông lãnh đạo Bộ Hiệu quả Chính phủ trong chính quyền của Tổng thống Mỹ
Donald Trump.
Hoạt động kinh doanh của Tesla hiện vẫn đối mặt nhiều khó
khăn, khi doanh thu giảm, chi phí vốn tăng và danh mục sản phẩm mới còn hạn chế.
Dù vấp phải nhiều tranh cãi, ông Musk vẫn sở hữu lực lượng
người ủng hộ trung thành. Trong nhiều năm qua, không ít người trong nhóm này ủng
hộ Tesla bằng cách mua sản phẩm và cổ phiếu của công ty.
Trong kế hoạch IPO, SpaceX cho biết công ty dự kiến dành cơ
hội mua cổ phiếu cho nhà đầu tư cá nhân ngay khi cổ phiếu bắt đầu giao dịch. Việc
mua bán sẽ được thực hiện thông qua các nền tảng giao dịch như Schwab,
Fidelity, Robinhood, SoFi và E*Trade.
SpaceX cũng hưởng lợi từ nhiều hợp đồng giá trị lớn với các
cơ quan chính phủ như Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA) và Bộ Quốc phòng Mỹ.
Theo các hợp đồng này, công ty cung cấp dịch vụ phóng tên lửa và hệ thống liên
lạc.
Sau khi IPO hoàn tất, SpaceX cho biết ông Musk sẽ nắm 85%
quyền biểu quyết tại công ty, đồng thời giữ các chức vụ CEO, Chủ tịch và Giám đốc
công nghệ.
SpaceX hiện có một số mảng kinh doanh chủ chốt, trong đó
quan trọng nhất là dịch vụ phóng tên lửa. Công ty này đưa vệ tinh, thiết bị và
con người vào không gian cho nhiều khách hàng, bao gồm NASA. Ông Musk từng cho
biết ông muốn mảng này trở thành nền tảng cho tham vọng đưa con người định cư
trên Mặt Trăng và sao Hỏa, dù gần đây ông đã giảm bớt mục tiêu liên quan đến
sao Hỏa.
Ngoài mảng phóng tên lửa, SpaceX còn sở hữu Starlink, dịch vụ
internet vệ tinh đặc biệt phổ biến tại các khu vực nông thôn.
Trong thời gian ông Musk làm việc trong chính phủ vào năm ngoái, Starlink đạt
thỏa thuận với một số chính phủ và công ty viễn thông nước ngoài nhằm mở rộng
hoạt động ra quốc tế. Tại một số thị trường, Starlink cạnh tranh với Comcast,
công ty mẹ của NBCUniversal.
Theo hồ sơ công bố ngày thứ Tư, Starlink hiện có 10,3 triệu
thuê bao, tăng hơn gấp 2 lần so với mức 5 triệu thuê bao một năm trước đó. Tuy
nhiên, SpaceX cho biết doanh thu bình quân trên mỗi người dùng đang giảm, do
công ty mở rộng sang các thị trường ngoài Bắc Mỹ và bổ sung thêm các gói dịch vụ
giá thấp hơn.
SpaceX cũng đang trở thành trung tâm cho các tham vọng của
ông Musk trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI). Hồi tháng 2, SpaceX mua lại xAI,
công ty khởi nghiệp AI do ông Musk sáng lập. Đầu tháng này, ông Musk cho biết
đang có kế hoạch giải thể xAI như một pháp nhân riêng, đồng thời chuyển toàn bộ
các sản phẩm AI của mình về dưới sự quản lý của SpaceX.
SpaceX cũng sở hữu X, mạng xã hội trước đây có tên Twitter. X cung cấp các dịch vụ gồm X Premium và SuperGrok, có tổng cộng 6,3 triệu
thuê bao trả phí đang hoạt động tính tới tháng 3 năm nay.
Trong hồ sơ, SpaceX cho biết công ty muốn phát triển X thành
một “siêu ứng dụng”, tích hợp nhiều chức năng như cập nhật thông tin thời gian
thực, liên lạc, nội dung truyền thông, thanh toán, ngân hàng và thương mại trên
cùng một nền tảng. Đây là tham vọng lâu nay của ông Musk: xây dựng một ứng dụng "tất cả trong một".
Nếu đạt mục tiêu định giá 2 nghìn tỷ USD, SpaceX sẽ nằm
trong nhóm 10 công ty có vốn hóa thị trường lớn nhất thế giới. Để so sánh, tính tới ngày thứ Tư, vốn
hóa của Tesla vào khoảng 1,3 nghìn tỷ USD.
Do quy mô IPO khổng lồ, SpaceX huy động 23 ngân hàng và công
ty đầu tư hàng đầu thế giới tham gia bảo lãnh phát hành. Ngân hàng Goldman
Sachs giữ vai trò dẫn dắt đợt chào bán, theo sau là ngân hàng Morgan Stanley -
đối tác lâu năm của ông Musk và từng hỗ trợ IPO của Tesla vào năm 2010.
